Online teslimatta zam krizi patlak verdi

Trendol Express çalışanları hizmet bedellerine ve ücretlere yapılan ve mart ayında yansıyacak yüzde 11'lik zammı protesto ediyor. DÜNYA'ya konuşan Trendyol Express çalışanları yükselen enflasyonun etkisiyle 1 yılda kazançlarının yarı yarıya azaldığını söylüyor.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Selenay YAĞCI

Pandemiyle birlikte yaygınlaşan sözleşmeli teslimat modelinde, kriz çıktı. Sözleşmeli teslimatçılar, paket başına yapılan ücretlerin, artan yakıt masraflarından sonra yeterli olmadığından şikayetçi. Trendyol’da kendi namına çalışan sözleşmeli teslimatçılar, hizmet bedellerine yapılan ve ücretlere mart ayında yansıyacak olan yüzde 11'lik zammı protesto ediyor. İstanbul Maslak'taki binası önünde toplanan Trendyol Express çalışanlarının kontak kapatma eylemi ülke geneline yayıldı. Trendyol yetkilileri, teslimatçıların aylık hak edişlerinin 10 bin TL’nin altında kalmadığını savunurken, çalışanlar ise masraflar çıkarıldığında kendilerine 4 bin TL kaldığını açıkladı. Piyasada ilk zammı yapan e-ticaret sitesi Trendyol’un ardından diğer şirketlerin zamları merakla beklenirken, kargo şirketleri cephesinde de paket başına 60 kuruş artan zamlar beğenilmedi.

“Masraflar 1 yılda katlanıyor kazanç yarı yarıya eriyor”

Eylem yapanlar, Trendyol’un bordrolu motokuryeleri değil, şahıs şirketi kurarak, kendi araçlarıyla Trendyol’a hizmet veren teslimatçılar. DÜNYA’ya konuşan Trendyol Express çalışanları, sürekli yükselen enflasyonun da etkisiyle tüm masraflarının bir yılda iki kat arttığı bir ortamda kazançlarının yarı yarıya eridiğini söyledi. Eyleme her gün daha fazla kişinin katıldığını ifade eden çalışanlar, sözleşmelerinde fesih cezası bulunduğunu da söyleyerek, “Trendyol 2 yıllık sözleşme imzalatıyor. Sözleşme kuryeyi 2 yıl koruyor. Ancak 2 yılın sonunda kurye ayrılmak isterse Trendyol’a 55 bin TL ceza ödemek zorunda kalıyor. Trendyol ise cezasız fesih yapabiliyor” iddiasında bulundu. Çalışanlar ayrıca teslimatçı sayısının arttığını, bir mahalleye artık neredeyse 5 teslimatçının düştüğü bölgelerin olduğunu ve paketlerin yeterli olmadığını söyleyerek, Trendyol’un daha önce teslimatçılara sağladığı, ‘garanti ücret’ modelini kaldırdığını da iddia etti. Paket başına yüzde 50 zam yapılmasını talep eden teslimatçılar, Trendyol ile her yıl paket başına anlaşma yaptıklarını, bu anlaşmanın geçen yıl 4,75 TL + KDV olduğu bilgisini verdi. Trendyol’a kestikleri fatura gelirinin yüzde 11’lik zam sonrası ortalama 9 bin TL’den 10 bin TL’ye çıktığını belirten çalışanlar, “Bu kazançtan araç yakıtı, sigorta, bakım masrafı ve vergiler gibi tüm masrafl ar çıkarıldığında kendilerine kalan net tutarın 3 bin 500 TL ila 4 bin TL dolaylarında. Her şey bu kadar artmamışken masraflar çıkarıldığında 8-9 bin lira bize kalıyordu” dedi.

Trendyol’dan açıklama: Kazançları aylık 10 bin TL’nin altında değil

Şu an eylemde olan çalışanların piyasa ortalamasının yaklaşık iki katı ücret aldığını belirten Trendyol kaynakları, bu çalışanların hak edişlerinin 10 bin TL’nin altında kalması durumunda bunun en az 10 bin liraya tamamlanacağı garantisinin verildiğini ifade etti. Trendyol kaynaklarına göre, dağıtılan paket sayısına göre yapılan ödemenin ardından çalışanlar arasında ücreti 10 bin TL’nin altında kalan olmuyor. Yüzde 22’lik zammın da bu hak ediş tutarı göz önüne alınarak yapıldığı belirtiliyor. Trendyol kaynakları ayrıca, sözleşmeli olarak kendi araçlarıyla dağıtım yapan yaklaşık 6 bin kişi olduğunu, kontak kapatma eylemi yapan çalışanların ise 300-400 kişiyle sınırlı olduğunu ileri sürdü.