50 yıl önce dikildi: Şimdi bölge ekonomisine umut oldu
Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde yaklaşık yarım asır önce dikilen ağaçlar, yıllar süren bakımsızlığın ardından yeniden ürün vermeye başladı. Bölgede binlerce ağacın bulunduğu belirtilirken, üretimin yaygınlaşmasıyla köylüler için yeni bir gelir kapısı oluşması bekleniyor.
Hakkari'nin Yüksekova ilçesine bağlı Köşkönü köyünde yaklaşık yarım asır önce dikilen Antep fıstığı ağaçları, bölge ekonomisi için umut oldu. Çiftçi Mehmet Baskın'ın 1975-1976 yıllarında getirdiği fidelerle başlayan üretim, aradan geçen yıllara ve yaşanan zorluklara rağmen varlığını sürdürdü.
Yüksekova Ziraat Odası Başkanı Perviz Geçirgen, Köşkönü köyünü ziyaret ederek fıstık ağaçlarını yerinde inceledi. Üretici Mehmet Baskın'dan hasat çalışmaları hakkında bilgi alan Geçirgen, bölgede Antep fıstığı yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması için destek çağrısında bulundu.
Yarım asır önce dikilen ağaçlardan hasat yapılıyor
Yüksekova'da yetişmeyeceği düşünülen tarım ürünlerinin başarıyla üretilebildiğini belirten Geçirgen, Antep fıstığının da bunlardan biri olduğunu söyledi.
Geçirgen, "Şu an elimizde bulunan ürünler için aslında Gaziantep’ten bahsetmiyoruz; Hakkari’nin Yüksekova ilçesinin Köşkönü köyümüzden söz ediyoruz. İnanılması güç gelebilir ama yaklaşık 50 yıl önce bu fıstıkların ekimi yapıldı ve bugün hasadını gerçekleştiriyoruz. Hacı Mehmet Baskın ağabeyimiz o dönem bu ürünleri ekti. Farklı sebeplerden ötürü köy boşaltmaları yaşandığında bu ürünler bakımsız kaldı. Ancak köye dönüş projeleriyle birlikte çiftçilerimiz topraklarına ve ağaçlarına yeniden sahip çıkmaya başladı" dedi.
Göçü önleyecek gelir kapısı olabilir
Antep fıstığı üretiminin yaygınlaşması halinde bölge ekonomisine önemli katkı sağlanabileceğini ifade eden Geçirgen, özellikle kırsal istihdam açısından büyük bir potansiyel bulunduğunu vurguladı.
Üretimin artırılması için üniversitelerin ve ilgili kurumların desteğine ihtiyaç duyulduğunu belirten Geçirgen, şöyle konuştu:
"Bu fıstıklar, birçok ailenin istihdamına yol açabilecek ve gençlerimizin kırsal alandan büyük şehirlere göç etmesini engelleyebilecek bir potansiyele sahip. Bunun için çok umutluyuz. Üniversitelerin denetiminde menengiç ağaçlarının fıstığa dönüştürülmesi ve sayılarının artırılması durumunda bölge ekonomisine yüksek katma değer sağlanabilir. Devlet büyüklerimizden bu bölgeye yönelik çalışmaların yoğunlaştırılmasını ve bu fıstıkların profesyonel bir şekilde yetiştirilmesi için destek talep ediyoruz."
Binlerce ağaç yıllarca bakımsız kaldı
Köyde uzun yıllardır çiftçilik yapan Mehmet Baskın ise 1970'li yıllardan bu yana bölgede yaklaşık 5 ila 6 bin fıstık ağacının bulunduğunu belirtti.
Geçmişte yaşanan zorunlu göçler nedeniyle ağaçların uzun süre bakımsız kaldığını ve bir bölümünün kuruduğunu anlatan Baskın, köye dönüşlerin ardından üretimin yeniden canlanmaya başladığını söyledi.
Baskın, "Ağaçlarımız yoğun meyve tutma potansiyeline sahip ancak bakım ve toplama konusunda eksiklikler yaşıyoruz. Uygun bakım, budama ve aşılama yapılması durumunda çok daha yüksek verim elde etmek mümkündür" ifadelerini kullandı.
Bölgede fıstık yetiştiriciliğinin geliştirilmesi için teknik destek ve bakım çalışmalarının artırılması istenirken, mevcut ağaçların veriminin yükseltilmesi ve yeni üretim alanlarının oluşturulmasıyla çiftçilere alternatif gelir sağlanması hedefleniyor.