Avrupa’da göçmen istihdamı rekor kırdı, nitelik kaybı sürüyor

Avrupa Birliği’nde göçmenlerin istihdam oranı 2025 yılında yüzde 68,2’ye çıkarak şimdiye kadarki en yüksek seviyesine ulaştı. Oran 2024 yılında yüzde 67,8 düzeyinde bulunuyordu.

ROCKWOOL Foundation Berlin bünyesindeki Göç Araştırma ve Analiz Merkezi tarafından hazırlanan çalışma, Eurostat verilerine dayanıyor. Sonuçlar, göçmenlerle doğduğu ülkede çalışanlar arasındaki istihdam farkının daraldığını ancak önemli bir iş gücü potansiyelinin hâlâ kullanılmadığını gösterdi.

İstihdam oranı yüzde 68,2’ye çıktı

Göçmenlerin istihdam oranındaki 0,4 puanlık yıllık artış, uzun süredir devam eden toparlanmayı yeni bir zirveye taşıdı. CReAM Direktör Yardımcısı Tommaso Frattini, göçmenlerin çalışma hayatına katılımının yıllardır yükseldiğini ve yerli nüfusun oranlarına yaklaştığını belirtti.

Avrupa Birliği’nin toplam istihdam oranı 2025 yılında 20-64 yaş grubunda yüzde 76,1’e yükselmişti. Göçmenlerdeki artışa rağmen toplam nüfusla karşılaştırıldığında hâlâ belirgin bir fark bulunuyor.

Avrupa ekonomisinin yaşlanan nüfus, emeklilikler ve bazı sektörlerde artan personel ihtiyacıyla karşı karşıya kalması, göçmen istihdamındaki yükselişi büyüme açısından daha önemli hale getiriyor.

AB dışından gelenlerde fark 6,6 puan kapandı

En güçlü iyileşme Avrupa Birliği dışındaki ülkelerde doğan göçmenlerde görüldü. Söz konusu grubun istihdam oranı 2017’de yüzde 59,4 iken 2025’te yüzde 66’ya yükseldi.

Sekiz yıldaki artış 6,6 puana ulaştı. AB dışından gelenlerin doğduğu ülkede çalışan nüfusla arasındaki istihdam farkı böylece önemli ölçüde daraldı.

İstihdama erişimdeki ilerleme, göçmenlerin Avrupa iş gücü piyasasına daha hızlı katıldığını gösteriyor. Ancak ulaşılan yüzde 66’lık oran, grubun yaklaşık üçte birinin hâlâ istihdam dışında kaldığı anlamına geliyor.

Dil yeterliliği, diplomaların tanınması, mesleki ağlara erişim ve bakım yükümlülükleri iş gücüne katılımı sınırlayan başlıklar arasında bulunuyor.

AB içinden gelenler yerli nüfusu geçti

Bir Avrupa Birliği ülkesinden başka bir üye ülkeye göç edenlerin istihdam oranı 2017-2025 döneminde yüzde 71,1’den yüzde 74,8’e çıktı.

Doğduğu ülkede çalışan nüfusun istihdam oranı aynı dönemde yüzde 67,2’den yüzde 71,6’ya yükseldi. Böylece AB içinde hareket eden göçmenlerin istihdam oranı yerli nüfusun 3,2 puan üzerine çıktı.

Serbest dolaşım hakkı, ortak çalışma kuralları ve diplomaların daha kolay tanınması, AB içi göçmenlerin iş gücü piyasasına katılımını kolaylaştırıyor.

AB dışından gelenlerde görülen daha düşük oran ise vatandaşlık statüsü, çalışma izni ve mesleki yeterlilik süreçlerinin istihdam üzerindeki etkisini ortaya koyuyor.

Almanya’da fark 13,5 puana ulaştı

Avrupa’nın en büyük ekonomisi Almanya’da AB dışından gelen göçmenlerin istihdam oranı yüzde 66,1 düzeyinde kaldı. Ülkede doğan çalışanların oranı ise yüzde 79,6 olarak hesaplandı.

İki grup arasındaki fark 13,5 puana ulaştı. Almanya’nın sanayi, sağlık, bakım, lojistik ve teknik mesleklerde yaşadığı iş gücü açığına rağmen göçmen potansiyelini tam kullanamadığı görüldü.

RFBerlin’in nisan ayında yayımladığı ayrı araştırmaya göre Almanya yaklaşık 18 milyon yabancı doğumlu kişiyle Avrupa Birliği’nin en büyük göçmen nüfusuna sahip ülkesi konumunda bulunuyor.

Söz konusu nüfusun yüzde 72’sinin çalışma çağında olması, istihdam farkının kapatılmasını Alman ekonomisinin üretim kapasitesi ve sosyal güvenlik sistemi açısından önemli hale getiriyor.

Kadınlarda istihdam açığı sürüyor

Kadınlarda istihdam açığı sürüyor Araştırma, kalan istihdam farkının özellikle AB dışından gelen kadınlarda yoğunlaştığını gösterdi. Kadınların iş gücüne katılımı erkek göçmenlerin ve yerli kadınların gerisinde kalmaya devam etti. Çocuk ve yaşlı bakımı sorumlulukları, dil eğitimi, ulaşım imkânları ve çalışma saatleri kadınların iş aramasını veya işte kalmasını zorlaştırabiliyor.

Kadın göçmenlerin istihdama katılması, yalnızca çalışan sayısını artırmayacak. Hane gelirleri, vergi geliri, sosyal güvenlik primi ve çocukların eğitim olanakları üzerinde de doğrudan etkili olacak. Avrupa’daki bakım ve hizmet sektörlerinde büyüyen personel ihtiyacı, kadın göçmenlerin iş gücüne katılımını ekonomi politikalarının temel başlıklarından biri haline getiriyor.

Eğitim arttı, uygun iş bulunamadı

İstihdam oranındaki yükselişe rağmen yüksek eğitimli göçmenlerin önemli bir bölümü eğitim ve becerilerinin altında işlerde çalışıyor.

Yabancı diplomaların tanınmaması, mesleki lisans şartları ve yerel iş deneyimi talebi; doktor, mühendis, öğretmen ve diğer uzmanların farklı sektörlere yönelmesine neden olabiliyor.

RFBerlin Direktörü Christian Dustmann, yeni aşamadaki temel sorunun göçmenleri yalnızca işe yerleştirmek değil, sahip oldukları becerileri tam kullanabilmek olduğunu belirtti.
Nitelikli çalışanların düşük verimli işlerde istihdam edilmesi, çalışanların ücretini sınırlarken Avrupa ekonomisinin üretkenlik kazanımını da azaltıyor.

Göçmen nüfusu 64,2 milyona ulaştı

Avrupa Birliği’ndeki yabancı doğumlu nüfus 2025 yılında 64,2 milyona çıktı. Bir yıldaki artış yaklaşık 2,1 milyon kişi oldu.

Göçmen nüfusundaki büyüme ülkeler arasında eşit dağılmadı. Almanya toplam sayı bakımından ilk sırada kalırken İspanya yaklaşık 700 bin kişilik artışla en hızlı büyüyen büyük ülkelerden biri oldu.

Avrupa Komisyonu verileri, AB dışında doğanların çalışma çağındaki nüfus içindeki payının 2014’te yaklaşık yüzde 8 iken 2024’te yüzde 12’nin üzerine çıktığını gösteriyor.

Demografik değişim, göçmen istihdamını geçici bir iş gücü konusu olmaktan çıkararak Avrupa’nın büyüme, kamu maliyesi ve emeklilik sistemi açısından yapısal bir başlığa dönüştürüyor.

Yeni sınav işe giriş değil beceri eşleşmesi

Rekor istihdam oranı, göçmenlerin Avrupa iş gücü piyasasına daha güçlü biçimde girdiğini gösteriyor. Buna karşın kadınlar, AB dışından gelenler ve yüksek eğitimlilerdeki farklar entegrasyon sürecinin tamamlanmadığına işaret ediyor.

Piyasa açısından sonraki aşamada yalnızca kaç göçmenin çalıştığı değil, hangi işlerde ve hangi verimlilik düzeyinde çalıştığı izlenecek.

Diploma tanıma sürelerinin kısalması, mesleki dil eğitimi, çocuk bakım imkânları ve beceri bazlı iş eşleştirmesi, mevcut iş gücü potansiyelinin üretime aktarılmasını hızlandırabilir.

Avrupa’nın personel açığını göçmenlerle kapatma kapasitesi, istihdam oranından çok çalışanların eğitimlerine uygun işlere yerleşip yerleşememesine bağlı olacak.