Petrol için iki ayrı senaryo: 75 dolar mı 120 dolar mı?

Petrol fiyatları, İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik yürüttüğü diplomatik temasların arz endişelerini hafifletmesiyle perşembe günü geriledi.

Orta Doğu'daki savaş nedeniyle aksayan enerji sevkiyatlarının normale dönebileceği beklentisi, piyasalardaki fiyatlamalarda etkili oldu.

Brent petrolün varil fiyatı 60 sentlik, diğer bir ifadeyle yüzde 0,7'lik düşüşle 87,24 dolara indi. Böylece Brent, art arda dördüncü işlem gününü de kayıpla tamamlamaya yöneldi. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 0,7 değer kaybederek 81,67 dolara geriledi ve düşüşünü beşinci güne taşıdı.

Hürmüz Boğazı için anlaşma hazırlığı

Reuters'ın haberine göre İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'nın işleyişini belirleyecek anlaşmayı sonuçlandırmak için çalışmalarını sürdürüyor. İran Devrim Muhafızları da iki ülkenin boğazın kontrolü ile buradan elde edilen gelirlerin paylaşılması konusunda uzlaşmaya vardığını bildirdi.

Körfez'deki başlıca petrol üreticilerini dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinde kritik bir konumda bulunuyor.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı savaştan önce boğazdan geçen petrol ve doğal gaz sevkiyatı, bu yakıtların dünya genelindeki tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık geliyordu.

İran'ın savaşın ardından su yolunu kapatmaya yönelmesiyle sevkiyatlar sert biçimde azaldı. Gemi takip verileri, boğazdaki petrol akışının savaş öncesi seviyesinin yaklaşık dörtte birine kadar düştüğünü gösterdi.

Diplomatik temaslar yeniden başlıyor

Yaklaşık altı aydır devam eden çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin de hız kazanması bekleniyor. Katar Başbakanı'nın müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla perşembe günü İran'ı ziyaret etmesi planlanıyor.

İran'a yönelik saldırılarını yaklaşık bir aydır durduran ABD ise Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmaya çalışıyor. Bu gelişmeler, Körfez'den yapılan enerji sevkiyatlarındaki kesintilerin azalabileceği yönündeki yatırımcı beklentilerini güçlendirdi.

Ancak çatışmaların sona erdirilmesi için öne sürülen koşullar konusunda İran ile diğer ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları devam ediyor. Boğaz üzerindeki hâkimiyetini güçlendirmek isteyen İran, Körfez ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemileri de hedef aldı.

İranlı yetkililer, haziran ayında varılmasına rağmen daha sonra bozulan geçici ateşkes kapsamında ABD görüşmeyi kabul etmedikçe boğazın kapalı tutulacağını bildirdi.

Bankalardan petrol fiyatı tahminleri

Petrolün izleyeceği yön üzerinde, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin süresi belirleyici olacak. JPMorgan, aksamanın devam ettiği her ilave ayın Brent petrolün varil fiyatını yaklaşık 7-8 dolar artırabileceğini hesaplıyor.

Bankaya göre kesintinin üç ay sürmesi durumunda Brent'in aylık ortalama fiyatı yaklaşık 114 dolara çıkabilir.

Goldman Sachs da dünyanın en önemli petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat sorunlarının devam etmesi hâlinde Brent petrolün varil başına 120 dolara ulaşabileceğini öngörüyor.

Bununla birlikte banka, temel senaryosunda Orta Doğu'daki gerilimin zamanla azalmasını bekliyor. Goldman Sachs, Brent petrolün yılın dördüncü çeyreğinde ortalama 80 dolar, gelecek yıl ise 75 dolar seviyesinde seyredeceğini tahmin ediyor.

Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki aksaklıkların öngörülenden daha uzun sürebileceğine dikkat çeken banka, petrol fiyatlarında yukarı yönlü risklerin devam ettiğini belirtiyor.