Kripto Paraların Küresel Geleceği

Global Konuşmalar’ın bu haftaki konusu Kripto Paraların Küresel Geleceği’ydi. Vahap Munyar, Şeref Oğuz, Hakan Güldağ, Servet Yıldırım ve Abdurrahman Yıldırım, önce bugün açıklanan büyüme rakamlarını değerlendirdi.

DÜNYA Haber Merkezi
YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Global Konuşmalar’ın bu haftaki konusu Kripto Paraların Küresel Geleceği’ydi. Vahap Munyar, Şeref Oğuz, Hakan Güldağ, Servet Yıldırım ve Abdurrahman Yıldırım, önce bugün açıklanan büyüme rakamlarını değerlendirdi. Yüzde 1,8’lik büyümenin geleceği de riske ederek elde edildiğine işaret edilirken, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’daki ve kişi başına düşen milli gelirdeki düşüşe dikkat çekildi. Yayının devamında kripto para piyasasındaki son gelişmeler ve kripto paraların geleceği, avantajları ve riskleri masaya yatırıldı. Yayında öne çıkan görüşler şu şekilde:

 

 

➤Servet Yıldırım: Bu oranda bir büyüme şu dönem için iyi bir haber. Ancak GSYH ve kişi başına gelir rakamlarına baktığımızda orta gelir tuzağına düşmemişiz, saplanıp kalmışız.

 

➤Servet Yıldırım: 2013'ten bu yana yoksullaşıyoruz. Kurla gelen refah yine kurla kayboldu.

 

➤Abdurrahman Yıldırım: Zor şartlarda büyümeyi elde ettik ama kurlar sıçradı, enflasyon oldu. Dünyada enflasyon başkaldırıyor. Emtia fiyatları son 6 ayda yüzde 25 arttı. Son 8 yılda 166 milyar ortalama ara malı ithal etmişiz.

 

➤Servet Yıldırım: 2010'dan bu yana şubat ortalamalarının oldukça üzerinde bir enflasyon var. Mart'ta 15,77'yi, yılsonunda ise yüzde 11 civarında enflasyon görürüz.

 

➤Şeref Oğuz: Büyüdük ama ben neden hissedemiyorum? Neden işsizim, neden ev genciyim ve neden kepenklerim kapalı?

 

➤Hakan Güldağ: Büyümede ancak idare ettik. Üstelik geleceğimizi de riske atarak idare ettik. 8.500 dolara kadar geldik kişi başına gelirde. Enflasyon sanki yüzde 16'yı geçecek gibi bir hava var. Yılsonu enflasyon beklentileri Merkez Bankası'nın 9,4 ısrarına rağmen 11'in üzerine taşındı. Bana göre de seneyi 13'lerde kapatacağız gibi geliyor.

 

➤Abdurrahman Yıldırım: Kripto paraların değişim aracı olması çok zor. Çünkü değeri çok değişiyor. Bunun düzenlemesi biraz zaman alacak. 8.500 coin ve kripto paranın piyasa değeri yaklaşık 2 trilyon dolara ulaştı. Borsa'nın müşterisi 35 yılda 2 milyon; kripto paranın 10 yılda 3 milyondan fazla. O getiri herkesi mıknatıs gibi çekiyor.

 

➤Şeref Oğuz: Önceki gün Hazine ve Maliye Bakanlığı bir tebliğ yayınladı. "Risklerin farkındayız, düzenlemelerin neler olabileceğini araştırıyoruz" diyor. Demek istediği şu; "Ne olduğunu anlasak vergi alacağız ama tam kavrayamadık." 1 trilyon 387 milyar dolarlık piyasa değerine ulaştı kripto paralar. 8.415 tane farklı kripto para oluştu. Bunların ilgi görmelerinin en önemli nedeni kurumsal yatırımcılar. Risklerden biri kimliklerin belirlenemiyor olması. Bu da sanal paraların yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasına uygun ortam yaratıyor. Dijital cüzdanların kaybolma riski ve işlemlerin geri döndürülemiyor olmasından dolayı profesyonel hatalara açık. Ancak kimse özellikle Bitcoin'in yükselişini kaçırmak istemiyor.

 

➤Servet Yıldırım: Kripto paraların arkasında bir taahhüt yok. Mevzuat oturmamış. Bitcoin üretimi için dünyada yılda 128.8 TW/sa enerji kullanılıyor. Coinlerin yüzde 65'i Çin'de üretiliyor. Geçtiğimiz aylarda Pakistan'da birkaç günlük elektrik kesintisi yaşandı. Nedeni Bitcoin madencilerinin sisteme aşırı yüklenmesiydi.

 

➤Hakan Güldağ: Balina diye tabir edilen 100 tane büyük oyuncunun kontrol ettiği bir sistem. Diyorlar ki, 21 milyon adet olacak. Daha çok değil. Şu anda 18,6 milyonu üretilmiş. 2,4 milyon daha üretilecek. "Aman ben de burada olayım" diye yeni alıcılar ortaya çıkıyor.

 

Dün Çorlu'daydım. 2 soru soruldu bana; biri "Bu sene seçim olur mu? Diğeri "Bu kripto paraları ne yapalım?" Bizim Ali Ağaoğlu'na sormuştum, demişti ki "Ben inanmıyorum ama ben yüzde 1 koyarım. Bunun uzağında duramazsın". İşlem yapılan 4.200 civarında bir rakam var. Türkiye'de 3 milyon civarında kullanıcı olduğu söyleniyor ama BtcTürk'ün açıkladığı rakam 1,5 milyon. Bitcoin'e göre diğer coinler daha fazla getiri getiriyor şu anda. Bitcoin artık ihtiyarladı. Yeni kripto paralar yüzde 9-10 bin getiriyor. Arkadaşlara vergi konusunu araştırmalarını söyledim; hiçbir yerden teyit gelmedi. O tarafı hala belli değil, vergi geliyor mu gelmiyor mu...

 

➤Şeref Oğuz: Ben sanki sorunun bir müddet sonra ulus devletlerle uluslarüstü kurumlar arasında çatışmaya dönebileceğini, bu çatışmadan da yeni yapıların doğabileceğini düşünüyorum.

 

➤Hakan Güldağ: Blockchain teknolojisi gelecekte hayatımızda mutlaka olacak. Yarın ben bir ev satarım, tapu dairesi yanar, o işlemi yapan bilgisayar çöker ama ben bunu blockchain üzerinde yaptıysam güvendeyim demektir.