TCMB açıkladı: Cari açıkta eylül tablosu netleşti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Eylül 2026 dönemine ilişkin 'Ödemeler Dengesi İstatistikleri'ni yayımladı.

Türkiye'nin cari işlemler hesabı eylülde 2 milyar 720 milyon dolar fazla verirken altın ve enerji hariç cari fazla 7 milyar 342 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde dış ticaret açığı 3 milyar 642 milyon dolar olarak kaydedildi.

Yıllıklandırılmış cari açık 39,2 milyar dolar

Eylül itibarıyla son 12 aylık verilere göre cari işlemler açığı yaklaşık 39,2 milyar dolar, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 76,8 milyar dolar oldu.

Bu dönemde hizmetler dengesi 66,1 milyar dolar fazla verirken birincil gelir dengesi 26,3 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 2,1 milyar dolar açık kaydetti.

Eylül ayında hizmetler dengesinden sağlanan net gelir 9 milyar 14 milyon dolara ulaştı.

Bu kalemde seyahat gelirleri 6 milyar 573 milyon dolarla öne çıkarken taşımacılık hizmetlerinden 3 milyar 88 milyon dolarlık net gelir elde edildi.

Kripto varlık işlemleri ilk kez istatistiklere girdi

TCMB, Merkezi Kayıt Kuruluşundan sağlanan veriler doğrultusunda kripto varlık işlemlerini ilk kez ödemeler dengesi istatistiklerine dahil etti.

Buna göre, eylülde Türkiye'de yerleşik kişiler net 21 milyon dolarlık karşı yükümlülük oluşturmayan kripto varlık satışı gerçekleştirirken 49 milyon dolarlık stablecoin (değeri belirli bir varlığa sabitlenmiş kripto para) satın aldı.

Doğrudan yatırımlarda 859 milyon dolarlık giriş

Eylül ayında doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net sermaye girişi 859 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Yabancı yatırımcıların Türkiye'deki doğrudan yatırımları 1 milyar 508 milyon dolar artarken Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışındaki yatırımları 649 milyon dolar yükseldi.

Gayrimenkul işlemlerinde ise Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından 183 milyon dolarlık alım yaptığı, yabancıların Türkiye'deki net gayrimenkul alımlarının 290 milyon dolara ulaştığı görüldü.

Yabancı yatırımcıların portföy çıkışı 7,7 milyar doları aştı

Portföy yatırımlarında eylül ayında 7 milyar 733 milyon dolarlık net çıkış kaydedildi.

Yurt dışı yerleşikler, Türkiye'deki hisse senedi ve yatırım fonu piyasalarında 5 milyar 859 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) ise 495 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Buna karşılık yurt dışında ihraç edilen tahvillerde yabancı yatırımcılar bankaların ihraçlarından 780 milyon dolar, Genel Hükümetin ihraçlarından 662 milyon dolar ve diğer sektörlerin ihraçlarından 32 milyon dolarlık net alım yaptı.

Yurt dışı kredilerde sektörler ayrıştı

Eylülde bankalar yurt dışından kullandıkları krediler için 820 milyon dolarlık net geri ödeme gerçekleştirdi.

Aynı dönemde Genel Hükümet 4 milyon dolar, diğer sektörler ise 1 milyar 861 milyon dolarlık net kredi kullandı.

Yurt dışındaki bankaların Türkiye'deki mevduatlarında da azalış görüldü. Türk lirası cinsinden mevduatlar 782 milyon dolar artarken yabancı para cinsinden mevduatlar 2 milyar 272 milyon dolar geriledi.

Böylece toplam net azalış 1 milyar 490 milyon dolar oldu.

Merkez Bankası rezervlerinde 10 milyar dolarlık azalış

TCMB verilerine göre, eylül ayında resmi rezervlerde 10 milyar 13 milyon dolarlık net azalış yaşandı.

Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında ise krediler 52,7 milyar dolar, net doğrudan yatırımlar 200 milyon dolar pozitif katkı sağladı.

Buna karşılık finansal türevler 4,9 milyar dolar, net portföy yatırımları 4,6 milyar dolar, ticari krediler 1,9 milyar dolar ve net efektif ile mevduat hareketleri 14,6 milyar dolar negatif etki oluşturdu.

Aynı dönemde Merkez Bankası'nın döviz cinsinden net rezervlerindeki azalış 31,4 milyar dolar olarak hesaplandı.