Altın üretiminde maliyet rekoru: Ons başına 1.930 dolarlık baskı

Altın madenciliğinde maliyetler rekor seviyeye ulaşırken üreticilerin kazançları üzerindeki baskı arttı. Dünya Altın Konseyinin 10 Kasım'da yayımladığı değerlendirmeye göre ikinci çeyrekte sürdürülebilir üretim maliyetleri yükselirken altının ortalama fiyatı geriledi. Madencilerin önündeki en önemli risk, maliyetlerdeki artışın sonraki çeyreklerde de devam etmesi.

Madencilerin ons başına toplam sürdürülebilir üretim maliyeti 2026'nın ikinci çeyreğinde 1.930 dolara çıktı. Bu gösterge çeyreklik yüzde 8, yıllık yüzde 22 yükselerek yeni zirvesine ulaştı. Söz konusu tutar dünya genelindeki üreticilerin ortalamasını yansıtıyor.

Altın üreticilerinin ortalama maliyeti, üst üste 29 çeyrektir bir önceki yılın aynı döneminin üzerinde. İkinci çeyrekteki yüzde 22'lik yıllık artış, 2013'ün ilk çeyreğinden bu yana görülen en sert yükseliş oldu.

Yılın ilk çeyreğinde ons başına 1.785 dolar olan toplam sürdürülebilir maliyet, ikinci çeyrekte 1.930 dolara yükseldi. Bu artışta özellikle madenleri çalışır durumda tutmak için yapılan yatırımlar etkili oldu.

Madenlerin faaliyetini sürdürmesi için yapılan yatırım harcamaları ons başına 441 dolara ulaştı. Bu kalem önceki çeyreğe göre yüzde 34, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25 arttı. Toplam maliyet içindeki payı yüzde 23'e çıktı.

Ons başına nakit işletme gideri ikinci çeyrekte 1.215 dolara yükseldi. Artış çeyreklik yüzde 6, yıllık yüzde 18 oldu. İşçilik, dizel yakıt, madenlerde kullanılan sarf malzemeleri ve tedarik sorunları maliyetleri yukarı taşıdı.

Üreticilerin toplam nakit maliyeti ons başına 1.406 dolara çıktı. Bu göstergedeki artış önceki çeyreğe göre yüzde 4, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22 oldu. Üretim faaliyetlerindeki gider artışı maliyet baskısının sürmesine neden oldu.

Altının ikinci çeyrekteki ortalama fiyatı, ilk çeyreğe göre yüzde 7,2 gerileyerek ons başına 4.512 dolar oldu. Böylece üreticiler aynı dönemde hem daha düşük satış fiyatıyla hem de daha yüksek sürdürülebilir maliyetle karşılaştı.

Ortalama altın fiyatı ile toplam sürdürülebilir maliyet arasındaki fark ikinci çeyrekte ons başına 2.582 dolara indi. Önceki çeyreğe göre yüzde 16 daralan bu fark, şirketlerin vergi sonrası net kârını değil, fiyat ile maliyet arasındaki marjı gösteriyor.

Çeyreklik gerilemeye karşın üreticilerin ortalama maliyet sonrası marjı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 52 daha yüksekti. İkinci çeyrekte ulaşılan 2.582 dolarlık seviye, incelenen veri serisinin ikinci en yüksek marjı oldu.

Bazı madenlerde yangın, sismik olaylar, elektrik kesintileri ve tedarik gecikmeleri üretimi olumsuz etkiledi. İncelenen işletmelerde üretim önceki çeyreğe göre yüzde 1,6 artsa da yıllık bazda yüzde 4,4 daha düşük kaldı.

Altın fiyatındaki düşüşe bağlı olarak üretim payları ve ilgili vergilerin ortalaması çeyreklik yüzde 11 azalarak ons başına 185 dolara indi. Ancak bu kalem geçen yılın aynı döneminin hâlâ yüzde 53 üzerindeydi; düşüş toplam maliyet baskısını gidermedi.

Altının ortalama fiyatı üçüncü çeyrekte 4.266 dolara geriledi. Madencilik maliyetlerine ilişkin en güncel sektör ortalaması ise hâlâ ikinci çeyreğe ait. Yüksek yakıt ve yatırım giderleri sürerse sonraki dönemlerde maliyet sonrası marj yeniden daralabilir.

Ons başına 1.930 dolarlık tutar, madenlerin mevcut faaliyetlerini sürdürme maliyetinin ortalamasını gösteriyor. Altının piyasa fiyatına alt sınır koymuyor; yeni maden yatırımları, finansman giderleri ve gelir vergisi gibi tüm kalemleri de kapsamıyor.