İngiltere'de enflasyon yükseldi: Dizelde rekor, faizlerde yeni baskı
İngiltere'de yıllık enflasyon ekimde yüzde 3,6'ya yükselirken akaryakıt fiyatlarındaki artış hızlandı. Dizel litre fiyatı veri serisinin en yüksek düzeyine çıktı. Faizi yüzde 4'e yükselten İngiltere Merkez Bankası için yeni kararlar daha da zorlaştı.
İngiltere'de enerji fiyatlarındaki yükseliş, tüketici enflasyonunu ekim ayında yeniden hızlandırdı. Akaryakıt maliyetleri fiyat artışlarının başlıca nedenlerinden biri olurken, son veriler İngiltere Merkez Bankasının (BoE) önümüzdeki aylarda izleyeceği faiz politikasına ilişkin belirsizliği artırdı. Özellikle petrol ve doğal gaz fiyatlarının seyri, enflasyonun ne kadar süre yüksek kalacağını belirleyecek unsurlar arasında öne çıkıyor.
Enflasyon bir yılın en yüksek seviyesinde
İngiltere Ulusal İstatistik Ofisinin (ONS) 18 Kasım'da açıkladığı verilere göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE), ekimde yıllık bazda yüzde 3,6 arttı. Eylül ayında yüzde 3,5 olan enflasyon, böylece son bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Aylık tüketici fiyatları yüzde 0,5 yükselirken, konut sahiplerinin barınma maliyetlerini de içeren CPIH enflasyonu yüzde 3,6'dan yüzde 3,7'ye çıktı. Enflasyondaki yükselişin en önemli kaynağını ulaştırma ve özellikle motor yakıtlarındaki fiyat artışları oluşturdu.
Dizel fiyatlarında tarihi rekor

Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, ekim ayı enflasyon verisinin en dikkat çekici ayrıntılarından biri oldu. Motor yakıtlarındaki yıllık fiyat artışı eylüldeki yüzde 29,8'den ekimde yüzde 33,2'ye yükseldi. Bu oran Temmuz 2022'den bu yana görülen en yüksek yıllık artış olarak kaydedildi.
Benzinin ortalama litre fiyatı bir ayda 5,2 peni artarak 174,7 peniye çıktı. Böylece benzin fiyatları Ağustos 2022'den bu yana en yüksek düzeye ulaştı.
Dizelde ise daha çarpıcı bir sonuç ortaya çıktı. Ortalama litre fiyatı ekimde 7 peni artarak 199,5 peniye yükseldi. Bu tutar, Ocak 1996'da başlayan resmî fiyat serisinin en yüksek seviyesi oldu.
Çekirdek enflasyon yüzde 2,8'de kaldı
Enerji fiyatlarındaki yükselişe rağmen enflasyonun diğer temel göstergelerinde yeni bir hızlanma görülmedi. Enerji, gıda, alkol ve tütün ürünlerini dışarıda bırakan çekirdek enflasyon yıllık yüzde 2,8 seviyesinde sabit kaldı.
İngiltere Merkez Bankasının iç fiyat baskılarını değerlendirmek için yakından izlediği hizmet enflasyonu da yüzde 3,7 ile değişmedi. Hizmet enflasyonunun yüzde 3,8'e yükselmesini bekleyen piyasa tahminlerine kıyasla bu veri daha ılımlı bir görünüm sundu.
Bu ayrıntı, enerji kaynaklı fiyat artışlarının ekonominin geneline ne ölçüde yayıldığı açısından önem taşıyor. Mevcut veriler doğrudan enerji etkisinin güçlü olduğunu, ancak ücretler ve hizmet fiyatları üzerinden oluşabilecek ikinci tur baskıların henüz aynı ölçüde belirginleşmediğini gösteriyor.
İngiltere Merkez Bankası faizi yüzde 4'e yükseltmişti

İngiltere Merkez Bankası, 5 Kasım'daki toplantısında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75'ten yüzde 4'e çıkarmıştı. Karar, Para Politikası Kurulunda 8'e karşı 1 oyla alınmıştı.
Bankanın temel endişesi, yükselen enerji maliyetlerinin yalnızca elektrik, doğal gaz ve akaryakıt fiyatlarıyla sınırlı kalmayarak şirketlerin üretim giderlerine, tüketici fiyatlarına ve ücret taleplerine yansıması.
Ekim ayında çekirdek ve hizmet enflasyonunun sabit kalması bu açıdan sınırlı bir rahatlama sağlasa da manşet enflasyonun yükselmeyi sürdürmesi faizlerin daha fazla artırılması ihtimalini gündemde tutuyor.
Bir sonraki faiz kararı 17 Aralık'ta açıklanacak. Bu toplantıda yeni bir artırım yapılıp yapılmayacağı, enerji fiyatlarının yanı sıra ücretler, ekonomik faaliyet ve enflasyon beklentilerine ilişkin verilere bağlı olacak.
Enflasyonda 2027 için yüzde 5 beklentisi
İngiltere Merkez Bankasının kasım ayında yayımladığı para politikası raporu, fiyat baskısının gelecek yıl daha da güçlenebileceğine işaret ediyor. Banka, yıllık enflasyonun 2027'nin ikinci çeyreğinde yaklaşık yüzde 5'e ulaşmasını bekliyor.
Raporda, hanelerin enerji faturaları için belirlenen yıllıklandırılmış fiyat tavanının 2026'nın son çeyreğindeki 1.723 sterlinden 2027'nin ilk çeyreğinde yaklaşık 2.150 sterline çıkabileceği öngörülüyor. Bu tutarlar standart tüketim varsayımına dayanıyor ve hanelerin fiilî faturaları anlamına gelmiyor.
Enerji maliyetlerindeki artışın şirketlere gecikmeli yansıması da risk oluşturuyor. Sabit fiyatlı enerji sözleşmelerinin sona ermesi, üretim ve taşımacılık maliyetlerindeki yükselişin tüketici fiyatlarına daha fazla aktarılmasına neden olabilir.
Bu nedenle İngiltere'de faizlerin geleceği yalnızca mevcut enflasyon oranına değil, enerji fiyatlarındaki yükselişin ne kadar kalıcı olacağına da bağlı olacak.