Yapay zekâya 800 milyar dolar harcanacak: Teknoloji devleri için kâr baskısı büyüyor

Yapay zekâ alanında giderek büyüyen yatırım yarışı, ABD'li teknoloji devlerinin finansal performansına ilişkin endişeleri artırıyor. Goldman Sachs'ın tahminlerine göre Amazon, Alphabet, Microsoft, Meta ve Oracle gibi büyük teknoloji şirketlerinin 2026 yılındaki toplam sermaye harcamaları yaklaşık 800 milyar dolara ulaşacak. Bu tutarın 2027 yılında 1,2 trilyon dolara, 2028'de ise 1,4 trilyon dolara yükselmesi bekleniyor.

Veri merkezleri, gelişmiş işlemciler, sunucular ve elektrik altyapısı için ayrılan kaynaklar büyürken yatırımcıların gündeminde artık yalnızca harcamaların miktarı bulunmuyor. Şirketlerin dev yatırımlardan yeterli gelir elde edip edemeyeceği, kârlılıklarını koruyup koruyamayacağı ve harcamaların ne zaman geri dönüş sağlamaya başlayacağı giderek daha fazla önem kazanıyor.

Beş teknoloji devinin harcaması 1,2 trilyon dolara çıkabilir

Yapay zekâ yatırımlarının merkezinde, büyük ölçekli veri merkezleri ve bulut bilişim altyapısı kuran şirketler bulunuyor. Bu şirketlerin 2026 yılı için öngörülen yaklaşık 800 milyar dolarlık sermaye harcaması, bir önceki yıla göre yüzde 94'lük artış anlamına geliyor. Harcamaların önemli bir bölümü yapay zekâ sistemlerinin çalıştırılmasına yönelik altyapıya ayrılıyor.

Goldman Sachs'ın 2027 yılı için 1,2 trilyon dolarlık tahmini, piyasanın yaklaşık 1,1 trilyon dolarlık beklentisini de aşıyor. Bu rakamların gerçekleşmesi durumunda teknoloji sektöründeki yatırım yarışı yeni bir boyuta ulaşacak. Ancak sermaye harcamalarının tamamı doğrudan yapay zekâya yönelik değil; bulut altyapısının genişletilmesi ve mevcut sistemlerin yenilenmesi de toplamın içinde bulunuyor.

Şirketlerin hızla artan yatırım bütçeleri, yarı iletken üreticilerinden veri merkezi ekipmanlarına, enerji şirketlerinden soğutma sistemleri sağlayıcılarına kadar geniş bir sektör grubuna talep yaratıyor. Buna karşılık yatırım yapan teknoloji devleri açısından maliyetlerin artması, gelecekteki kârların aynı ölçüde büyümesini zorunlu hale getiriyor.

Yatırımların karşılığını almak için 300 milyar dolar gerekiyor

Yapay zekâ yatırımlarındaki en önemli sorunlardan biri, harcanan paranın ne kadar sürede geri kazanılacağı. Goldman Sachs'ın değerlendirmesine göre büyük teknoloji şirketlerinin bu yatırımlarda başa baş noktasına ulaşabilmesi için gelecek yıllarda yapay zekâdan yıllık yaklaşık 300 milyar dolar gelir elde etmesi gerekiyor.

Ancak yatırımların maliyetini karşılamak ile güçlü bir kâr elde etmek aynı anlama gelmiyor. Şirketlerin sermayelerine tatmin edici bir getiri sağlayabilmeleri için yapay zekâ hizmetlerine yönelik talebin çok daha yüksek seviyelere ulaşması gerekiyor.

Bulut bilişim gelirlerindeki büyüme ve şirketlerin açıkladığı uzun vadeli siparişler, yapay zekâ altyapısına yönelik güçlü talebin sürdüğünü gösteriyor. Buna rağmen yüksek yatırım tutarlarının kalıcı gelir artışına ne ölçüde dönüşeceği henüz kesinleşmiş değil. Bu belirsizlik, teknoloji şirketlerinin değerlemelerinde önemli bir risk oluşturuyor.

Veri merkezleri büyürken amortisman giderleri artıyor

Yapay zekâ yatırımlarının şirket bilançoları üzerindeki etkisi yalnızca ilk satın alma maliyetleriyle sınırlı kalmıyor. Veri merkezlerinde kullanılan işlemciler, sunucular ve diğer ekipmanlar zaman içinde değer kaybediyor. Bu varlıkların amortisman giderleri, yatırımlar tamamlandıktan sonra da şirketlerin kârlarını etkilemeye devam ediyor.

