Dört teknoloji devi yapay zekaya 497 milyar dolar harcadı

Dünyanın en büyük teknoloji şirketleri, yapay zekâ yarışında yeni bir maliyet eşiğine ulaştı. Microsoft, Google'ın ana şirketi Alphabet, Amazon ve Meta, veri merkezlerine ve gelişmiş işlemci altyapısına yüz milyarlarca dolar aktarırken hissedarlarına ayırdıkları kaynakları da azaltmaya başladı. Google ve Meta'nın dokuz ay boyunca kendi hisselerinden tek bir geri alım yapmaması, teknoloji sektöründe yatırım önceliklerinin ne ölçüde değiştiğini ortaya koydu.

5 Kasım'da yayımlanan ve dört şirketin finansal tablolarına dayanan karşılaştırmaya göre, 2026'nın ilk dokuz ayında toplam sabit varlık yatırım harcamaları 496,7 milyar dolara ulaştı. Şirketlerin aynı dönemde faaliyetlerinden sağladığı nakit ise 498 milyar dolar oldu. Böylece dört teknoloji devinin ürettiği nakdin neredeyse tamamına karşılık gelen büyüklükte bir tutar yeni yatırımlara yöneldi.

Yatırım harcamaları bir yılda yüzde 93 arttı

Microsoft, Alphabet, Amazon ve Meta'nın 2025'in ilk dokuz ayında gerçekleştirdiği toplam yatırım harcaması 257,4 milyar dolardı. Bu tutar 2026'nın aynı döneminde 496,7 milyar dolara yükseldi.

Yatırımlar yaklaşık yüzde 93 artarken şirketlerin faaliyetlerinden elde ettiği nakit yüzde 24 yükseldi. Geçen yıl 401,7 milyar dolar olan faaliyet nakdi, bu yıl 498 milyar dolara çıktı.

İki kalem arasındaki fark da dikkat çekici ölçüde daraldı. Geçen yıl faaliyet nakdi, yatırım harcamalarının 144,3 milyar dolar üzerindeydi. Bu yıl ise aynı fark yalnızca 1,3 milyar dolar düzeyinde kaldı.

Ancak bu sonuç, şirketlerin kasasında yalnızca 1,3 milyar dolar bulunduğu anlamına gelmiyor. Karşılaştırma, belirli bir dönemde faaliyetlerden yaratılan nakit ile sabit varlık alımları için kullanılan tutarı gösteriyor. Mevcut nakit rezervleri ve diğer finansman kaynakları bu farktan ayrı değerlendiriliyor.

Harcamalar yalnızca yapay zekâ yatırımlarından oluşmuyor. Veri merkezlerinin yanı sıra binalar, ağ sistemleri ve diğer sabit varlıklar da toplamda yer alıyor. Finansal kiralamayla edinilen varlıklar ise söz konusu karşılaştırmaya dahil değil. Microsoft'un takvim yılının ilk dokuz ayına ait verileri de şirketin farklı mali raporlama dönemlerinden birleştirildi.

En büyük yatırım Amazon'dan geldi

Dört şirket arasında en yüksek yatırım harcamasını Amazon gerçekleştirdi. Şirket, ocak-eylül döneminde mülk ve ekipman alımlarına 175,7 milyar dolar ayırdı.

Amazon'u 132 milyar dolarla Alphabet izlerken Microsoft'un yatırım harcamaları yaklaşık 106 milyar dolar, Meta'nın harcamaları ise 83,1 milyar dolar oldu.

Amazon'un yatırım programında, bulut bilişim hizmeti Amazon Web Services'in büyüyen veri merkezi kapasitesi önemli yer tutuyor. Şirket, yapay zekâ uygulamalarına yönelik talebi karşılamak için hem işlemci altyapısını hem de tesis kapasitesini genişletiyor.

Microsoft, Azure platformu ve yapay zekâ hizmetleri için yeni veri merkezlerine yatırım yaparken Alphabet, Google Cloud altyapısını ve kendi geliştirdiği yapay zekâ işlemcilerine yönelik kapasiteyi büyütüyor. Meta ise yapay zekâ modellerinin eğitimi, çalıştırılması ve mevcut sosyal medya hizmetlerinin geliştirilmesi için işlem gücünü artırıyor.

Söz konusu yatırımlar yalnızca çip satın alımından ibaret değil. Büyük veri merkezlerinin inşası, elektrik altyapısının güçlendirilmesi, gelişmiş soğutma sistemleri ve yüksek hızlı ağ bağlantıları da şirketlerin sermaye ihtiyacını büyütüyor.

Google ve Meta hisse geri alımlarını durdurdu

Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı yükselişin hissedarlara yönelik en somut sonuçlarından biri, hisse geri alımlarında görüldü.

Alphabet ve Meta, 2026'nın ilk dokuz ayında kendi hisselerini geri almak için herhangi bir harcama gerçekleştirmedi. İki şirket, geçen yılın aynı döneminde bu işlemler için toplam 66 milyar doların üzerinde kaynak kullanmıştı.

Hisse geri alımı, şirketlerin borsada işlem gören kendi paylarını satın alarak dolaşımdaki hisse sayısını azaltmasına imkân tanıyor. Böylece şirketin toplam kârı değişmese bile mevcut hissedarların şirket üzerindeki oransal payı ve hisse başına düşen kâr desteklenebiliyor.

