Susuz yaylada başladı, 10 bin ağaca ulaştı: 17 yaşındaki öğrencinin projesine dünya çapında ödül
Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesinde su bulunmayan yüksek rakımlı arazide 17 yaşındaki Ayşe'nin geliştirdiği proje ile 500 kayısı fidanı hem hayat buldu hem meyve verdi. Leonarditin su tutma özelliğinden yararlanılan proje genç kıza Türkiye'de birincilik, ABD'de ise gümüş derece kazandırdı.
Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesine bağlı Yalıntaş Mahallesi'nde 70 yıldır boş duran arazi, susuz tarım yöntemiyle kayısı bahçesine dönüştürüldü.
Bahçivan ailesi 5 yıl önce 500 meyve fidanı için bölgedeki su kaynaklarının tarımsal kullanıma uygun olmaması nedeniyle farklı bir yöntem denedi ve toprağın su tutma kapasitesini artırmak için termik santralden elde edilen leonarditin kullandı.
İlk hasatta 4 ton kayısı
Çalışmanın bilimsel araştırma bölümünü 17 yaşındaki lisesi öğrencisi Ayşe Umay Bahçivan gerçekleştirirken, aile bu yıl ilk hasatta 4 ton yaş kayısı elde etti.
Bahçivan, leonarditin toprağa karıştırıldığında su tutma kapasitesini artırdığını ve özellikle sabah saatlerinde oluşan nemden daha fazla yararlanılmasını sağladığını belirtti.
Başlangıçta 500 ağaçla yürütülen çalışma, sonuç alınmasının ardından diğer arazi sahiplerinin de katılımıyla büyüdü. Projenin uygulandığı alandaki ağaç sayısı 10 bine ulaştı.
950 proje arasında gümüş derece
Üniversitelerden aldığı staj ve araştırma destekleriyle çalışmasını akademik makaleye dönüştüren Bahçivan'ın projesi Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Proje Yarışması'nda Türkiye birinciliğini elde etti. ABD'de Terra Science tarafından düzenlenen iklim ve çevre odaklı yarışmada ise 950 proje arasından gümüş derece kazandı. İngiltere'deki benzer bir yarışmadan da bronz madalyayla döndü.
Proje ekibi 30 Eylül'de Şanlıurfa'da düzenlenecek TEKNOFEST'e katılacak. Çalışmanın kasım ayında Hong Kong'da gerçekleştirilecek bir yarışmada bu kez girişimcilik projesi olarak finale çıkması planlanıyor.
Hedef doğrudan ihracat
Bahçivan, arazide kurutma sistemleri kurarak daha az kimyasal kullanılan kuru kayısıyı Avrupa Birliği ve Uzak Doğu pazarlarına ulaştırmayı hedeflediklerini söyledi.
Ayşe Umay Bahçivan'ın babası Mehmet Bahçivan da bu yıl yaklaşık 250 kasa, yani 4 ton civarında yaş ürün aldıklarını belirterek gelecek yıl daha yüksek verim beklediklerini ifade etti.
Aile, üretimin büyümesiyle ilerleyen dönemde kooperatif kurarak ürünleri doğrudan yurt dışına ihraç etmeyi de değerlendiriyor.