Dış ticaret fazlası veren sektör ilk 10 hedefine doğru ilerliyor  

Hüseyin VATANSEVER

Küresel ambalaj pazarı­nın, 2026 yılında 1,1 tril­yon doların üzerinde bir değer ile şekillenmesi bekleniyor. Yüzde 3 ile 5 arasında bileşik bü­yüme oranı öngörülen pazarın, 2034 yılında küresel boyutta 1,9 trilyon dolar seviyesine ulaşa­cağı tahmin edilirken büyümeyi sürdüren bir sektör olması dik­kat çekiyor. Gıda, yiyecek-içecek ve e-ticaret sektörlerinin itici gü­cüyle ilerleme kaydeden sektör, çevresel düzenlemelere ve tüke­tici taleplerine cevap verebilmek için hızla sürdürülebilir, geri dö­nüştürülebilir ve hafif malzeme­lere yöneliyor.

E-ticaret etkisiyle sektör istikrarlı bir şekilde büyüyor

E-ticarete yönelik artan talep, malların tüketiciye ulaştırılma­sında kat edilen mesafeyi de artır­dığı için ürünün sağlamlığı ve za­manında teslim edilebilmesi için gereken bilgilere zemin oluştur­ması ile benzeri etkenlerle amba­laj olgusu daha da önem kazan­dı. Ayrıca sağlık ürünleri ve ilaç endüstrisinin ihtiyaçları da ek­lendiğinde ambalajlama sektö­ründeki büyüme eğilimlerinin ve yenilikçi yaklaşımların nedenle­ri daha net anlaşılabiliyor. Buna ilave sürdürülebilirlik ve döngü­sel ekonomi girişimleri ile amba­laj sektörü yeniden şekilleniyor.

Sürdürülebilirlik doğrultusun­da yenilik yapma baskısı altında olmasına rağmen küresel pazar­da en büyük pay, yaklaşık yüzde 36 ile hala plastikte... Kağıt, kar­ton ya da oluklu mukavva ürünler yıllık yüzde 4 civarı olan büyüme oranıyla güçlü şekilde ilerleyen sürdürülebilir alternatif olarak öne çıkıyor. Metal ve cam ürünler de yüksek kaliteli, sürdürülebilir ve dayanıklı ambalaj ihtiyaçların­dan kaynaklanan istikrarlı talep ile sektörde yerini koruyor. Küre­sel ticarette Asya Pasifik, yaklaşık yüzde 39 ile en büyük paya sahip bölge olurken; onu Kuzey Ameri­ka ve Avrupa izliyor.

2025 yılında 3,5 milyar dolar dış ticaret fazlası kaydedildi

Türkiye’nin ambalaj sanayii, dış ticaret fazlası veren strate­jik sektörler arasında yer alıyor. 2025 yılını ihracat artışı ve yük­selen dış ticaret fazlasıyla ta­mamlayan sektör, bu döneminde ihracatı 7,4 milyar dolar seviye­sine ulaştı ve ambalaj sanayiinde ithalat 4,35 milyar dolar olarak gerçekleşti. Böylece ambalaj sek­törü yılı yaklaşık 3,05 milyar do­larlık dış ticaret fazlasıyla kapat­tı. Ağırlık baz alındığında 2025 yılı ihracatı, 3,2 milyon tondan 3,4 milyon tona yükseldi.

Ambalaj Sanayicileri Derne­ği (ASD) tarafından açıklanan 2025 yılı dış ticaret verilerine gö­re sektör, araştırmaya konu olan dönemde küresel pazarlardaki rekabet gücünü korurken, ihra­cat odaklı büyüme performansı­nı da sürdürdü. Türkiye’nin am­balaj sektörü 2025 yılında üretim ve ihracat gücüyle ülke ekonomi­sine sürdürülebilir katkı sunma­ya devam ederken, sektörün kü­resel değer zincirindeki stratejik konumu da pekişti. ASD tarafın­dan açıklanan verilere göre 2024 yılında 6,94 milyar dolar olan ih­racat, 2025 sonunda 7,4 milyar dolara yükselerek değer bazın­da yüzde 5 oranında arttı. Miktar bazında ise 2025 yılında toplam ambalaj ihracatı, yüzde 7 artışla yaklaşık 3,2 milyon tondan 3, 41 milyon tona yükseldi.

