Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS)

2006 yılında getirilen bu sistem ile yer­leşim yerleri nüfus bilgilerinin güncel olarak tutulması ve nüfus hareketleri­nin düzenli olarak izlenebilmesi amaç­landı ve mevcut idari kayıtların adrese dayalı olarak geliştirilmesi hedefl

Aile

(Family) Doğum, evlilik ve evlat edin­me yolu ile aralarında akrabalık ilişki­leri bulunan iki veya daha fazla kişinin oluşturduğu nüfus birimidir. Ailelerde çocuklar, akrabalar ve evli çiftler ile çocukları bir arada yaşayabilir. A

Aile Planlaması

(Family planning) Ailelerin doğum kontrol yöntemlerini kullanarak iste­dikleri zaman ve istedikleri sayıda ço­cuk sahibi olmalarıdır.

Anne Ölüm Oranı

(Maternal mortality rate) Belirli bir dönemde, genellikle gebelik, doğum ve doğum sonrası komplikasyonlar ne­deniyle meydana gelen ölüm sayısının her 100 bin canlı doğuma oranıdır. Do­ğumdan sonraki 42 gün içinde, doğum­la ilgisi ol

Bağımlılık Oranı

(Dependency ratio) Tam adı toplam yaş bağımlılık oranı olan bu terim “0-14” ve “65 ve daha yukarı” yaş gruplarındaki kişi sayısının, “15-64” yaş grubundaki kişi sayısına oranını gösterir. Genç ba­ğımlılık oranı, “0-14” yaş grubundak

Bebek Ölüm Oram

(Infant mortality rate) Doğumdan sonraki ilk 12 ayda ölen bebek sayısı­nın, aynı dönemdeki canlı doğumlara bölünmesi ile bulunur. Bu oran bir ül­kenin geleceği olan çocukların yaşatıl­ması için bireylerin, ailelerin ve devle­tin ald

Bebek Patlaması

(Baby boom) Gelişmiş ülkelerde 1945­1965 arasında doğurganlık ciddi ölçüde arttı ve bu eğilim bir süre devam etti. Bu “patlama” sırasında doğan kuşaktakiler yetişkinlik çağına geldikten sonra daha az sayıda çocuk yaptı. Benzer bir d

Beyin Göçü

(Brain dram) Bir ülkede eğitimli ve meslek sahibi nüfusun dikkate değer bir bölümünün daha iyi iş koşullarına ulaşmak için dış ülkelere göç etmesi­dir. Bu nüfus kesiminin ülkesine kalıcı olarak dönmesi ise tersine beyin göçü olarak

Büyükşehir

İl nüfusu 750 bini aşan iller büyükşehir statüsünü kazanmaktadır. 2012 yılında 13 ilin daha büyükşehir statüsü kazan­ması ile büyükşehir sayısı 2018’de 30’a çıktı. Büyükşehirlerde il ve ilçelere bağ­lı köyler mahalle oldu. Böylece 1

Cinsiyet Oranı

(Sexratio) Her 100 kadın nüfus için er­kek nüfus sayısıdır. Normal koşullarda tüm toplumlarda toplam erkek sayısı, toplam kadın sayısından daha fazladır. Fazlalık toplam nüfusun yüzde 1’i dola­yındadır. Erkek çocukların geleneksel o

Çekirdek Aile

(Nuclear family) Yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından veya yalnız ebe­veyn ve en az bir çocuğundan oluşan ai­lelerdir. Bu hanehalkı tiplerinin belirlen­mesinde kullanılan çocuk terimi, anne ve babaya göre ferdin durumunu be

Demografi

(Demographics) Demografi bilimi veya Türkçesi ile nüfus bilimi, nüfusun bü­yüklüğü, yaş yapısı, doğum ve ölüm oranları, iç ve dış göç gibi niceliksel veri­ler kadar nüfusun istihdam, eğitim, sağ­lık, gelir, sosyal güvenlik durumları

Demografik Geçiş

(Demographic transition) Bu terim, yüksek doğurganlık ve yüksek ölüm oranlarının hüküm sürdüğü bir durum­dan, doğumların bilinçli olarak kontrol edildiği ve ölüm oranlarının düşmüş olduğu yeni bir duruma geçiş sürecine verilen bir a

Dış Göç

(Emigration) Bir ülkenin vatandaşının diğer bir ülkeye uzun süre kalma veya yerleşme niyeti ile gitmesine dış göç denir. Cumhuriyet döneminde en bü­yük dış göç dalgası 60’lı ve 70’li yıllarda ortaya çıktı. 1961 yılı Ekim ayı sonunda

Doğurganlık

(Fertility) Kadınların ortalama olarak doğurdukları çocuk sayısı ile ilgili farklı doğurganlık tanımları şunlardır:

Toplam doğurganlık hızı: (Total fer­tility rate) Bir kadının, doğurgan oldu­ğu dönem ol

Doğurganlık Yenilenme Düzeyi

(Replacement level fertility) Bir çiftin bir kuşak sonra kendileri yerine geçe­cek sayıda, yani iki çocuk sahibi olma­larını tanımlayan doğurganlık düzeyi­dir. 2.1 düzeyindeki doğurganlık hızı bir annenin ortalama olarak 1 kızı ola­

Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi

(Life expectancy at birth) Yeni doğmuş bir bireyin yaşamı boyunca belirli bir dönemdeki yaşa özel ölümlülük hızla­rına maruz kalması durumunda yaşa­ması beklenen ortalama yıl sayısıdır. Bu göstergeye “doğuşta hayat ümidi” de denir.

Fırsat Penceresi

(Window of opportunity) Demografik geçiş süreci, nüfus artış hızının düştüğü bir ortamda kişi başına milli geliri artı­rabilecek bir potansiyel etkiye sahiptir. Bu süreç içinde 15-64 yaşları arasında­ki nüfus diğer biri ifade ile po

“Genç" Nüfus

(Young population) Bu terim toplam nüfus içinde 0-14 yaş grubundaki ço­cuk oranının yüksek olması durumunu tanımlar. Genç nüfusla ilgili bazı de­ğerlendirmelerde 15-19 ve 20-24 yaş gruplarındaki nüfus da dikkate alına­bilir. Çocuk t

Geniş Aile

(Joint family, extended family) Birden fazla çekirdek aile veya en az bir çekir­dek aile ile çekirdek aile üyesi olma­yan en az bir kişiden oluşan ailelerdir. Geniş ailelere daha çok kırsal kesimde rastlanır. Türkiye’deki geniş aile