“Her yeni girişim Türkiye’nin geleceğini şekillendiriyor”

Sevilay ÇOBAN

Türkiye Yapay Zeka İni­siyatifi’nin (TRAI) bu yıl sekizinci kez düzen­lediği ve “Zekanın Ötesi” tema­sıyla gerçekleştirilen Türkiye Yapay Zeka Zirvesi, 420’den fazla kurum ve 1800’den faz­la kişiyi ağırladı. Bu yıl ilk kez ‘Vizyon’, ‘Etki’ ve ‘İnovasyon’ olmak üzere üç sahnede dü­zenlenen zirve, Türkiye’nin yapay zekâ vizyonuna yön ver­di. DÜNYA Gazetesi ile görüş­lerini paylaşan TRAI Kurucu­su Halil Aksu, zirvenin Türki­ye’nin yapay zekâ alanındaki en kapsamlı buluşması olarak tarihe geçtiğini söyledi.

Aksu, ilk günü fiziki olarak, ikinci gü­nü ise çevrim içi olarak düzen­lenen, eğitimler, paneller, atöl­yeler ve workshop’larla dolu bu etkinlikte, yapay zekânın yal­nızca bir teknoloji değil, iş dün­yasını dönüştüren bir güç oldu­ğunun bir kez daha kanıtlandı­ğını ifade etti. “Zekânın Ötesi” mottolarının yapay zekânın artık yalnızca konuşulacak bir konu değil, hayata geçirilecek bir dönüşüm aracı olduğunu vurguladığına işaret eden Ak­su, “Çünkü yapay zekâ, ne kadar zeki olursa olsun, onun potan­siyelini ortaya çıkaran insan­dır.

Aklını süreçlere, iş model­lerine, müşteri deneyimine ve operasyonlara yansıtabilen kurumlar, bu dönüşümün ger­çek kazananları oluyor. Zirve­de sahne alan yerli ve yabancı liderler, yapay zekâyı stratejik bir avantaja dönüştüren uygu­lama örneklerini paylaştılar. Türkiye’de bugüne kadar ya­pılan en kapsamlı yapay zekâ araştırmasının sonuçları açık­landı. Bu bulgular, teknolojinin Türkiye ekonomisine katkısı­nın hızla arttığını, ancak potan­siyelin hâlâ çok daha büyük ol­duğunu gösteriyor” dedi.

Küresel bir köprü…

Bu yılın zirvesinde önem­li bir dönüm noktası daha ya­şandığı bilgisini veren Aksu, şunları söyledi: “Brezilya Ya­pay Zeka İnisiyatifi ile stratejik bir iş birliğimizi burada duyur­ma fırsatı bulduk. BRICS kap­samındaki bu ortaklık, Türkiye ile Brezilya arasında güçlü bir yapay zekâ köprüsünün temel­lerini atıyor. Bu iş birliği, sade­ce iki ülkenin değil, iki kıtanın da yapay zekâ ekosistemlerini birbirine bağlayacak. Bilgi pay­laşımı, ortak projeler, araştır­malar ve girişim destek prog­ramlarıyla iki ülkenin inovas­yon kapasitesi güçlenecek. Bu adım, Türkiyenin yapay zekâda küresel ölçekte söz sahibi olma vizyonunun somut bir göster­gesi.” Aksu, ayrıca Türkiye’de yapay zekâ yatırımlarının ve is­tihdamının artmasının, ekono­miye doğrudan ve dolaylı katkı sağladığına dikkat çekti.

“Yapay zekâya yatırım çok, etki sınırlı”

Zirvedeki konuşmasında ya­pay zekânın artık daha da öte­sini konuşma zamanının gel­diğini işaret ederek, “Yer gök yapay zekâ. Trilyonlarca dolar bu teknolojiye yatırılmaktadır. Ama henüz şirketlere etkisi sı­nırlı. Çünkü yapay zekâ ne ka­dar zeki olursa olsun, onun ak­lını ve gücünü kullanabilmek lazım, süreçlere, iş modelleri­ne, müşteri deneyimine, ope­rasyona yansıtabilmek lazım” diyen Aksu, konuyu şu sözlerle açıyor: “Her yeni girişim, hem bilgi birikimi hem de ekonomik değer olarak Türkiye’nin gele­ceğini şekillendiriyor. Bugün geldiğimiz noktada artık sade­ce ‘yapay zekâ nedir?’ sorusunu değil, ‘yapay zekâyı nasıl işimi­ze dönüştürebiliriz?’ sorusunu sormamız gerekiyor. Türkiye Yapay Zeka Zirvesi’nde bir kez daha gördük ki; zekânın ötesi­ne geçmek, vizyonu eyleme dö­nüştürmek demektir.”

