İhracatçı zoru başardı, ekim ihracatı yüzde 8,1 arttı

Nurdoğan A. ERGÜN
nurdogan.arslan@dunya.com

Küresel ekonomideki belirsizlikler ve artan jeopolitik gerilimlerin yaşandığı bir dönemde Türki­ye’nin ekim ayı ihracatı yüzde 8,1’lik artışla 25,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Ekim ayın­da ihracat miktar olarak ise yüzde 1,7’lik eksi yazdı. Mik­tardaki 10 aylık kayıp yüzde 2,1 oldu. 2026 yılı Ocak-Ekim dö­nemi ihracatı ise yüzde 5,5 ora­nında artış ile 236,8 milyar do­lar olarak kayıtlara geçti. Yıllık­landırılmış 12 aylık ihracat da 285,6 milyar dolara ulaştı. Ti­caret Bakanlığı verilerine gö­re, ekim ayı itibarıyla yıllık­landırılmış hizmetler ihracatı toplamı da 127,4 milyar dolar olurken, 10’uncu ay itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatı toplamı 410 milyar do­ları aştı. Ticaret Bakanlığı ve TİM kayıtlarına göre, bu yılın ekim ayında 26 alt sektörün 13’ünde ihracat artışı yaşanır­ken, otomotiv ihracatı yüzde 5,9 artışla 4 milyar 32 milyon dolar, kimyevi maddeler ve ma­mulleri yüzde 13,7 artışla 3 mil­yar dolar oldu. Savunma ve ha­vacılık sanayi yüzde 61,1 artış­la 1,1 milyar dolar, gemi ve yat yüzde 23,6 azalışla 233,1 mil­yon dolar seviyesinde gerçek­leşti. Madencilik ihracatı ise yüzde 18,0 artışla 688 milyon dolar oldu. Tarım tarafında ise fındık ve mamulleri yıllık baz­da yüzde 51,8 artışla 303,7 mil­yon dolar, kuru meyve ve ma­mulleri yüzde 13,2 artışla 213 milyon dolar, yaş meyve ve seb­ze yüzde 14,1 azalışla 287,3 mil­yon dolar, zeytin ve zeytinyağı yüzde 4,3 azalışla 33,9 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. En fazla düşüşse hazır giyim, makine, gemi ve yat, mobilya kağıt ve orman ürünleri ve hu­bubat sektörlerimizde yaşandı. Gemi ve yatta yüzde 23,6, ha­zır giyimde yüzde 14,1, makine­de yüzde 10,5 mobilya ve kağıt ürünlerinde yüzde 8,3, hubu­batta yüzde 4,7 düşüş oldu.

Tüketim malları ithalatında %5,9’luk düşüş

Ekim ayında ithalat ise yüz­de 3,4 artış ile 32,6 milyar do­lar oldu. Bu göstergelere göre, ekim ayında dış ticaret açığı yüzde 11,4 oranında azalırken, açık 6,7 milyar dolar oldu. 863 milyon dolarlık net azalış dik­kat çekti. Altın ve enerji hariç tutulduğunda ise ekim ayın­da 401 milyon dolar dış ticaret fazlası verilmiş oldu. Bu ayda ihracatın ithalatı karşılama oranı 3,4 puan arttı. Eylül ayın­da dış ticaret açığı yüzde 25,8 azalmış, karşılama oranı 7 pu­an artmıştı. Ekim ayında da bu göstergelerdeki toparlanma­nın devam ettiği görüldü. 10 ay­lık göstergelerde tüketim mal­ları ithalatındaki düşüş dikkat çekti. Geçen yılın aynı dönemi­ne göre, tüketim malları ithala­tı yüzde 5,9’luk düşüşle 2,9 mil­yar dolar olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde hammadde ve ara malları ithalatı yüzde 8,5, yatırım malları ithalatı ise yüz­de 1 artış gösterdi.

İhracatçı döviz dönüşümde ‘eski’yi istiyor

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, eylül ayını yüzde 15,4 artışla ve 26 milyar dolarlık ihracatla tamamladıklarını hatırlattı. Gültepe, tüm zorluklara rağmen ekim ayında da iyi bir performans sergilediklerini belirtti. Döviz dönüşüm desteğinde ise sıkıntıların artarak devam ettiğini kaydeden Gültepe, “Biz, enflasyonla kur arasındaki farkı biraz olsun azaltması için yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteğinin artırılmasını bekliyorduk. Ancak sonuç hiç de beklediğimiz gibi olmadı. Merkez Bankası’ndan mevcut durumu bir an önce gözden geçirmesini en azından eski uygulamaya dönmesini talep ediyoruz. Düşük maliyetli ve uzun vadeli krediye erişimi konusunda da bir an önce adım şart” dedi.

“Parite ve takvime rağmen ekimde rekor kırıldı”

Ekim ayında ihracatın net 1 milyar 935 milyon dolar artışla 25,9 milyar dolar olarak gerçekleştiğini açıklayan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Böylece 103 yıllık Cumhuriyet tarihimizin en yüksek 3. aylık ihracatına ve en yüksek ekim ayı ihracatına ulaşmış olduk. 2026 yılı Ekim ayında, olumsuz takvim ve parite etkisine ve bir önceki aya göre gerileyen altın ihracatına rağmen ihracatımızda artış devam etti. 2025 yılı Ekim ayına göre 2026 yılı Ekim ayı takvimi kıyaslandığında 1 Perşembe günü eksik iken 1 Cumartesi günü fazla. Aynı zamanda yarım gün olan 28 Ekim, Salı gününden çarşamba gününe kaydı. Böylelikle takvim etkisi ekim ayında yaklaşık 750 milyon dolar negatif yönlü oldu” dedi. Paritenin de ihracata 120 milyon dolar olumsuz yansıdığını kaydeden Bolat, ekimde orta yüksek ve yüksek teknoloji ürün ihracatının da yıllıklandırılmış bazda yüzde 8,8 artışla 118,6 milyar dolar ile rekor seviyede gerçekleştiğini, toplam ihracat içinde bu kalemin payının yüzde 43,9’a yükseldiğini söyledi.

AB’ye 10 aylık ihracat 98,9 milyar $

İlk 10 ayda Kuzey Amerika’ya ihracat yüzde 15 oranında ve 2,2 milyar dolar artışla 17 milyar dolara yükseldi. Diğer Asya ülkelerine yüzde 12 oranında artan ihracat, Türkiye’nin en büyük pazarı olan ve Made in EU tartışmalarının sürdüğü AB-27’ye yüzde 1,9 oranında artarak 98,9 milyar dolara yükseldi. Ticaret Bakanı Bolat, bu pazarda yılsonu hedefinin 120 milyar dolar olduğunu açıkladı. Körfez ülkelerine ihracat yüzde 1,7 oranında azaldı. 24 milyar dolar oldu. İslam İş birliği Teşkilatı ülkelerine olan ihracat ise yüzde 4,4 artarak 61,8 milyar dolara ulaştı.