Özellikle gelişmiş yapay zekâ işlemcilerinin hızla yenilenmesi, mevcut ekipmanların ekonomik kullanım süresine ilişkin hesaplamaları önemli hale getiriyor. Daha güçlü işlemcilerin piyasaya çıkması, eski sistemlerin beklenenden erken yenilenmesine yol açarsa şirketlerin maliyetleri yükselebilir.

Sermaye harcamalarının artması serbest nakit akışı üzerinde de baskı oluşturabiliyor. Şirketlerin faaliyetlerinden elde ettikleri nakdin daha büyük bölümünü altyapı yatırımlarına ayırması, hisse geri alımlarına ve diğer kullanım alanlarına ayrılabilecek kaynakları sınırlayabilir.

Borsa kârlarının neredeyse yarısı yapay zekâdan destek alıyor

Yapay zekâ yatırımlarının etkisi, yalnızca bu alana para harcayan teknoloji şirketleriyle sınırlı değil. Goldman Sachs'ın değerlendirmesine göre 2026 yılında S&P 500 şirketlerinin hisse başına kârındaki büyümenin yaklaşık yarısı, doğrudan veya dolaylı olarak yapay zekâ yatırımlarından kaynaklanıyor.

Bu büyümeden en fazla yararlanan gruplar arasında çip üreticileri, veri merkezi donanımı sağlayıcıları, enerji şirketleri ve teknoloji altyapısı üreticileri bulunuyor. Yapay zekâ sistemlerinin yüksek işlem gücü ve elektrik ihtiyacı, geleneksel sanayi şirketlerinin de gelirlerini destekliyor.

Ancak söz konusu katkının önümüzdeki yıllarda aynı hızda sürmesi beklenmiyor. Sermaye harcamalarındaki büyüme yavaşladıkça ekipman ve altyapı sağlayıcılarının satış artışları da ivme kaybedebilir. Buna karşılık daha önce yapılan yatırımlardan kaynaklanan amortisman giderlerinin devam etmesi, teknoloji şirketlerinin kâr marjlarında baskı oluşturabilir.

2027'de borsalar için 250 milyar dolarlık risk

Yapay zekâ yatırımlarına ilişkin tahminlerde meydana gelebilecek değişikliklerin, ABD borsalarındaki şirket kârları üzerinde önemli sonuçları olabileceği hesaplanıyor. Goldman Sachs'ın analizine göre 2027 yılı sermaye harcamalarının beklentilerin 250 milyar dolar üzerinde veya altında gerçekleşmesi, S&P 500 şirketlerinin kâr büyümesini yaklaşık 6 puan değiştirebilir.

Bu hesaplama, yapay zekâ harcamalarının yalnızca teknoloji sektörünün değil, ABD borsalarının genel performansının da önemli belirleyicilerinden biri haline geldiğini gösteriyor. Yatırımların beklentileri aşması, altyapı tedarikçilerinin kârlarını destekleyebilirken harcamalarda beklenmedik bir yavaşlama geniş bir şirket grubunu etkileyebilir.

Öte yandan yüksek yatırım tutarlarının devam etmesi de tek başına olumlu bir gelişme anlamına gelmiyor. Şirketlerin daha fazla harcama yapmasına rağmen yeterli gelir oluşturamaması, uzun vadede kâr marjlarını ve nakit akışlarını zayıflatabilir.

Asıl sınav yapay zekâdan elde edilecek gelirde

Yapay zekâ yatırımlarındaki büyüme, şirketlerin gelecekteki gelir kaynaklarını çeşitlendirmesi açısından önemli fırsatlar sunuyor. İşletmelerin otomasyon, veri analizi ve üretken yapay zekâ hizmetlerine daha fazla ödeme yapması, bugün kurulan altyapıların ekonomik değerini artırabilir.

Bununla birlikte önümüzdeki dönemde yatırımcıların yalnızca yeni veri merkezi projelerine veya açıklanan yatırım bütçelerine odaklanması yeterli olmayacak. Yapay zekâ hizmetlerinden elde edilen gelirler, bu hizmetlerin kâr marjları ve yatırımların geri dönüş süresi şirketlerin finansal performansında belirleyici olacak.

2027'de sermaye harcamalarının 1,2 trilyon dolara ulaşması beklentisi, teknoloji sektörünün önündeki mali sınavın büyüklüğünü ortaya koyuyor. Artık temel soru, şirketlerin yapay zekâya ne kadar para harcayacağı değil, bu yatırımlardan ne kadar kazanç sağlayabileceği olacak.