Google ve Meta'nın geri alımları durdurması, bu yolla sağlanan desteğin ortadan kalkması anlamına geliyor. Ancak iki şirketin temettü ödemeleri tamamen sona ermiş değil.

Microsoft ise hisse geri alımlarını sürdürmesine rağmen harcamalarını azalttı. Şirket, eylül sonunda tamamlanan üç aylık dönemde geri alımlar için 4,4 milyar dolar ayırdı. Geçen yılın aynı döneminde bu tutar 5,7 milyar dolardı.

Amazon da hisse geri alımlarına yeniden başlamadı. Şirket, 2022 yılından bu yana piyasadan kendi hisselerini satın almıyor.

Böylece dört şirketin sermaye kullanımında önemli bir değişim ortaya çıktı. Yeni altyapı yatırımları büyürken hissedarlara geri alım yoluyla aktarılan kaynak daraldı.

Google'ın yatırım harcaması faaliyet nakdini aştı

Şirketlerin finansal durumları birbirinden farklı olsa da artan yatırım ihtiyacı yeni finansman yöntemlerini öne çıkarıyor.

Alphabet'ın ilk dokuz aylık sabit varlık yatırımı 132 milyar dolara ulaşırken aynı dönemde faaliyetlerinden sağladığı nakit 127,1 milyar dolarda kaldı. Böylece şirketin yatırım harcamaları faaliyet nakdini yaklaşık 4,9 milyar dolar aştı.

Google'ın ana şirketi, 2026 yılında borçlanmasını da önemli ölçüde artırdı. Alphabet'ın uzun vadeli borcu, 2025 sonundaki 46,5 milyar dolar seviyesinden eylül sonunda 125,1 milyar dolara yükseldi.

Amazon da genişleyen yatırım programıyla birlikte borçlanma yoluyla sağladığı finansmanı artırdı. Buna karşılık Microsoft'un faaliyetlerinden elde ettiği nakit, yatırım harcamalarının üzerinde kalmaya devam etti.

Meta'nın ilk dokuz aylık sabit varlık yatırımları ise 83,1 milyar dolar, faaliyetlerinden sağladığı nakit yaklaşık 96,9 milyar dolar oldu.

Meta ayrıca Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanan, oy hakkı taşımayan yeni bir hisse sınıfı oluşturacağını duyurdu. Şirket, bu adımla büyüme yatırımları ve gelecekteki finansman ihtiyaçları için seçeneklerini genişletmeyi amaçlıyor.

Finansman tercihlerindeki değişim, teknoloji devlerinin mali sıkıntıya düştüğü anlamına gelmiyor. Şirketler hâlâ yüksek miktarda nakit üretiyor ve önemli finansal varlıklara sahip. Ancak yeni yatırımların büyüklüğü, mevcut kaynakların nasıl kullanılacağına ilişkin tercihleri değiştiriyor.

Yapay zekâ yatırımları ne zaman kazanca dönüşecek?

"

Teknoloji şirketlerinin yüz milyarlarca dolarlık yatırım yarışında temel beklenti, yapay zekâ hizmetlerine yönelik talebin önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi.

Microsoft'un Azure, Alphabet'ın Google Cloud ve Amazon'un AWS faaliyetleri, kurumsal müşterilerin artan işlem gücü ihtiyacından yararlanıyor. Meta da yapay zekâyı reklam hedefleme, içerik önerileri ve yeni dijital hizmetlerinde kullanarak gelirlerini büyütmeyi hedefliyor.

Ancak yeni veri merkezlerinin kurulması ile yatırımlardan gelir elde edilmesi arasında önemli bir zaman farkı bulunuyor. Gelişmiş işlemciler, sunucu sistemleri ve enerji altyapısı için yapılan harcamalar bugün nakit çıkışına neden olurken bu yatırımların ekonomik getirisi zaman içinde ortaya çıkıyor.

Üstelik veri merkezlerinde kullanılan donanımların hızla gelişmesi yeni bir risk oluşturuyor. Daha güçlü ve verimli işlemcilerin piyasaya çıkması, bugün satın alınan yüksek maliyetli sistemlerin ekonomik kullanım süresini etkileyebiliyor.

Muhasebe açısından da önemli bir ayrım bulunuyor. Şirketler, satın aldıkları donanımların maliyetini genellikle kullanım ömrü boyunca amortisman gideri olarak finansal sonuçlarına yansıtıyor. Bu nedenle açıklanan net kâr ile aynı dönemde elde kalan nakit arasında büyük farklar oluşabiliyor.

Teknoloji devlerinin önündeki temel soru artık yalnızca yapay zekâ yarışında kimin daha fazla işlem gücüne sahip olacağı değil. Yatırılan yüz milyarlarca doların ne zaman yeterli gelir ve nakit üretmeye başlayacağı da belirleyici olacak.

Önümüzdeki bilançolarda yatırımcıların izleyeceği en önemli göstergelerden biri, faaliyetlerden elde edilen nakdin sermaye harcamalarından yeniden daha hızlı büyüyüp büyümediği olacak. Google ve Meta'nın hisse geri alımlarına dönüp dönmeyeceği de yapay zekâ yatırımlarının finansal etkisini göstermesi bakımından önem taşıyacak.