Kabuğunu kırıp içindekine ulaşanlar…

“TRAI’nin sembolündeki ‘ceviz’, zekânın ötesine geçme temasını kusursuz şekilde an­latıyor: Kabuk dışarıdan sert, içi ise derin, karmaşık ama bes­leyici. Tıpkı yapay zekâ gibi… Gerçek değeri, kabuğu kırıp içine ulaşabilenler yaratıyor” diyen Aksu, “419 starup sayı­sına ulaşıladığını ortaya ko­yan TRAI Girişimleri Haritası, son dönemde özellikle üretken yapay zeka (Generative AI) ve ajan tabanlı yapay zeka çözüm­lerinde ciddi bir sıçramayı gös­terdi” şeklinde konuştu.

Türkiye'de kurulmuş 3 ekibe 50 bin $ ödül

Üç farklı sahneden oluşan etkinlikte, Vizyon Sahnesi, yapay zekânın geleceğine yön verecek küresel trendlerin ve stratejik perspektiflerin ele alındığı oturumlara ev sahipliği yaptı. Rafay CEO’su Haseeb Budhani, Türkiye’de yapay zekâ ekosisteminin hızla gelişmesi için gerekli altyapı yatırımlarından inovasyona uzanan bir dönüşümün yol haritasını çizdi. HPE Türkiye Genel Müdürü Güngör Kaymak ise yapay zekâda sürdürülebilirlik ve egemenlik yarışına odaklandı.

Yandex Türkiye CEO’su Aleksander Popovskiy de yapay zekânın internet arama deneyimini nasıl dönüştürdüğünü anlattı. Programın ikinci yarısında ise sigorta sektörü, finansal güvenlik, üretken yapay zekâ ve pazarlama alanlarında yapay zekânın iş dünyasına olan yansımaları, etik sınırları ve insanla etkileşimi ele alındı. Farklı sektörlerden uzmanlar, yapay zekânın gerçek hayattaki uygulamalarına dair örnekleri paylaştı. İnovasyon Sahnesi’nde ise girişimcilik, sürdürülebilirlik ve üretken yapay zekâ odağında dikkat çekici sunumlar yapıldı.

Avrupa’da yapay zekâ yatırımlarının ölçeklenmesinde doğru zaman ve lokasyonun önemi ile yerel bulutun Türkiye’deki ekosistem ve girişimcilik üzerindeki etkileri değerlendirildi. İnovasyon Sahnesi programı, açık kaynak geniş dil modellerinde Türkiye’nin en kapsamlı hızlandırma programlarından biri olan BAŞLAT LLM Etki Programı Demo Day finaliyle son buldu. Finalde sahneye çıkan ve küresel pazarda rekabet gücü kazanmak isteyen Türkiye’de kurulmuş ilk üç ekibe toplam 50 bin dolar ödül dağıtıldı.

Zirveyle sınırlı değil

Aksu, TRAI’nin 2017’den bu yana ekosistemin merkezi konumunda olduğunu aktararak, “Bugün 300’ün üzerinde kurum, üniversite, kamu kuruluşu ve girişim TRAI çatısı altında birleşmiş durumda. TRAI, sadece bir platform değil; danışmanlık, eğitim, araştırma ve ağ oluşturma faaliyetleriyle, Türkiye’nin dijital geleceğini şekillendiren bir rehber konumunda. Her yıl düzenlenen Türkiye Yapay Zeka Zirvesi, bu misyonun en görünür yüzü. Ancak TRAI’nin katkısı yalnızca zirveyle sınırlı değil: yıl boyunca düzenlenen eğitimler, atölyeler, paneller ve girişim destek programlarıyla yüzlerce profesyonelin gelişimine katkı sağlanıyor” dedi.