Borsa İstanbul’da yabancı yatırımcının 29 yıllık yolculuğu: Krizler, rekorlar ve güçlü dönüşler

Yabancı yatırımcılar yılın ilk çeyreğinde Borsa İstanbul’da toplam 2,25 milyar dolarlık net alım yaparken, alımlar enerji, savunma ve sanayi hisselerinde, satışlar ise bankacılık sektöründe yoğunlaştı.

Borsa İstanbul’da ocak ayında 1 milyar 991,8 milyon dolar, şubat ayında ise 884,0 milyon dolar net alım gerçekleşirken mart ayında yabancıların net satımı 623,3 milyon dolar oldu. Yılın ilk üç ayında toplam net giriş 2,25 milyar dolar olarak kaydedildi.

Matriks Haber’in 1997-2025 Borsa İstanbul verilerine dayandırdığı analize göre son yıllardaki çıkış trendi 2025’te yeniden girişe döndü.

En son net girişler 2017 yılında yaşanmıştı. 1997-2025 döneminde yabancılar 14 yıl net alım, 15 yıl net satım gerçekleştirdi.

Borsa İstanbul'da 2018-2024 arası tam 7 yıl aralıksız net satış yaşanırken, en yüksek net alım ise 2012’de 5,21 milyar dolar, en yüksek net satış ise 2020’de 4,58 milyar dolar olarak kaydedildi.

İşte yıl yıl Borsa İstanbul’da yabancı yatırımcının 29 yıllık yolculuğu...

1997-2006 dönemi

1997 yılında yabancı yatırımcılar 4,30 milyar dolar alım, 4,61 milyar dolar satım yaptı ve yıl -304,4 milyon dolar net satışla kapandı.

1998’de net çıkış -422,7 milyon dolar olurken, 1999’da tablo tersine döndü ve 1,02 milyar dolar net giriş gerçekleşti.

2000 yılında 15,14 milyar dolar alıma karşılık 18,27 milyar dolar satışla -3,13 milyar dolarlık güçlü bir çıkış yaşandı. 2001’de yeniden 508,6 milyon dolar net giriş görülürken, 2002 yılı dengede kaldı (-14,9 milyon dolar).

2003-2006 döneminde ise yabancı ilgisi arttı

2003: 1,03 milyar dolar net giriş
2004: 1,46 milyar dolar net giriş
2005: 4,09 milyar dolar net giriş (dönemin en güçlü yıllarından biri)
2006: 1,14 milyar dolar net giriş

2007-2016 dönemi: Rekor girişler ve sert çıkışlar

2007 yılında yabancı yatırımcılar 74,34 milyar dolar alım, 69,80 milyar dolar satım yaptı ve 4,53 milyar dolar net giriş gerçekleşti.

2008 küresel kriz yılıyla birlikte tablo tersine döndü:

2008: -2,99 milyar dolar net çıkış

Kriz sonrası güçlü dönüş:

2009: 2,26 milyar dolar net giriş
2010: 2,10 milyar dolar net giriş

2011’de yeniden çıkış görülürken (-2,01 milyar dolar), 2012 yılı veri setinin en dikkat çekici yılı oldu:

2012: 64,14 milyar dolar alım, 58,93 milyar dolar satım
Net giriş: 5,21 milyar dolar (serinin zirvesi)

Sonraki yıllar dalgalı seyretti:

2013: -429,8 milyon dolar net çıkış
2014: 2,23 milyar dolar net giriş
2015: -1,91 milyar dolar net çıkış
2016: 613,9 milyon dolar net giriş

2017–2025 dönemi: Çıkış ağırlıklı seyir, 2025’te toparlanma sinyali

2017 yılında 100,3 milyar dolarlık alıma karşılık 98,5 milyar dolarlık satış gerçekleştirdi. Yıl 1,78 milyar dolarlık net alımla kapanarak pozitif ayrıştı.

2018'de tablo yeniden negatife döndü ve 122,1 milyar dolar alıma karşılık 124,1 milyar dolar satışla -2,01 milyar dolarlık net çıkış kaydedildi.

2019’da ise 104,8 milyar dolarlık alım ve 105,4 milyar dolarlık satışla net çıkış -600,8 milyon dolar oldu.

2020'de 199,7 milyar dolarlık alıma karşılık 204,3 milyar dolarlık satış yapılırken net çıkış -4,58 milyar dolara ulaştı.

2021 ve 2022 yıllarında da yabancı çıkışı sürdü:

2021: 226,4 milyar dolar alım, 228,0 milyar dolar satım: -1,63 milyar dolar net çıkış
2022: 295,5 milyar dolar alım, 300,0 milyar dolar satım: -4,49 milyar dolar net çıkış

2023 ve 2024 yıllarında çıkış eğilimi devam etti ancak daha sınırlı kaldı:

2023: 386,2 milyar dolar alım, 387,1 milyar dolar satım: -960,4 milyon dolar net çıkış
2024: 302,1 milyar dolar alım, 305,1 milyar dolar satım: -3,00 milyar dolar net çıkış

2025 yılında ise tablo yeniden pozitife döndü. 358,3 milyar dolarlık alıma karşılık 354,4 milyar dolarlık satış gerçekleşirken yıl genelinde 3,94 milyar dolarlık net giriş kaydedildi.

2025 ilk çeyrek: Dalgalı ancak pozitif görünüm

2025’in ilk üç ayında yabancı yatırımcı hareketleri aylık bazda dalgalı bir seyir izledi:

Ocak- 49,9 milyar dolar alım, 47,9 milyar dolar satım: 1,99 milyar dolar net alım
Şubat- 54,4 milyar dolar alım, 53,5 milyar dolar satım: 884 milyon dolar net alım
Mart- 40,1 milyar dolar alım, 40,7 milyar dolar satım: -623,3 milyon dolar net satış