TCMB'den dikkat çeken analiz! 3 bin firmanın 116 milyar TL'si fonlarda

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Merkezin Güncesi blogunda "Fon Tasfiyeleri ve Reel Sektör: Firma Verileri Ne Söylüyor?" başlıklı bir analiz yayımladı.

Çalışmada, tasfiye kapsamına alınan yatırım fonlarında parası bulunan şirketlerin ekonomideki ağırlığı, tedarikçileri üzerindeki olası etkileri ve krediye erişim durumları ele alındı.

Hazırlanan analizde, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiye kapsamına alınan fonlarda yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının toplam 116 milyar liralık yatırımı bulunduğu belirtildi.

Fon yatırımlarının yaklaşık yarısı para piyasasında

15 Eylül 2026 tarihli verilere göre, söz konusu yatırımların 57 milyar lirası para piyasası fonlarında, kalan bölümü ise hisse senedi ve diğer fon türlerinde yer alıyor. Yatırımcı firmaların sektörel dağılımında belirgin bir yoğunlaşma görülmüyor.

Bu şirketler, reel sektörün toplam aktiflerinin yüzde 1,2'sini, istihdamının yüzde 0,6'sını, cirosunun yüzde 0,9'unu ve ihracatının yüzde 1,1'ini oluşturuyor. Toplam ticari kredi bakiyesindeki payları da yüzde 0,9 seviyesinde bulunuyor.

Fon yatırımlarının şirketlerin kısa vadeli varlıklarına oranı dikkate alındığında ise yüksek maruziyet grubundaki firmaların ekonomideki ağırlığının oldukça sınırlı olduğu görülüyor. Bu gruptaki şirketlerin istihdam ve cirodaki payı on binde 3, ticari kredilerdeki payı ise on binde 2 düzeyinde hesaplanıyor.

Tedarikçiler üzerindeki olası etkiler değerlendirildi

Analizde, fon tasfiyelerinin şirketler arasındaki ticari ilişkiler yoluyla diğer işletmelere de yansıyabileceğine dikkat çekildi.

Toplam satışlarının yüzde 5'inden fazlasını ilgili fonlarda yatırımı bulunan firmalara gerçekleştiren tedarikçilerin, ekonomideki istihdamın yüzde 1,2'sini ve cironun yüzde 1,5'ini oluşturduğu belirlendi.

Fon yatırımı düşük seviyede olan şirketler hesaplama dışında bırakıldığında ise bu oranların belirgin biçimde gerilediği görüldü.

Firmaların krediye erişimi sürüyor

Tasfiye sürecinin şirketlerin kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını artırabileceği belirtilen çalışmada, firmaların kredi kullanımlarına ilişkin veriler de incelendi.

Haftalık verilere göre, ilgili fonlarda yatırımı bulunan şirketlerin kullandığı kısa vadeli Türk lirası kredilerin toplam kısa vadeli kredi kullanımları içindeki payı artış gösteriyor. Bu gelişme, firmaların krediye erişiminin devam ettiğine işaret ediyor.

TCMB'nin 1 Ekim 2026'da bankaların likidite yönetimini ve makrofinansal istikrarı desteklemek amacıyla yaptığı düzenlemelerin de bu görünümde etkili olduğu değerlendiriliyor.

Fon piyasasındaki risklere dikkat çekildi

Çalışmada, tasfiye kapsamındaki fonlarda yatırımı bulunan firmaların ekonomideki payının sınırlı olmasının, karşılaşabilecekleri nakit sıkıntılarının önemini azaltmadığı vurgulandı.

Ayrıca finansal varlık fiyatlarındaki düşüşlerin, finansman koşullarındaki sıkılaşmanın ve güven kaybının tüketim, yatırım ve üretim kararlarını etkileyebileceği belirtildi.

TCMB'nin bankaların likidite yönetimini destekleyen adımları ile KOBİ'lerin ve özel sektör tahvili ihraççılarının finansmana erişimini kolaylaştıran düzenlemelerinin olası riskleri sınırlayabileceği ifade edildi. Tasfiye sürecinde kaydedilecek ilerlemenin de reel sektör üzerindeki etkilerin hafiflemesine katkı sağlayabileceği kaydedildi.