Ömer Bolat’tan Avrupa Birliği’ne çağrı: Uzakdoğu menşeli ürünlerden korunmanız için Türkiye şart
Avrupa Birliği yetkililerinin, Made in Europe sisteminin, AB’deki üretimi başta Çin olmak üzere Uzakdoğu menşeili ürünlerden koruyacağına inandığını anlatan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Biz de ‘Uzakdoğu ülkeleri ile rekabet etmek istiyorsan, bunu Türkiye ile birlikte daha iyi yapabilirsin’ diyoruz. Bu savımızı somut argümanlarla ortaya koyuyoruz” dedi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, üreticisini Uzakdoğu manşeili ürünlerden korumak amacıyla Made in Europe fikrini geliştiren Avrupa Birliği’ni uyararak, “AB’li üreticileri, başta Çin olmak üzere Uzakdoğu menşeili ürünlerden korumak istiyorsanız, bu hedefinize Türkiye ile birlikte daha çabuk ulaşabilirsiniz” dedi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Avrupa Birliği yetkililerinin, Made in Europe sisteminin, AB’deki üretimi, başta Çin olmak üzere Uzakdoğu menşeili ürünlerden koruyacağına inandığını kaydederek, “Bizde AB’li yetkililere, “Uzakdoğu ülkeleri ile rekabet etmek istiyorsan, bunu Türkiye ile birlikte daha iyi yapabilirsin. Yerel ürünleri korumayı da, Türkiye ile birlik olursan, daha iyi yaparsın.” diyoruz ve bu savımızı, tüm soru işaretlerini giderecek şekilde, somut argümanlarla ortaya koyuyoruz” şeklinde konuştu.
“Derinlere indikçe sıkıntıyı görüyorlar”
AB’nin Made in EU konusunda, hızlıca karar alma arifesinde olmadığının da altını çizen Bolat, “AB’nin bu konuda siyasi bir tutum belirlediğini görüyoruz. Ama, derinlere indikçe, karışık ve sıkıntılı süreçlerin olduğunu da görüyorlar” diye konuştu.
Türkiye’de 70 bine yakın AB’li yatırımcının bulunduğunun altını çizen Bolat, “Bugüne kadar işçi çalıştırmamış, SGK ödememiş, üretim ihracat riski almamış siyasiler, bu kararın ne anlama geldiğini bilmeyebilir, önemini anlamayabilir. Bu siyasi kararın ekonomik olarak rasyonalitesinin olmadığını göremeyebilir. Biz anlatıyoruz ve bu ilişkiye zarar vermeyin diyoruz” ifadelerini kullandı.
“Türkiye lehine gelişmeler var”
AB içerisinde Türkiye’nin haklılığını gören çevrelerin ve seslerin arttığını da kaydeden Bolat, Türkiye’nin hukuki haklarına da vurgu yaparak şunları söyledi: “Alman-Fransız bildirisi 1,5 ay önce açıklandığında olumsuz manşetler ve demeçler oldu ancak biz hükümet olarak özel sektörümüzle çalışmalarımıza devam ettik. Bugün salonda Alman otomotiv temsilcileri, eski siyasiler ve iş insanları vardı. Türkiye ile ekonomik ilişkilere ve Türkiye’nin bu süreçte Avrupa içinde kabul edilmesi gerektiğine inananların sayısı çok fazlaydı, bunların sayısını artırmaya devam edeceğiz. Henüz hızlıca bir karar alma arifesinde değiller çünkü görüşler giderek derinleşmeye başladı. Önce siyasi bir tutum belirleniyor ancak detaya inildikçe çok karışık ve sıkıntılı süreçler olduğunu görüyorlar.”
“Avrupa, hızlıca bir karar alma arifesinde değil”
Bolat, “Dünya öyle bir noktaya geldi ki ne kural kaldı ne düzen. Erken kalkanın, masaya vuranın kural belirlediği bir dönemeçteyiz. Burada yumruk yiyen taraf olmak istemiyoruz. Türkiye ile AB arasında sanayide başarılı bir entegrasyon var. Türkiye’de 70 bine yakın Avrupalı firma faaliyet gösteriyor. Sadece otomotiv sektöründe bin 650 Avrupalı firma yatırım yapmış durumda, buna zarar verilmemesini istiyoruz” şeklinde konuştu.
