Marulda fiyat uçurumu: Üreticide başka, tezgahta bambaşka
Tarlada 10-20 TL’ye çıkan marulun tezgahta 100 TL’yi bulması tüketiciyi de ilk üreticiyi de isyan ettirdi. Eskişehir’de üretici temsilcisi Süleyman Buluşan, marul fiyatlarındaki sert artışın üreticiden değil, aracı zincirinden kaynaklandığını belirterek planlı üretim ve Hal Yasası vurgusu yaptı.
Son dönemde pazar tezgahlarında yüksek fiyatıyla öne çıkan marulun kilogram fiyatı yaklaşık 100 TL seviyesine ulaştı. Üreticiler ise tarlada ortalama 15 TL civarında olan ürünün, aracı ve satıcılar nedeniyle katlanarak tüketiciye ulaştığını dile getiriyor.
Yeşil Sakarya Üreticiler Birliği Başkanı Süleyman Buluşan, yaşanan fiyat farkının temelinde plansız üretim olduğunu ifade etti. 2026 yılının başında üretici fiyatlarının oldukça düşük seyrettiğini hatırlatan Buluşan, maliyetlerin yüksek olmasına rağmen üreticinin düşük fiyatlara satış yapmak zorunda kaldığını söyledi.
Tarlada 15, pazarda 100...
Buluşan, “O zamanlarda maliyetlerin çok yüksek olduğunu, üreticimiz bu fiyatlara marul sattığı takdirde üretimde sıkıntı olacağını söylemiştik. Yıllardır söyleyegeldiğimiz bir sözümüz var, bunun altını çizerek kendi sözüm de diyebilirim: Planlı üretim, planlı pazar. Bir ülke olarak buna geçmediğimiz takdirde, Hal Kanunu'nu bir an evvel yetiştirmediğimiz takdirde, üreticide üretilen bir ürün 10, 15, 20 TL iken, tüketici bunu 100 TL'ye yiyor. Bunun sorumlusu da bu plansızlıktır. Şu anda ülkemizin etrafında olan savaşlar nedeniyle akaryakıt çok yükseldi ve bu durum üreticiye anında yansıyor. Bir tarla 10 TL'ye işlenirken, şu anda 30 TL'ye işlenir hale geldi” dedi.
Maliyetler artıyor, fiyat katlanıyor
Üretim sürecinin kısa vadede gerçekleşmediğine dikkat çeken Buluşan, ürünlerin hasattan haftalar önce el değiştirdiğini belirtti.
“Biz bu üretimi günlük yapmıyoruz; 15-20 gün veya bir ay önce bu ürün üreticinin elinden tüccarın eline veya herhangi bir konuma geçiyor. Maliyeti 20-30 TL satılan bu ürünler, şu anda 100-150 TL arasında seyrediyor. Bunun sebebi üretici değil, aradaki aracılardır. Bir an evvel bu Hal Yasası'nın çıkması gerekir. Üretici birlikleri yıllardır boş bekliyor. Bunun sebebi, hal mevzuatının uygulanamamasından, üretici birliklerinin devreye sokulmamasından kaynaklanıyor” ifadelerini kullandı.
Üretici birlikleri çözüm olabilir
Aracı zincirinin kontrol altına alınması gerektiğini vurgulayan Buluşan, üretici ile tüketici arasındaki bağın güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
"Eğer üreticiyle tüccar arasında üretici birliği olursa bu iş çok çabuk çözülür; kimse kafasına göre fatura uygulayamaz ve yüksek fiyatlara satamaz. Üreticiyle tüketici arasındaki mesafeyi koruyabilmemiz için araya bu üretici birliklerini sokmak zorundayız. Kötü bir kara tablo çizmemizin anlamı yok. Şu anda üreticimiz sahaya indi ve tarlalarda yeni üretim başladı. Allah nasip ederse nisan ayı bereket ayı olacak. Halkımıza şu müjdeyi verebiliriz: 10-20 liraya bizim sattığımız marulu belki 50 liraya tüketebilirler ama bilin ki bu fiyat üreticideki fiyat değildir. İnşallah bu denge kurulur ve biz de üretmeye devam ederiz."