NACE

(Eurepean Classification of Econo­mic Activities) Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından oluşturulan ve işyerlerinin faaliyet konularına göre sınıflandırılmasında temel alınan ulus­lararası ekonomik faaliyet sınıflama sistemi

NAFTA

(North American Free Trade Area) Kuzey Amerika Serbest Ticaret Böl­gesi (NAFTA) ile ilgili anlaşma ABD, Kanada ve Meksika arasında gümrük vergisi oranlarının indirilerek tica­retin serbestleştirilmesi amacı ile 1994 yılı başında yür

NAIRU

Bkz: Enflasyon yaratmayan işsizlik oranı.

Narh

(Assize, officially fixed price) Mal ve hizmet fiyatlarının kamu otoriteleri tarafından belirlenmesidir. Tüketici­yi piyasadaki fiyat iniş çıkışlarından korumak için dönem dönem uygulan­mıştır. Tüketiciyi korumak için temel gıda ve

NASDAQ Bileşik Endeksi

(NASDAQ Composite Index) ABD’nin New York kentinde Nasdaq, 1971 yılın­da dünyanın ilk elektronik menkul de­ğer piyasası olarak kurulmuştur. NAS­DAQ kısaltması “National Association of Securities Dealers Automated Quo­tations” kelimeler

Nash Dengesi

(Nash equilibrium) Anlaşmasız oligo­pol piyasasında veya anlaşmasız oyu­nun çözümünde, her bir oyuncunun rakiplerinin olası seçeneğine kendin­ce en iyi yanıtı verdiği ve her birinin ödülünü azamileştirdiği, dolayısıyla hiçbirinin te

Navlun

(Freight) Gemi ile yapılan taşımacılık­ta sözleşmeyle belirlenen mal taşıma bedelidir. Taşıyıcı ile taşıtan arasındaki mal taşıma sözleşmesine “navlun söz­leşmesi” denmektedir.

Navlun Sigortası

(Freight insurance) Navlun ücretinden doğan alacağın güvence altına alınması için yapılan sigortadır.

Naylon Fatura

(False invoice, spurious invoice) Ger­çek bir işlem veya alım-satım olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen sahte faturadır. Vergi kaçırmak için kullanılan bu faturalar çapraz vergi in­celemeleri ile ortaya çıkarılabilir.

Negatif Gelir Vergisi

(Negative income tax) Belirli bir gelir düzeyinin altında geliri olanlara, geliri ile orantılı olarak yapılması 60’lı yıllar­da önerilen mali yardımdır.

Negatif Tasarruf

(Negative savings) Birey, aile ve firma, gelirlerinin üstünde bir harcamada bu­lunmuşsa “negatif tasarruf” söz konusu olur. Bu durumda ya daha önce gerçek­lemiş tasarruflar kullanılır ya da borç­lanmaya gidilir.

Negatif Yatırım

(Negative investment) Bir hesap yılı içinde gerçekleşen toplam yatırım, mevcut sermayenin eskime ve aşınma­sını karşılayacak yatırım miktarından daha düşük düzeyde olduğunda “nega­tif yatırım” söz konusu olur.

Neo-Keynesyenizm

(Neo-Keynesianism) İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Keynesyen ekonomi anlayışının takipçileri ekonomik dü­şünce ortamında seslerini duyurmaya devam etmiştir. 50’li ve 60’lı yıllarda Roy Harrod, Joan Robinson, Luigi Pa- sinetti, Michal Ka

Neoklasik Gelir Dağılımı Modeli

(Neoclassical model of income distri­bution) Neoklasik gelir dağılımı teori­si, faktör paylarının belirlenmesinden çok faktör fiyatlarının oluşumunu ele almıştır. Ancak bazı varsayımlar altın­da bu analiz faktör payları konusuna da

Neoklasik İktisat Okulu

(Neoclassical economics school) Alfred Marshall’ın analizleri ile başlayan ve karşılaştırmalı statik analiz yöntemini kullanarak iktisadi davranışları marjinalizm ile açıklayan bir iktisat okulu­dur. Bir ekonomide fiyat mekanizması

Neoliberalizm

(Neoliberalism) 70’li yıllardan önce neoliberalizm denince farklı düşünce yapılarına sahip iktisatçıların görüşle­ri akla gelmekteydi. Almanya’da Wal­ter Eucken, Alfred Müller-Armack ve İkinci Dünya Savaşı sırasında Türki­ye’de öğre

Net Büyüme Hızı

(Net growth rate) Bir ekonomide ge­nellikle bir yıl olmak üzere belli bir dö­nemde gerçekleşen büyüme hızından söz konusu dönemde kaydedilen nüfus artış oranının çıkarılmasıyla hesap­lanan büyüklüktür. Bu büyüklük aynı zamanda kişi

Net Dış Varlıklar

(Net foreign assets) Merkez Bankası’nın net uluslararası rezervleri ile orta vadeli net döviz kredilerinin ve diğer net dış varlıkların toplamıdır.

Net Faiz

(Net interest) Bankaların mevduata verdikleri veya tahvillerin sağladığı faiz oranından, vergiler ve diğer masraflar çıkarıldıktan sonra kalan faizdir.

Net Hata ve Noksan

Bkz. Ödemeler dengesi.