Türkiye’nin ambalaj türlerine göre ihracat dağılımına bakıldı­ğında plastik ambalajlar yüzde 64 pay ve 4,67 milyar dolarlık değer ile ilk sıradaki yerini korudu. Ka­ğıt ve karton ambalajlar yaklaşık 1,74 milyar dolarlık ihracatla top­lam pastadan yüzde 24 pay aldı ve ikinci sıradaki yerini korudu. Metal ambalaj ihracatı 618 mil­yon dolar olurken, cam ambalajda ihracat 229 milyon dolara ulaştı. 2025 yılında en fazla ihracat yapı­lan ülkeler sırasıyla Birleşik Kral­lık, Almanya, ABD, İtalya ve Irak oldu. Avrupa Birliği ülkeleri, sek­törün en büyük pazarı olma özel­liğini sürdürürken, ilk 10’daki di­ğer ülkeler Fransa, İspanya, Yu­nanistan, Romanya ve Hollanda olarak sıralandı.

2025 yılı sonunda ambalaj it­halatı miktar bazında yüzde 7 dü­şüşle 1,93 milyon tondan 1,79 mil­yon tona geriledi. 2025 yılında toplam ambalaj ithalatında ilk 10 ülkeyle ilgili yapılan analiz ise Al­manya, Çin, İtalya, Fransa ve Po­lonya’nın en çok ambalaj ithala­tı yapılan ülkeler olduğunu gös­terdi. Yıl genelinde ihracattaki artışın ithalattaki artışın üzerin­de gerçekleşmesi, dış ticaret faz­lasının 3 milyar dolar eşiğini aş­masını sağladı. 2025 yılında ana malzeme bazında ihracat ve itha­lat toplamları ile dış ticaret den­gesi hesaplandığında, dış ticaret fazlasının yüzde 12,9 artışla 3, 32 milyar dolara ulaştığı görüldü.

Sektör için ihracat satış kanalı olmasının yanı sıra büyüme mo­delinin temeli kabul ediliyor. Kat­ma değerli üretim, tasarım gü­cü, sürdürülebilirlik yatırımları ve dijitalleşme adımlarıyla reka­betçiliğini artıran sektör, Avrupa Birliği başta olmak üzere ana pa­zarlarındaki konumunu güçlen­dirirken, Amerika, Afrika ve Orta Doğu’da da pazar çeşitliliğini ar­tırıyor. Yakın gelecekte hedefini, ihracatı daha yukarı taşımak ve dış ticaret fazlasını kalıcı hale ge­tirmek olarak tanımlayan Türki­ye ambalaj sektörü; ayrıca küresel sıralamada ilk 10 üretici arasına girmeyi amaçlıyor.

2030 yılı hedeflerine daha erken ulaşılabilir

Küresel ekonomik yavaşlama ve bölgesel savaşlara rağmen Türk ambalaj sektörünün ihracatta büyümesini sürdürdüğünü belirten ASD Başkanı Zeki Sarıbekir, Türkiye’nin ihracatta en önemli pazarının da Avrupa olduğunun altını çizdi. 2026 yılının ilk çeyreğinde ihracatta yüzde 2 büyüme yakalandığını açıklayan Zeki Sarıbekir, “Krizi ilk ambalajcı hisseder, çünkü siparişler hemen kesilir. Ama aynı şekilde çıkışı da ilk ambalajcı hisseder” dedi. 2026 yılı sonunda ambalaj ihracatının 8 milyar dolara yaklaşmasını beklediklerini ifade eden Sarıbekir, sektörün 2030 için belirlediği 10 milyar dolarlık ihracat hedefinin daha erken yakalanabileceğini söyledi.