Çinli robot devinde sert çöküş: Hisseleri üç günde eridi

Çinli insansı ve dört ayaklı robot üreticisi Unitree’nin borsa yolculuğu sert fiyat hareketlerine sahne oldu. Şanghay’daki ilk işlem gününü yüzde 460 yükselişle tamamlayan şirketin hisseleri, daha sonra üç gün üst üste değer kaybetti.

İlk işlem günündeki zirveye kıyasla yüzde 45 gerileyen hisseler salı günü dengelendi. Unitree’nin piyasa değeri yükseliş sırasında 66 milyar dolara kadar çıkarken satış dalgasıyla şirketin değerinden yaklaşık 30 milyar dolar silindi.

Yaşanan dalgalanma, yapay zekâ ve robotik şirketlerine yönelik yatırımcı ilgisinin şirketlerin finansal göstergelerinin önüne geçip geçmediği tartışmasını beraberinde getirdi.

Kârındaki sert düşüş dikkat çekti

Unitree; koşan, dans eden ve dövüş sanatları hareketleri yapabilen robotlarıyla dünya genelinde tanınıyor. Ancak şirketin ürünlerini geniş ölçekli ticari uygulamalara taşıma konusunda henüz sınırlı ilerleme kaydettiği belirtiliyor.

Şirketin halka arz izahnamesine göre düzeltilmiş net kâr, 2026’nın ilk üç ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 53 azalarak 40 milyon yuana, yaklaşık 5,95 milyon dolara geriledi.

Buna rağmen Unitree hisselerinin ilk işlem gününde yüzde 460 yükselmesi dikkat çekti. Çin’de son üç yılda halka arz edilen şirketlerin ilk gün ortalama kazancı yüzde 226 seviyesinde bulunuyor.

“Yatırımcılar anlatıya kapıldı”

Pekin merkezli varlık yönetim şirketi Lingtong Shengtai’nin Yönetim Kurulu Başkanı Dong Baozhen, yatırımcıların “teknoloji devrimi anlatısına kapıldığını” söyledi.

Unitree’deki hareketi piyasadaki aşırı coşkunun göstergesi olarak değerlendiren Dong, “Bütün balonlar eninde sonunda patlamaya mahkûmdur” ifadelerini kullandı.

China Europe Capital Yönetim Kurulu Başkanı Abraham Zhang ise yükselişin şirketin güçlü gelecek beklentilerinden kaynaklanmadığını savundu. Zhang, bazı yatırımcıların hisseleri yüksek fiyatlardan elden çıkarmak amacıyla fiyatı yukarı taşıdığını öne sürdü.

Halka arz sistemi tartışılıyor

Unitree hisselerindeki sert hareket, Çin’in halka arz sistemine yönelik eleştirileri de artırdı. Analistler, borsaların halka arz başvurularını incelemenin yanı sıra fiyatlandırma sürecine de yön vermesinin sağlıklı fiyat oluşumunu zorlaştırdığını belirtiyor.

Çin’de açığa satış işlemlerinin sınırlı olması da aşırı değerlenen hisselere karşı piyasanın hızlı tepki vermesini engelleyen unsurlardan biri olarak gösteriliyor.

Trinity Synergy Investments fon yöneticisi Yuan Yuwei, bu yapının yeni halka arz edilen hisselerde fiyatların yapay biçimde yükseltilmesine uygun ortam oluşturduğunu savundu. Yuan, “Halka arzda 10 yuan değerinde olan bir hisse 100 yuandan açılabilir, ardından yıllarca gerileyebilir” dedi.

Küçük yatırımcılar zarar etti

Unitree’nin teknoloji odaklı STAR Market’ta hızlandırılmış biçimde halka açılması, bazı yatırımcılar tarafından devlet desteğinin işareti olarak değerlendirildi. Çin’in ABD ile teknoloji rekabeti ve Pekin yönetiminin stratejik sektörlerde “kendine yeterlilik” politikası da şirkete yönelik ilgiyi artırdı.

Ancak ilk günkü sert yükselişin ardından gelen satışlar, hisseleri ikincil piyasadan alan çok sayıda küçük yatırımcının zarar etmesine neden oldu.

Unitree’de para kaybeden bir yatırımcı, Çin’in teknolojik yeniliklerini desteklediğini ancak hızlı servet birikiminin küçük yatırımcıların kayıpları üzerine kurulmaması gerektiğini belirtti.

Rakipleri için de sınav olacak

Unitree’nin borsa performansının, halka arz hazırlığı yapan diğer Çinli robot üreticileri açısından da belirleyici olması bekleniyor. Sert düşüş, Pekin yönetiminin stratejik teknoloji sektörlerini desteklerken piyasadaki aşırı fiyat hareketlerini nasıl sınırlayacağı sorusunu gündeme taşıdı.

Bazı fon yöneticileri ise robotik sektörünün henüz gelişiminin ilk aşamasında olduğunu belirterek şirketlerin yalnızca mevcut kârları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini düşünüyor. Bu görüşü savunanlar, robotik sektörünün bugünkü durumunu Çin’in artık büyük bir endüstriye dönüşen elektrikli araç sektörünün ilk yıllarına benzetiyor.