Avrupa’nın homojen bir yapıya sahip olmadığını, çok katmanlı bir karar mekanizması bulunduğunu kaydeden Bolat, Avrupa Konseyi, Bakanlar Konseyi, AB Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu nezdinde Türkiye için hayırlı bir karar çıkması adına son ana kadar mücadele ettiklerini belirterek, yakın zamanda 24 otomotiv uzmanı ve medya mensubunun Türkiye’ye getirilerek fabrikaların gezdirildiğini, bu ziyaretin ardından Avrupa basınında büyük ölçüde Türkiye lehine 600 haber çıktığını da hatırlattı.
Vizede olumlu gelişme
Türk TIR şoförlerinin yaşadığı vize sorunlarına ilişkin Dışişleri Bakanlığının kesintisiz ve öncelikli vize üzerine başlattığı çalışmaya da değinen Bolat, “Çok olumlu ve sevindirici bir haber. AB’nin söz konusu düzenlemesinin yalnızca otomotivi değil birçok sektörü kapsıyor. Avrupa Birliği’nde bir yanda korumacı ticaret politikasını savunanlar, diğer yanda Avrupa’nın refahının serbest ticaret ve liberal ekonomiyle geliştiğini söyleyenler var. Bu iki görüş arasında bir çatışma yaşanıyor” dedi.
Gümrük Birliği’nde delik açılması halinde sürecin karşılıklılık esasına döneceği uyarısında bulunan Bolat, “Böyle bir şey iki taraf için de ‘kaybet-kaybet’ senaryosu olur. Biz istiyoruz ki ‘kazan-kazan’ senaryosuyla bugüne kadarki başarılı 30 yıllık entegrasyona devam edelim. 30 yıl önce Gümrük Birliği’ne başladığımızda karşılıklı ticaretimiz 21 milyar dolarken şimdi 233 milyar dolara, yani 11 katına çıktı. Kısa vadeli hesaplarla Gümrük Birliği’ne dokundurtmamamız lazım. Biz aslında bugünü değil, geleceği kurtarmaya çalışıyoruz” diye konuştu.
Çinli elektrikli otomobil üreticilerinin Türkiye’de ki yatırım sürecini de değerlendiren Bolat, “Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Türkiye’de elektrikli otomobil ekosistemi kurmak için yoğun bir şekilde çalışıyor. çalıştığını ve ilgili sözleşmelerin yürütüldüğünü belirtti. Bakanlık, Türkiye’ye gelen otomobillerle ilgili gerekli teminatları kasasına aldı ve hiçbir kamu zararına yol açmayacak şekilde süreci titizlikle takip ediyor. Yatırımın bir süreci var, o sürecin tamamlanması bekleniyor.” Dedi.
Otomotiv kapsam dışı kalabilir
DÜNYA’nın edindiği bilgilere göre, Avrupa Birliği, Made in EU sistemi içerisinde Türk otomotiv sektörünü kapsam dışında bırakma formülünü güçlü olarak dillendirmeye başladı.
Otomotiv sektörüne sağlanacak ayrıcalığın nedenleri arasında, öncelikle, Türkiye–AB ikili ticaret hacminin geçen yıl 204 milyar euroya çıkması, otomotiv ticaretinin ise 54.3 milyar euroyla ikili ticaretin dörtte birini oluşturması gösteriliyor.
2025 yılında ithal araçlar Türkiye’deki toplam araç satışlarının yüzde 75’ini oluşturması ve bu ithalatın yüzde 73’ünün AB menşeli olması; 2025 yılında Türkiye’nin toplam otomotiv ana sanayi ithalatında AB’nin payı yüzde 76,24 seviyesindeyken, bu oranın 2026 yılının Ocak–Ekim döneminde ivme kazanarak yüzde 82 bandına ulaşması da “otomotiv sektörüne ayrıcalık” formülünün diğer nedenleri arasında gösteriliyor. Alt sektörlere bakıldığında,
Ayrıca Türkiye’nin 2025 yılında ürettiği yaklaşık 1.45 milyon adet aracın yaklaşık yüzde 71’i, önde gelen Avrupalı üreticilerin doğrudan veya ortak yatırımları aracılığıyla gerçekleştirildi. Türkiye’deki araç üretiminde kullanılan parça ve bileşenlerin yüzde 55’i AB’den ithal edildi. Türkiye’de üretim yapıldığında Avrupalı şirketlerin, Avrupalı tedarikçilerin ve Avrupalı çalışanların da çoğunlukla bu sürecin bir parçası olduğu anlamına geldiği bu durum da, olası kararın nedenleri arasında sıralanıyor.