TÜRİB, Bakan Şimşek’ten iki müjde bekliyor

RECEP ERÇİN 

Ekonomi Gazetecileri Derneği (EGD) ile ortak bir yıllık bilgilendirme toplantısı düzenleyen TÜRİB Genel Müdürü Kırali, devreye alacakları TÜRİB Vadeli İşlem Piyasası’na da tıpkı Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası gibi vergi istisnası tanınmasını beklediklerini söyledi.

Bununla birlikte katılım finansmanında kısa vadeli fon temininde teverruk finansman modelinde emtia ticaretinin elektronik ürün senedi (ELÜS) üzerinden gerçekleştirilmesine yönelik hukuki düzenlemelerin de tamamlanmasını beklediklerini kaydeden Kırali, Türkiye’nin bu alanda uluslararası bir finans merkezi olabilmesi için de yine gerekli düzenlemelerin yapılması ve vergisel avantajlar tanınması önem arz ettiğini vurguladı.

TMO ağırlığını hissettiriyor

TÜRİB çoğu mühendis Ankara’daki 70 kişilik ekiple bugüne kadar 240 bin yatırımcıya ulaştı. Çiftçi Kayıt Sistemi’ndeki 2 milyon civarındaki üretici düşünüldüğünde daha çok alınacak yol var. Bu bakımdan Ürün Piyasası Aracı Kurumu (ÜPAK) sistemine geçen ay itibarıyla geçildi. Bundan sonra üreticinin bilgilendirilmesi ve TÜRİB’e dâhil olma süreçleri daha da hızlanacak. Genel Müdür Kırali’nin verdiği bilgilere göre TÜRİB’de en çok işlem gören ve hacimde en büyük paya sırasıyla buğday, mısır, arpa ve ayçiçeği tohumu sahip. Kırali, “ELÜS ihracı yapılan 17 ürün içerisinde bu 4 ürünün işlem hacmindeki payı yüzde 97 iken, kalan 13 ürün yüzde 3 paya sahiptir. Faaliyete geçtiğimizden bu yana özel sektörün payı, 2021 yılında yüzde 90 ile zirveyi görmüş olup, son yıllarda Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) piyasadaki ağırlığı çerçevesinde yüzde 30-50 bandında seyretmektedir” diye konuştu. 

Hedefte Rusya, Ukrayna ve Kazakistan var

TÜRİB olarak küresel işbirliklere de ağırlık vermeye başladıklarını dile getiren Genel Müdür Ali Kırali, “Uluslararası arenada daha etkin bir oyuncu haline geliyoruz. Moğolistan, Çek Cumhuriyeti ve Pakistan Ürün ihtisas borsaları ile imzaladığımız anlaşmalar, tarım ürünlerinin ticaretinde yeni fırsatlar yaratacak ve pazar derinliğini artıracaktır. Bundan sonra Rusya, Ukrayna ve Kazakistan’a da talibiz Antrepoların da lisanslı depoculuk ile entegre edilmesi ve bölgedeki tarım emtia ticaretin de TÜRİB üzerinden yürütülmesi yönünde fizibilite çalışmalarımız devam etmektedir” ifadelerini kullandı. 

Yerli ve milli borsa yazılımı 

Tamamı yerli ve milli kaynaklarla üretilmiş TÜRİS borsa yazılımının bölgedeki tek organize ve güçlü lisanslı depoculuk sistemine entegre ederek, Türkiye’yi tarım emtia ticaretinde bölgesel bir güç haline getirmek için çok önemli bir adım attıklarını dile getiren Kırali, şunları dile getirdi: “TÜRİB’in kuruluş gününden beri ana hedeflerinden birisi ülkemizin kuzey-güney tarımsal emtia akımında net ihracatçılar ile net ithalatçıların tam ortasında olan avantajlı konumunu bölgesel bir güce çevirmekti.

6 yıldır yaptığımız altyapı yatırımları ve mevzuat düzenlemeleri ile TÜRİB’i bu konuda artık daha atak olabileceği bir konuma getirdik. TÜRİS sisteminin tamamlanması ile ülkemiz artık lisanslı depoculuk sistemini ve TÜRİB’in bununla sistemle entegre yerli borsa yazılımını bölgedeki diğer ülkelere ayrı ayrı veya birlikte kullandırarak bölgesel bir ticaret merkezi olabilme potansiyelini gerçekleştirmeye bir adım daha yaklaştı.” 

Rakamlar

*255 milyar TL

ELÜS toplam işlem hacmi

*48 milyon ton

Toplam işlem miktarı 

*12,2 milyon ton

255 lisanslı deponun saklama kapasitesi

TÜRİB’in sahiplik yapısı

TOBB ve 53 Ticaret Borsası: %51

TMO: %15

Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK: %25

Kamu bankaları: %9

Ticaret Bakanlığı ve SPK