31 °C

Elektrikte vadeli işlemler teşvik edilmeli

Enerjisa Üretim AŞ CEO'su Ihsan Erbil Bayçöl, elektrik piyasasında üretici ve tüketicilerin vadeli piyasaları kullanmasını teşvik edecek adımlar atılmasının sağlıklı fiyat oluşumuna ciddi katkı sağlayacağını söyledi. Bayçöl, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik desteklerin sürmesinden yana.

Elektrikte vadeli işlemler teşvik edilmeli

MEHMET KARA

Enerjisa Üretim Santralleri AŞ, yüzde 56'sı yerli ve yenilenebilir kaynaklara dayalı 3607 MW'lik üretim portföyüne sahip. Şirket CEO'su İhsan Erbil Bayçöl'e, sektöre ilişkin değerlendirmeleri ile Enerjisa Üretim'in faaliyetlerini ve hedeflerini sorduk.

• Üretim portföyünüz ne durumda?

Türkiye'nin farklı lokasyonlarına dağılmış 12 hidroelektrik santralimiz, üç rüzgar enerjisi santralimiz, üç doğalgaz, bir yerli linyit ve iki güneş enerjisi santralimiz bulunuyor. Yaklaşık 3.607 MW'lik toplam kurulu güç içerisinde yerli ve yenilenebilir enerji kaynakları yaklaşık yüzde 56 paya sahip. Bu oran, portföyümüzün rekabetçiliğinin yanı sıra, ülkemizin enerji arz güvenliğine ve cari işlemler dengesinin iyileştirilmesi hedeflerine de önemli katkı sağlıyor. Ayrıca stratejik hedeflerimizden biri de portföyümüzdeki yenilenebilir enerji santrallerinin kapasitesini arttırmak.

• Mevcut YEKDEM bu yıl sona eriyor. Yeni dönemde nasıl bir destekleme mekanizması bekliyorsunuz?

Yenilenebilir enerji kaynaklı santral yatırımlarının geri ödeme süreleri ortalama 7-12 senedir. Dolayısıyla bunların hayata geçebilmesi için uzun dönemli finansman ihtiyacı vardır. Bu ihtiyacın bankalarca karşılanabilmesi için bir baz alım garantisinin tanımlanması oldukça kritik. Aksi halde doğası gereği üretim belirsizliği taşıyan bu santrallerin gelir hesaplamalarına bir de elektrik fiyatı belirsizliği dahil olduğunda bankalar tarafından uzun dönemli finansman sağlanabilmesi son derece güçleşiyor. Dolayısıyla kaynak türüne bağlı hesaplanacak belirli baz alım garantileri her türlü yenilenebilir enerji yatırımı için devam etmeli.

• Elektrikte sağlıklı bir fiyat oluşumu için önerileriniz nedir?

Burada piyasaları ikiye ayırmak istiyorum. Biri spot elektrik fiyatı, yani gün öncesi elektrik fiyatı, diğeri ise vadeli elektrik fiyatları. Gün öncesi piyasasında sağlıklı fiyat oluşumu açısından gaz piyasası çok kritik. Kurulu güçleri ve referans oluşturmalarından mütevellit gazdan elektrik üreten santrallerin fiyat oluşumunda ciddi bir önemi var. Dolayısıyla sağlıklı elektrik fiyatı elde etmek için öncelikle liberal ve kaynak çokluğuna sahip bir gaz piyasasına sahip olmamız gerekir. EPİAŞ altında kurulan spot gaz piyasası ile bu yönde ilk adımlar atıldı ve bu çok değerli. Ayrıca yapılan boru gazı, LNG terminali ve FSRU yatırımları ile beraber kaynak çeşitliliği ve arz güvenliği konusunda çok ciddi ilerlemeler sağlandı. Bu gelişmeler doğrultusunda özel sektörün karar mekanizmalarına daha çok dahil edilmesi sürecin gelişimini hızlandıracak ve kolaylaştıracaktır.

• İkinci piyasaya gelirsek?

Öncelikle vadeli elektrik fiyatları üretici ve tüketicilerin risklerini yönetmesi için en değerli araçtır. Gelişmiş piyasalarda vadeli fiyatlar da en az spot elektrik fiyatı kadar önem arz eder. Vadeli piyasalarda sağlıklı fiyat oluşumu için öncelikle spot elektrik fiyatlarının sağlıklı şekilde oluşması şarttır. Dolayısıyla spot piyasada sağlıklı fiyat oluşumu için gerekenler, vadeli piyasa için de olmazsa olmazdır. Ayrıca bu piyasalarda sağlıklı fiyat oluşması için likidite de kritik önemdedir. Likiditeyi arttırmak için üretici ve tüketicilerin bu piyasaları kullanmasını teşvik edecek adımlar atılmasında büyük fayda görüyorum.

• Bunu biraz açabilir misiniz?

Ne yazık ki Türkiye'de büyük tüketicileri incelediğimizde ciddi anlamda spot piyasa endeksli fiyatlarla elektrik satın aldıklarını gözlemliyoruz. Bu durum risk yönetimi açısından üreticilere de tüketicilere de orta ve uzun vadede zarar verebilir. Dilerim ki hem EPİAŞ'ın altında kurulacak organize vadeli elektrik piyasası (VEP) hem de çeşitli regülatif destekler ile bu piyasada da likiditenin arttırılması sağlanır.

AKKUYU NÜKLEER SANTRALİ ELEKTRİK FİYATLARINI DÜŞÜRÜR

Enerjisa Üretim CEO'su İhsan Erbil Bayçöl, Akkuyu Nükleer Santrali'nin devreye alınmasını Türkiye arz güvenliği açısından değerlendirmek gerektiğini ifade ederek şöyle dedi: “Akkuyu'nun devreye alınmasının piyasada elektrik fiyatını düşürücü bir etkisi olacağını öngörüyoruz. Bunun sonucu olarak piyasa fiyatlarına maruz kalan elektrik üreticilerini, risk yönetimini daha planlı ve aktif yapmaları gereken bir dönem bekliyor.”

"SANAL SANTRAL İLE DEĞER YARATIYORUZ”

Elektrik üretimi ve ticaretinden oluşan iki ana iş kolunda büyük bir portföy yönettiklerini belirten Enerjisa Üretim CEO'su İhsan Erbil Bayçöl "Elektrik üretiminin yanı sıra, enerji ticaretinin de lider oyuncusuyuz. Çeşitlendirilmiş üretim portföyünü vadeli piyasalar, gün öncesi, gün içi ve dengeleme güç piyasasında değerlendiriyoruz. Sanal santral, kapasite kiralama ve dengeleme hizmetleri gibi yapılandırılmış ürünlerle de iş ortaklarımıza değer yaratıyoruz” dedi.

565 MW'lik rüzgar yatırımı gündemde

Enerjisa Üretim CEO'su İhsan Erbil Bayçöl, YEKA Rüzgar 2 ihalesinde Aydın ve Çanakkale bölgelerinde kazandıkları 500 MW'lık kapasiteyi hayata geçirmek için yer belirleme, saha analizleri ve diğer proje geliştirme faaliyetlerine devam ettiklerini belirtti. Bayçöl, “2017 rüzgar lisans ihalelerinde 65 MW bağlantı hakkı kazandığımız Kayseri'deki Erciyes RES'in izin süreçleri de tamamlanmak üzere. Ayrıca, olası ön lisans başvuruları için Türkiye'de birçok lokasyonda rüzgar ve güneş ölçümlerimiz ve ön proje geliştirme çalışmalarımız devam ediyor” diye konuştu.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap