30 °C

Denizden inovasyon çıkardı, yarım milyar liraya koşuyor

Dünyanın tüm sularından insanların en çok avladığı protein kaynağı; ton balığı... Dardanel, ton balığını inovatif ürünlerle geliştirdi. Geçen yıl 334 milyon lira ciro yapan şirket bu yılın ilk yarısında 235 milyon liraya ulaştı. Yıl sonu için yarım milyar liraya koşuyorlar.

Denizden inovasyon çıkardı, yarım milyar liraya koşuyor

Handan Sema CEYLAN

Türkiye’deki ton balığı üretiminin yüzde 80’ini tek başına gerçekleştiren Dardanel, inovatif ürünlerle hem pazar payını geliştirdi hem de daha çok insana ulaştı. Sadece ton balığı değil, ton balığı-fasulye, ton balığı-mısır ve ton balığı-dört tahıl gibi ürünleri pazara sunan marka, böylece satış hacmini artırdı. Geçtiğimiz yıl 334 milyon lira ciro yapan şirket yılın ilk 6 ayında 235 milyon lira ciroya ulaştı. Dardanel’in yıl sonunu yarım milyar lira ile kapatması bekleniyor.

4 yıldır şirkette görev alan Dardanel’in 29 yaşındaki İcra Kurulu Başkanı Mehmet Önen ile adeta içinden gemilerin geçtiği ofislerinde buluşuyoruz. “Ben göreve 2015 senesinde hammadde ve satın alma tarafında başladım” diyor ve sektörde Amerika’da çalışırken edindiği deneyimlerin iş hayatında kendisine fayda sağladığını vurguluyor. Ton balığı ticaretinde dünyanın üç büyük firmasından birinde çalıştığını aktarıyor Önen ve şunları söylüyor: “Firma sadece ticaret yapmıyordu. Gemileri de vardı. Balık avlama kısmını da alım satımını da yapıyorlardı. Orada dünyadaki dinamikleri iyice öğrenmiş oldum. Ton balığında Pasifik, Atlantik ve Hint Okyanusu’nda avcılık yapılıyor. Av sahaları ve ton balıkçılığıyla ilgili çok önemli bilgiler edindim.”

Önen, 2016 yılında satın alma departmanının ardından ihracatın kendisine bağlandığını anlatıyor, “İhracatı aldığımda bizim fiilen 9 milyon dolarlık dış satımımız vardı. 2018 senesinde bu rakamı 21.5 milyon dolara çıkardık. İhracatımız ikiye katlandı. Ekibimiz iyiydi, şansımız da yaver gitti” diyor.

İlk 6 ayda ihracat 10.5 milyon dolar

Şirketlerinin rakamsal gelişimini de aktarıyor Mehmet Önen, “2017’de Önentaş olarak 250 milyon lira ciro yaptık. Bunun 13 milyon doları ihracattı ve yüzde 4 Ebitta marjına sahiptik. 2018 yılında güzel bir atılım yaptık. 334 milyon lira ciroya 21 milyon 608 bin dolar ihracata, yüzde 13 Ebitta’ya ulaştık” diyor ve ekliyor: “2019’un ilk 6 ayı da bizim için güzel geçti. 235 milyon lira ciroya ulaştık. Yıl sonunu 500 milyon lira ciroyla kapatırız. İhracatımız ilk 6 ayda 10.5 milyon dolar oldu. Ebitta yine yüzde 13. Borçluluğumuzu azalttık. Hep tekrarlarım masalların Anka Kuşu gibi küllerimizden yeniden doğduk, ciro borç oranımız yüzde 35. Ebitta hedefimiz yüzde 17. İşimizin yüzde 68’i bize ait geri kalanı halka açık.”

Çanakkale’de 1000 kadını istihdamı ediyor

Toplam istihdamı bin 550’yi bulan gruplarında 1000’e yakın kadın istihdam ettiklerini kaydediyor Önen ve “Çanakkale’de kadınların ekonomik hayata karışmasını sağlıyoruz. Kadınların önemli bir kısmı balık işleme işinde çalışıyor. En uzaktaki servisimiz 100 kilometre öteden fabrikamıza kadın çalışanlarımızı getiriyoruz” diyor.

5 milyon euroluk hat yatırımı

Yatırımlara devam ettiklerini de kaydediyor Önen ve şu bilgileri veriyor: “Hat yatırımlarımız var. Geçtiğimiz sene ve bu sene 5 milyon euroluk bir yatırımımız oldu. Hem kapasitemizi artırdık hem makinelerimizi yenileyip verimliliği artırdık. Şu anda günde 150 ton ton balığı işleme ve üretme kapasitemiz var.”

13 bin tonluk pazarın 11 bin tonu onların

Türkiye’de 13 bin tonluk bir ton balığı pazarı olduğunu kaydediyor Mehmet Önen, pazarın 11 bin tonluk kısmına hakim olduklarını belirtiyor ve ekliyor: “Türkiye tüketilen ton balığının yüzde 55’i Dardanel markalı. Yüzde 25’lik kısmı da bizim marketler için ürettiğimiz private label’lar. A101’in, Migros’un Pınar’ın ton balıklarını biz onlar için üretiyoruz. Şok ve BİM’in de yüzde 40’ı bizde. İç piyasada pazarlamaya ciromuzun yüzde 8’ini harcıyoruz.”

İhracatta İsrail en hızlı büyüyen pazar

Mehmet Önen ihracatlarındaki yükselişi bazı pazarların hızla artan performanslarının geliştirdiğini söylüyor. Önen, “İhracat yaptığımız ülkeler arasında İsrail en hızlı büyüyen pazarımız. Geçen yıl bu ülkeye 4 milyon dolarlık ihracatımız vardı, bu yıl 10 milyon dolara koşuyorlar” diyor. Önen, şunları dile getiriyor: “Markalı ihracatı önemsiyoruz, markete özel ürün üretiminde çok kar yok ayrıca onlara yaptığınız üretimi de başka bir üreticiye kaptırabilirsiniz. Bu nedenle marka önemli. Ayrıca girdiğimiz her pazarda lider ya da ikinci olmayı hedefl iyoruz. İsrail’de, Azerbaycan’da, Gürcistan’da, KKTC'de pazar lideriyiz.”

Deli2go’ya sandviç üretiyor

Ayrıca şirketleri Niyazi Önen Gıda ile Türkiye’yi ilk paketlenmiş sandviçle tanıştıklarını kaydediyor Önen, “İlk yıl 10 bin-15 bin satışla başladık. Şimdi günde 50 bin adet sandviç üretiyoruz. Firma geçen yıl 70 milyon lira ciroya ulaştı” diyor. Düşük kar marjları nedeniyle benzin istasyonlarının yeni strateji geliştirdiğini ve bunun kendi marketleri olduğunu belirtiyor Önen, “Shell’in deli2go marketleri var. Biz de onlar için sandviç üretiyoruz” bilgisini verdi.

Türkiye’de 100 gram olan kişi başına tüketimi 1 kiloya çıkarma hedefi

Türkiye’de kişi başı kırmızı et tüketimi yaklaşık 15 kilo, tavuk eti 25 kilo, balık 5 kilo, bu 5 kilonun 100 gramı konserve deniz ürünleri. Bunun içinde ton balığı da var sardalye de. Bu çok düşük bir rakam. Libya’da sadece ton balığında bu rakam 5 kilo. Arap dünyasında genelde ortalama rakamlar böyle. İspanya’da 3 kilo, İtalya’da 2.8 kilo. ABD’de 1.5 kilo. Özetle ton balığı Ortadoğu’da da çok seviliyor, Avrupa’da da. Biz her iki kültürün de damak tadına sahibiz. Bu ürünü tüketmememiz için hiç bir neden yok. Sadece tüketici alışkanlıklarını geliştiriyor olmamız lazım. Onlara bu balığı nasıl tüketebileceklerini göstermemiz lazım. Eskiden çok kısa reklamlarımız oldu. Şimdiki hedefimiz kişi başına 100 gram olan tüketimi 1 kiloya çıkarmak. Çünkü ton balığı mucizevi bir protein. Ton balığı aslında işlenmemiş bir gıda. Atlantik’te avlanıyor, canlıyken gemilerin altında donduruluyor. Daha sonra Çanakkale’de temizleniyor. İçine zeytinyağı ve deniz tuzu konularak konserve haline getiriliyor. İkinci Dünya Savaşı’nda ortaya çıkan bu teknoloji, yani konserve haline getirme, bizim kültürümüzde olan bir şey. Ağır metallerden endişe eden tüketicilerimize de şunu söylüyoruz; kullandığımız ton balığı palamut ailesinden, en yaşlısı 1 yaşında. Endişeye gerek yok.

DÜNYADA YILDA 5.5 MİLYON TON TON BALIĞI AVLANIYOR

- Dünyada denizlerden avlanan en büyük protein ton balığı. Şu anda denizlerden senede 5.5 milyon ton ton balığı avlanıyor. Ton balığının yetiştiriciliği yok. Sadece bluefin dediğimiz, Japonya’ya ihracat edilen bir balık var. Balık daha küçükken yakalanıyor. Kafeslerde beslenip büyütüldükten sonra ihraç ediliyor. Ama bu bizim işimiz değil. Bu da zaten tam olarak bir balık çiftliği üretimi değil. Balık sıfırdan üretilmiyor. Her sene bu 5.5 milyon tonluk ton balığı avcılığı artarak ilerliyor. Çünkü her sene yeni gemiler inşa ediliyor.

Suriyelilere Arapça ambalajlı Kaptan Memo

Arap dünyasında ton balığına ilgi büyük. Türkiye’ye yerleşen Suriyelilerde de tüketim yüksek. Mehmet Önen’in verdiği bilgilere göre, Suriyeliler daha çok Suriyeli marketlerden alışveriş yapıyorlar. Ayrıca Suriyelilere satışta üç önemli toptancı merkezi var. Bunlar İstanbul Rami, Gaziantep ve Mersin... Önen, “Benim ismim Mehmet. Küçüklüğümde Kaptan Memo ismini marka olarak almıştım. Bunu ülkemizde yaşayan Suriyeliler için bir ton balığı markasına dönüştürdük. Suriyeliler ambalajların üzerinde Arapça yazan ürünleri tercih ediyorlar. Biz de Arapça ambalajlarla Kaptan Memo markasını onlar için dizayn ettik” diyor.

Yerli suların balığı sardalye için proje

Ton balığı Dardanel’in tesislerine okyanuslardan geliyor. Dolayısıyla yabancı bir hammadde. Fabrikanın gündeminde, kurdukları 1.5 milyon dolarlık bir hat ile Türkiye’nin denizlerinin ürünlerini işlemek de var. Mehmet Önen, “Çanakkale ve Saroz Körfezi’nden, Omega 3 değeri yüksek bir protein kaynağı olan sardalyeyi çıkartıp işliyoruz. 1000 tonluk bir iş bu. Kurduğumuz hat günlük 6 ton sardalye işleyecek kapasitede. Ancak dört ay av yasağı olduğu için eylül ve mayıs dönemlerinde bu ürünü işleyebiliyoruz” açıklamalarını yapıyor.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap