Bakan Uraloğlu açıkladı: Gökyüzüne otoyol geliyor! İşte yeni sistemin ayrıntıları

Türkiye'de insansız hava araçlarının (İHA) uzun mesafeli ve otonom uçuşlar gerçekleştirebilmesi için yeni bir düzenleme hayata geçiriliyor. "Dron otoyolları" olarak adlandırılan hava koridorları, kargo taşımacılığından sağlık hizmetlerine kadar birçok alanda kullanılabilecek.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz'da yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında oluşturulacak İHA koridorlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Yeni düzenlemeyle görüş hattı dışındaki uçuşların belirli hava sahalarında gerçekleştirilebilmesi için yasal altyapının hazırlandığını belirten Uraloğlu, "Gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturacağız. Böylece insansız hava araçları, belirlenen güzergâhlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçabilecek. Karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık imkânının önünü açacağız" dedi.

Dron otoyollarının güzergâhları nasıl belirlenecek?

SHGM tarafından ilgili kurumlarla koordinasyon içinde oluşturulacak koridorların sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri ve kapasiteleri dijital ortamda tanımlanacak. Hava araçları arasında korunması gereken asgari mesafeler de önceden belirlenecek.

Bu veriler, İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacak. İHA'lar, yazılımları aracılığıyla güzergâh bilgilerine erişebilecek. Uçuş rotaları planlanırken yasak, kısıtlı ve tehlikeli bölgeler ile geçici uçuş duyurularının (NOTAM) geçerli olduğu hava sahalarından kaçınılacak.

Yapay zeka destekli uçuşlar yapılacak

İHA koridorlarında uzun mesafeli ve görüş hattı dışı otonom uçuşlar gerçekleştirilebilecek. Yapay zeka desteğiyle en kısa yol ve faz farkı esas alınarak oluşturulacak rotalar, İHATTYS üzerinden kontrol edilecek.

Sistem sayesinde gerekli durumlarda uçuş sınırları daraltılabilecek, güzergâhlar değiştirilebilecek veya araçların iniş yapması sağlanabilecek. Uçuşların tamamen sonlandırılması da mümkün olacak.

Bağlantı kesintisi yaşanması halinde ise İHA'lar, yerleşim alanlarının üzerinden geçmeden önceden belirlenen güvenli kurtarma bölgelerine yönlendirilecek.

Hastaneler arasında kan, ilaç ve aşı taşınabilecek

Yeni sistemin özellikle lojistik ve sağlık sektörlerinde kullanılması hedefleniyor. Dron otoyolları aracılığıyla şehirler arasında kargo taşınabilecek, lojistik ve aktarma merkezleri arasında düzenli seferler düzenlenebilecek.

Hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune transferi yapılabilecek. Ayrıca adalara ve kış aylarında kara ulaşımının zorlaştığı yerleşim yerlerine ihtiyaç malzemeleri ulaştırılabilecek.

Koridorlar, organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasındaki parça taşımacılığının yanı sıra enerji iletim hatları, boru hatları, demiryolları ve karayollarının uzun mesafeli denetimlerinde de kullanılabilecek.

Hobi amaçlı dron uçuşları yasak olacak

Bakan Uraloğlu, yeni hava koridorlarının yalnızca belirli şartları karşılayan işletmeler tarafından kullanılabileceğini belirterek "Bu koridorlar hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacak" dedi.

Uçuşlar, SHGM'den gerekli operasyonel izinleri alan yetkili işletmeler bünyesindeki P2 lisanslı pilotlar tarafından gerçekleştirilebilecek.

Kullanılacak İHA'ların tescilli olması, uzaktan tanımlama ve coğrafi sınırlama özellikleri ile gerekli yazılım sertifikalarını taşıması zorunlu olacak. Her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılacak.