Akkuyu'da kritik izin çıktı: İlk reaktörde son testler başladı
Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu'da yakıt yüklemesi öncesinde önemli bir aşama geçildi. İlk reaktör için gerekli test izninin ardından çalışmalar başlarken, sistemler yüksek sıcaklık ve basınç altında sınanacak. Sıradaki adım ise nükleer yakıt yüklemesi.
Mersin'de inşası devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) birinci ünitesinde, nükleer yakıt yüklemesinden önceki son büyük test aşamasına geçildi. Nükleer Düzenleme Kurumundan (NDK) gerekli iznin alınmasının ardından 18 Kasım'da reaktör tesisinin sıcak-soğuk çalıştırma işlemleri başlatıldı. Sürecin tamamlanması, Türkiye'nin ilk nükleer reaktörünün fiziksel devreye alınması açısından belirleyici olacak.
Beklenen izin alındı, testler başladı
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından yürütülen projede, birinci güç ünitesinin reaktör sistemleri gerçek işletme koşullarına yakın şartlarda test ediliyor. Çalışmalar kapsamında reaktörün birinci ve ikinci devrelerindeki ekipmanların yanı sıra boru hatları, elektrik sistemleri ve güvenlik mekanizmaları kontrol edilecek.
Testlerin en önemli özelliği, gerçek nükleer yakıt kullanılmadan yapılması. Reaktörün çekirdeğinde yakıt demeti simülatörleri bulunurken, sistemlerin çalışması için gereken enerji dışarıdan sağlanacak.
Sıcaklık 285 dereceye çıkarılacak

Test programı kapsamında reaktörün birinci devresindeki soğutucu suyun sıcaklığı kademeli olarak 285 dereceye, basıncı ise 16,5 megapaskala yükseltilecek. Böylece tesisin yüksek sıcaklık ve basınç koşullarında nasıl çalıştığı incelenecek.
Ekipmanların dayanıklılığı, boru hatlarının titreşim özellikleri, reaktörün kontrol ve koruma sistemleri ile güvenlik mekanizmalarının işlevleri ayrı ayrı değerlendirilecek. Bu aşamada elde edilen sonuçlar, santralin nükleer yakıtla çalışmaya teknik açıdan hazır olup olmadığını belirleyecek.
Sırada nükleer yakıt yüklemesi var
Sıcak-soğuk testlerinin tamamlanmasının ardından reaktörün ana ve yardımcı ekipmanları yeniden incelenecek. Yapılacak kontrollerde sistemlerin proje gerekliliklerine uygunluğu ve ilk kontrollü zincirleme reaksiyona hazır olup olmadığı değerlendirilecek.
Bu aşamanın başarıyla tamamlanması ve düzenleyici kurumun gerekli izni vermesi halinde uranyum içeren yakıt demetleri ilk kez reaktöre yüklenecek. Yakıt yüklemesi, santralin elektrik üretimine başlamasıyla aynı anlama gelmiyor. Reaktörün fiziksel devreye alınması ve sonraki işletme testlerinin de tamamlanması gerekiyor.
İlk elektrik için 2027 hedefi

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, testlerin başlamasıyla birlikte fiziksel devreye alma aşamasına çok yaklaşıldığını belirtti. Şirket, 2026 yılı bitmeden birinci ünitede fiziksel devreye alma aşamasına geçmeyi hedefliyor.
İlk elektriğin Türkiye şebekesine 2027 yılında verilmesi öngörülüyor. Ancak bu takvim, mevcut testlerin başarılı biçimde tamamlanmasına ve sonraki düzenleyici izinlerin alınmasına bağlı. Dolayısıyla ilk elektrik üretiminin kesin tarihi henüz açıklanmış değil.
Akkuyu'da her biri 1.200 megavat kurulu güce sahip dört reaktör planlanıyor. Toplam 4.800 megavat kapasiteye ulaşması hedeflenen santralde ilk ünitenin devreye alınması, Türkiye'nin elektrik üretiminde nükleer enerjinin kullanılmaya başlanması bakımından kritik önem taşıyor.