Atıktan stratejik ürüne: Fındık kabuğu ham maddeye dönüştürüldü

Sakarya'da çevreye duyarlı ve yenilikçi bir anlayışla hayata geçirilen yeni üretim tesisinde, çoğunlukla atık olarak görülen fındık kabuğu aktif karbona dönüştürülerek ekonomiye kazandırılacak.

Sakarya’nın Hendek ilçesinde faaliyet gösteren firma, uzun yıllardır üzerinde çalıştığı projede somut sonuca ulaştı. Genellikle yakılarak bertaraf edilen fındık kabuğunun farklı sektörlerde kullanılabilecek katma değerli bir ürüne dönüştürülmesi hedefiyle yürütülen çalışmalar, yüksek teknolojiyle donatılmış yeni tesisin devreye alınmasıyla hayata geçti.

Tesiste görev yapan 20 kişilik AR-GE ekibi, 4 yıl süren çalışmaların ardından fındık kabuğundan aktif karbon üretimini başardı. Çevresel yükün azaltılmasını ve yerli üretimin artırılmasını amaçlayan proje kapsamında üretilen ürünün, "Türkiye’de fındık kabuğundan seri üretimle elde edilen ilk aktif karbon" olduğu belirtildi.

Yıllık 100 bin tonun üzerinde fındık kabuğunun işlenmesiyle elde edilen aktif karbonun; arıtma teknolojileri, filtrasyon sistemleri, imalat sanayisi, gıda ve savunma sanayisi başta olmak üzere pek çok alanda kullanılması bekleniyor.

"Türk ekonomisine ciddi katkı sağlayacağımızı düşünüyoruz"

Balsu Gıda Sanayi AŞ Yatırımlar ve Yeni Projelerden Sorumlu İcra Kurulu Üyesi Şefik Arvaz, yaptığı açıklamada, 48’inci yılını kutlayan şirketlerinin dünya çapında sektör liderlerinden biri olduğunu ve aktif karbon alanında ilk yatırımı gerçekleştiren firmalar arasında yer aldığını söyledi.

Türkiye’nin dünya fındık üretiminde lider konumda bulunduğunu vurgulayan Arvaz, fındık kabuğunun daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi fikrinin yıllar önce ortaya çıktığını belirterek, “Fındık işlemenin dışında fındık kabuğunu katma değeri yüksek başka ürünlere nasıl çevirebiliriz diye yıllar önce düşünmeye başlayıp 4 yıl önce hayalimizi gerçekleştirmeye başladık. Uzun ve yorucu AR-GE çalışmasından sonra 20 beyaz yakalı uzmanımız, fındık kabuğundan aktif karbon üretti ve bu yatırıma karar verdik.” dedi.

Aktif karbonun stratejik öneme sahip, yüksek katma değerli ve büyük ölçüde ithal edilen bir ürün olduğuna dikkati çeken Arvaz, dünyadaki üretimin büyük kısmının Hindistan cevizi kabuğundan yapıldığını ifade etti. Fındık kabuğunun bu alanda değerlendirilmesinin temel hedefleri olduğunu belirten Arvaz, "Fındık kabuğunu artık Türkiye çöpe atmayacak. Fındık kabuğunu katma değeri yüksek stratejik ithal ikame ürününe çevirmeyi başarmanın mutluluğu içerisindeyiz" diye konuştu.

Arvaz, fındık kabuğunun düşük fiyatlardan alıcı bulduğunu, buna karşın aktif karbonun kalitesine göre yüksek fiyat aralığında satıldığını belirterek, “Yani 4 liralık bir ürünü, kalitesine göre 5-10 dolarlık başka katma değere çevirerek Türk ekonomisine ciddi katkı sağlayabileceğimizi düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.

"Fındık kabuğu artık Türkiye’de daha kıymetli ticari meta"

Bu üretimin fındık üreticisine de doğrudan katkı sağlayacağını dile getiren Arvaz, Ordu Belediyesi’nin benzer yöndeki çalışmalarını da yakından takip ettiklerini söyledi. Arvaz, "Fındık kabuğu artık Türkiye'de daha kıymetli ticari meta haline geliyor" diyerek, kurulacak yeni tedarik zincirinin çiftçinin gelirini artıracağını vurguladı.

Yerli üretim aktif karbon sayesinde sanayinin ithalat ve yüksek maliyet baskısından kurtulacağını belirten Arvaz, bu ürünün birçok sektöre ham madde olarak sunulabileceğini ifade etti.

“Aktif karbondan ileri grafit ve grafen malzeme üretimi için çalışmalar sürüyor”

Sakarya Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Tuna ise projeye danışmanlık verdiğini belirterek, aktif karbonun kapsamlı analiz ve karakterizasyon gerektiren bir materyal olduğuna dikkat çekti.

Türkiye’de aktif karbonun yaygın şekilde kullanılmasına rağmen üretim ve kalite kontrol altyapısının yeterli olmadığını ifade eden Tuna, “Bundan sonra aktif karbondan daha ileri grafit ve grafen dediğimiz malzemelerin üretimi için AR-GE yürütecek çalışmanın tam ortasındayız. Yoğun şekilde çalışmalarımızı sürdürüyoruz.” dedi.

Aktif karbon nerelerde kullanılıyor?

Aktif karbon; yüksek emme kapasitesi sayesinde su ve atık su arıtma tesislerinden hava ve gaz filtrasyonuna, gıda ve içecek rafinasyonundan kimya ve imalat sanayisine kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir.

İlaç ve sağlık sektöründe saflaştırma ve tıbbi amaçlarla kullanılan aktif karbon, savunma sanayisinde kimyasal filtrelerde, enerji ve ileri teknolojilerde ise batarya, süperkapasitör ile grafit ve grafen üretiminde kritik bir ham madde olarak değerlendirilmektedir.