Çin'de sanayi üretimi hızlandı ancak ihracatta tehlike sinyali var

Çin'de imalat sanayisine ilişkin ekim ayı verileri, üretimdeki toparlanmaya rağmen dış talepteki yavaşlamanın devam ettiğini ortaya koydu. S&P Global tarafından hazırlanan RatingDog özel sektör imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI), eylüldeki 52,1 seviyesinden ekimde 52,0'ye geriledi. Endeksin 50 puanın üzerinde kalması sektörde büyümenin sürdüğünü gösterirken, üretimdeki artış son altı ayın en yüksek hızına ulaştı.

2 Kasım Pazartesi günü açıklanan veriler, imalat sektöründeki büyümenin piyasa beklentilerini de aştığını gösterdi. Endeksin 51,6 seviyesine gerilemesi beklenirken 52,0 olarak gerçekleşmesi, özel sektör üretim faaliyetlerinin tahmin edilenden güçlü kaldığına işaret etti. Ancak yeni ihracat siparişleri ve satış fiyatlarındaki gelişmeler, bu büyümenin sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Üretimde altı ayın en güçlü artışı

Çin'de özel sektör imalat faaliyetleri ekim ayında da genişlemeye devam etti. Üretim artışı nisan ayından bu yana en yüksek hızına ulaşırken, yeni siparişlerdeki büyüme eylül ayına kıyasla sınırlı ölçüde yavaşladı. Yeni siparişler endeksi 53,4'ten 53,3'e gerilemesine rağmen büyüme bölgesindeki seyrini korudu.

Üretim faaliyetlerindeki canlanma, şirketlerin ham madde ve ara malı alımlarını da destekledi. Satın alma faaliyetleri şubat ayından bu yana en hızlı artışını kaydederken, satın alınan ürün stokları son beş ayın en güçlü yükselişini gösterdi. Bu gelişmeler, üreticilerin mevcut siparişlerini karşılamak amacıyla faaliyetlerini artırdığını ortaya koydu.

İstihdam cephesinde ise daha sınırlı bir iyileşme yaşandı. Sektörde çalışan sayısı üst üste ikinci ay artmasına rağmen yükseliş düşük seviyede kaldı. Tamamlanmayı bekleyen siparişlerin dokuzuncu ayda da artması, üretimdeki hızlanmaya rağmen şirketlerin iş yükünü azaltmakta zorlandığını gösterdi.

İhracat siparişlerinde büyüme yavaşladı

Çin ekonomisinde dikkat çeken gelişme, dış pazarlardan gelen yeni siparişlerin artış hızındaki düşüş oldu. Ekim ayında ihracat siparişleri büyümeye devam etse de artış hızı son üç ayın en düşük seviyesine geriledi. Tüketim malları ve ara malı üreticilerinin dış siparişlerindeki yavaşlama bu gelişmede belirleyici olurken, yatırım malları üreticileri daha güçlü bir performans sergiledi.

Dış talepteki zayıflama, şirketlerin fiyatlama politikalarına da yansıdı. Yoğun rekabet nedeniyle üreticiler satışlarını desteklemek amacıyla fiyat indirimlerine yöneldi. Eylül ayında yükselen fabrika çıkış fiyatları ekimde yeniden gerilerken, ihracat fiyatları Kasım 2025'ten bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

Satış fiyatlarındaki gerileme, üretim artışının şirketlerin gelirlerine aynı ölçüde yansımayabileceğine işaret ediyor. Ham madde maliyetlerindeki baskının hafiflemesi üreticilere fiyat indirme alanı sağlasa da yoğun rekabetin devam etmesi kâr marjları üzerinde risk oluşturuyor.

Resmî veriler imalat sanayisinde daralmaya işaret etti

Özel sektör araştırmasındaki büyüme görünümüne karşılık Çin'in resmî verileri daha zayıf bir tablo ortaya koydu. Çin Ulusal İstatistik Bürosunun 31 Ekim'de açıkladığı imalat PMI endeksi, eylüldeki 50,1 seviyesinden ekimde 49,3'e gerileyerek yeniden daralma bölgesine geçti.

Resmî araştırmada üretim endeksi 51,7'den 49,8'e, yeni siparişler endeksi ise 50,5'ten 49,4'e düştü. Özellikle orta ve küçük ölçekli işletmelerde faaliyet koşullarının zayıfladığı görüldü. Büyük işletmelerin PMI değeri 50,2 ile büyüme bölgesinde kalırken, orta ölçekli işletmelerde 48,4 ve küçük işletmelerde 47,5 olarak ölçüldü.

İki araştırmanın farklı sonuçlar vermesinde örneklem ve şirket yapılarındaki farklılıklar etkili olabiliyor. Resmî endeks büyük ve kamu bağlantılı üreticileri daha geniş biçimde kapsarken, özel sektör araştırması daha küçük ve özel mülkiyetli şirketlerin faaliyetlerine ağırlık veriyor. Bununla birlikte iki veri setinde de talep koşullarına ilişkin zayıflama işaretleri bulunuyor.

Şirketlerin güveni dokuz ayın en düşük seviyesinde

Üretimdeki hızlanma ve yeni siparişlerin artmaya devam etmesine rağmen Çinli üreticilerin gelecek döneme ilişkin beklentilerinde bozulma yaşandı. Özel sektör araştırmasında şirketlerin üretim beklentilerini yansıtan güven göstergesi, pozitif bölgede kalmakla birlikte son dokuz ayın en düşük seviyesine geriledi.

Üreticiler, yoğun rekabeti ve bazı girdi maliyetlerindeki yüksek seviyeleri faaliyetlerini zorlaştıran unsurlar arasında gösterdi. Özellikle dış talepteki büyümenin zayıflaması ve fiyat indirimlerinin devam etmesi, önümüzdeki aylarda şirketlerin kârlılığı üzerinde baskı oluşturabilecek gelişmeler olarak öne çıkıyor.

Çin imalat sanayisinde ekim ayında ortaya çıkan tablo, üretim hacmindeki artış ile talep koşullarındaki gelişmelerin aynı yönde ilerlemediğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde ihracat siparişlerinin yeniden hızlanıp hızlanmayacağı ve fiyat rekabetinin ne ölçüde devam edeceği, sektördeki toparlanmanın kalıcılığı açısından belirleyici olacak.