İngiltere'de 738 bin şirket mali sıkıntıda: 22 yılın en yüksek seviyesi

İngiltere'de yüksek finansman maliyetleri, enerji fiyatları ve zayıflayan talep şirketlerin mali durumunu bozmaya devam ediyor. Finansal danışmanlık kuruluşu BTG'nin 27 Ekim'de yayımladığı araştırmaya göre, 2026'nın üçüncü çeyreğinde önemli düzeyde finansal sıkıntı yaşayan işletmelerin sayısı 738 bin 144'e ulaşarak araştırmanın başladığı 2004 yılından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Bir önceki yılın aynı döneminde 726 bin 594 olan şirket sayısı yüzde 1,6 artarken, incelenen 22 sektörün 20'sinde mali baskı ağırlaştı.

Araştırma, İngiltere ekonomisindeki sorunların birkaç sektörle sınırlı kalmadığını gösterdi. Özellikle inşaat, gayrimenkul ve destek hizmetlerinde mali sıkıntı yaşayan şirketlerin sayısı dikkat çekici boyutlara ulaşırken perakende ve hizmet sektörlerindeki işletmeler de artan maliyetlerden etkilendi. Şirketlerin vergi borçlarına ilişkin veriler ise nakit akışı üzerindeki baskının başka bir göstergesi oldu.

738 bin şirketle 2004'ten bu yana en yüksek seviye

BTG'nin üç ayda bir hazırladığı finansal risk araştırmasında, önemli düzeyde mali sıkıntı yaşayan şirketlerin sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 11 bin 550 arttı. Böylece toplam sayı 738 bin 144'e yükselirken araştırmanın 22 yıllık geçmişindeki en yüksek düzey kaydedildi. Bu sonuç, şirketlerin önemli bir bölümünün artan giderleri karşılamakta zorlandığını ortaya koydu.

Bununla birlikte araştırmada kullanılan mali sıkıntı tanımı, söz konusu şirketlerin tamamının iflas ettiği veya iflas başvurusunda bulunduğu anlamına gelmiyor. Değerlendirme, işletmelerin finansal ve hukuki kayıtları ile ödeme durumlarında görülen risk işaretlerine dayanıyor. Dolayısıyla 738 binlik sayı, iflas eden işletmeleri değil, mali koşulları belirgin biçimde kötüleşen şirketleri ifade ediyor.

İnşaat ve gayrimenkulde 208 bin şirket baskı altında

Mali sıkıntı yaşayan işletme sayısının en yüksek olduğu alan, 118 bin 695 şirketle destek hizmetleri sektörü oldu. İnşaat sektöründe 108 bin 340, gayrimenkul ve emlak hizmetlerinde ise 99 bin 908 şirket önemli düzeyde finansal sıkıntı yaşadı. Böylece yalnızca inşaat ve gayrimenkul alanlarında riskli işletme sayısı 208 bin 248'e ulaştı.

Gayrimenkul sektöründe mali sıkıntı yaşayan şirket sayısı bir yılda yüzde 9,7 artarken inşaattaki artış yüzde 4,6 olarak kaydedildi. Destek hizmetlerinde ise yüzde 2,9'luk yükseliş görüldü. Özellikle gayrimenkuldeki artışın genel ortalamanın üzerinde olması, finansman maliyetlerinin ve zayıf talebin sektördeki şirketler üzerinde oluşturduğu baskıya işaret etti.

Perakendede ve tüketiciye dönük hizmetlerde sorun büyüyor

Tüketici harcamalarına bağlı sektörlerde de mali sıkıntı yaşayan işletmelerin sayısı arttı. Gıda ve eczane ürünleri perakendeciliğinde riskli işletme sayısı yüzde 7,3 artışla 19 bin 269'a yükseldi. Genel perakende sektöründe ise 47 bin 207 şirket önemli düzeyde finansal sıkıntı kategorisinde yer aldı.

Eğlence ve kültürel faaliyetlerde 20 bin 298, seyahat ve turizm sektöründe ise 3 bin 975 işletme mali baskı altında bulunuyor. Artan istihdam giderleri, enerji maliyetleri ve hanelerin harcamalarını sınırlaması, tüketiciye dönük işletmelerin kârlılığını zorluyor. Özellikle yılın son aylarında tüketici harcamalarına bağımlı şirketlerin nakit akışlarını koruması daha fazla önem kazanıyor.

Şirketlerin vergi borcu 27,3 milyar sterline ulaştı

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri de şirketlerin ödenmemiş vergi yükümlülükleri oldu. İngiltere'nin vergi idaresinden bilgi edinme yoluyla sağlanan verilere göre, 31 Ağustos 2026 itibarıyla gecikmiş katma değer vergisi, kurumlar vergisi ve ücretlerden kesilen vergilere ilişkin borçların toplamı 27,3 milyar sterlin düzeyinde bulunuyor. Bu rakam, salgın öncesindeki 11,4 milyar sterlinlik seviyenin iki katından fazla.

Vergi borçları salgın döneminde yaklaşık 51,3 milyar sterline kadar yükselmiş, daha sonra yaklaşık 24 milyar sterlinlik tahsilat gerçekleştirilmişti. Ancak kalan borç tutarının yüksekliği, şirketlerin finansal yükümlülüklerini yerine getirmekte hâlâ zorlandığını gösteriyor. Artan tahsilat faaliyetleri ve alacaklı baskısı, özellikle nakit rezervi sınırlı işletmelerin finansal hareket alanını daraltıyor.

En ağır mali sıkıntıdaki şirket sayısı azaldı

Genel mali sıkıntı göstergesindeki rekor artışa rağmen araştırmada daha ağır bir risk kategorisinde olumlu bir gelişme de kaydedildi. Kritik düzeyde finansal sıkıntı yaşayan şirketlerin sayısı geçen yılın aynı dönemindeki 55 bin 530'dan 44 bin 33'e geriledi. Bu kategoride yıllık düşüş yüzde 20,7 oldu.

Böylece mali sorunların çok sayıda şirkete yayıldığı, ancak en ağır risk grubunda bulunan işletme sayısının azaldığı bir tablo ortaya çıktı. Bölgesel dağılımda Londra, 234 bin 58 şirketle önemli düzeyde finansal sıkıntının en yoğun olduğu bölge olarak öne çıktı. Başkentte kritik risk grubundaki şirket sayısı da 14 bin 841 olarak belirlendi.

Enerji ve kredi maliyetleri şirketleri zorluyor

İngiltere'deki işletmeler, yükselen enerji fiyatlarının yanı sıra istihdam giderleri, vergiler ve yüksek borçlanma maliyetleriyle karşı karşıya bulunuyor. Özellikle işletme sermayesini krediyle finanse eden şirketler için faiz yükü, günlük faaliyetlerin sürdürülmesinde önemli bir maliyet oluşturuyor. Tüketici talebinin zayıflaması ise şirketlerin artan giderleri satış fiyatlarına yansıtma imkânını sınırlıyor.

Araştırmanın yayımlandığı 27 Ekim'de şirketler, hükümetin 28 Ekim'de açıklanacak bütçesine hazırlanıyordu. İş dünyasının beklentileri arasında vergi yükünün hafifletilmesi, düzenlemelerin sadeleştirilmesi ve yatırım ortamının iyileştirilmesi öne çıkıyordu. Ancak yeni bütçede alınacak kararların mali sıkıntı yaşayan işletmeler üzerindeki etkisi, uygulamaların kapsamına ve şirketlerin mevcut borç yüküne bağlı olacak.