İran savaşı nedeniyle azli istendi: Hegseth'e 7 oy farkla koruma

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in görevden alınmasına yönelik girişim, Temsilciler Meclisinde yapılan kritik oylamayla engellendi. Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Thomas Massie'nin sunduğu sekiz maddelik azil önergesinin Adalet Komisyonuna gönderilmesi 211'e karşı 204 oyla kabul edildi. Türkiye saatiyle 11 Kasım sabaha karşı sonuçlanan oylama, İran savaşı nedeniyle Trump yönetimi içinde ve Kongrede yükselen gerilimin yeni bir aşaması oldu.

Azil girişimi 7 oy farkla engellendi

ABD Temsilciler Meclisindeki oylamada 210 Cumhuriyetçi ve bir bağımsız üye, azil önergesinin Adalet Komisyonuna gönderilmesini destekledi. Buna karşılık 203 Demokrat ve bir Cumhuriyetçi önergenin komisyona havale edilmesine karşı çıktı. Toplam 18 milletvekili oylamaya katılmadı.

Kabul edilen karar, Hegseth'e yöneltilen suçlamaların esastan değerlendirilmesi yerine önergenin komisyona gönderilmesini sağladı. Böylece Savunma Bakanı hakkındaki azil girişimi, mevcut Kongre döneminde ilerleme olanağını büyük ölçüde kaybetti.

Ancak bu sonuç, Hegseth'in suçlamalardan aklandığı veya iddiaların hukuken geçersiz bulunduğu anlamına gelmiyor. Temsilciler Meclisi, suçlamaların doğruluğu hakkında değil, önergenin hangi usulle ele alınacağı konusunda karar verdi.

Kendi partisinden yalnızca bir milletvekili karşı çıktı

Azil önergesini hazırlayan Cumhuriyetçi Thomas Massie, azil girişiminin fiilen durdurulmasını sağlayacak komisyona sevk kararına karşı çıkan tek Cumhuriyetçi milletvekili oldu. Massie, 203 Demokratla birlikte önergenin komisyona gönderilmesine karşı oy kullanarak Hegseth hakkındaki azil sürecinin ilerlemesini savundu.

Kentucky eyaletini temsil eden Massie, Hegseth'in Kongrenin onayı olmadan yürütülen askerî operasyonlardan sorumlu olduğunu ve anayasal yetki sınırlarını aştığını savunuyor.

Massie'nin girişimi, Cumhuriyetçi Parti içinde İran savaşının yönetimine yönelik eleştirilerin de göstergesi olarak değerlendiriliyordu. Ancak oylama, parti yönetiminin Savunma Bakanı'nı görevden alma girişimine karşı büyük ölçüde ortak tutum aldığını ortaya koydu.

Sekiz suçlamanın merkezinde İran savaşı var

Hegseth hakkında hazırlanan önerge sekiz ayrı azil maddesinden oluşuyor. İlk üç madde, İran'a karşı yürütülen askerî operasyonlarda Kongrenin savaş yetkilerinin ihlal edildiği iddialarına dayanıyor.

Massie, ABD'nin Kongre tarafından yetkilendirilmeden İran'da uzun süreli askerî faaliyet yürüttüğünü ve 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı'nın öngördüğü sınırların aşıldığını ileri sürüyor.

Diğer suçlamalar arasında askerî operasyonlarda sivillerin korunmasına yönelik önlemlerin zayıflatılması, Karayipler ve Doğu Pasifik'teki teknelere düzenlenen saldırılar, Venezuela'da Nicolas Maduro'nun yakalanması ve Yemen'deki askerî harekât bulunuyor.

Önergede ayrıca Demokrat Senatör Mark Kelly'ye yönelik uygulamaların ifade özgürlüğünü ihlal ettiği öne sürülüyor.

Bunların tamamı azil girişimini hazırlayan milletvekilinin iddiaları niteliğinde. Hegseth ise suçlamaları reddediyor ve söz konusu askerî operasyonların hukuka uygun olduğunu savunuyor.

Trump yönetimi Hegseth'in arkasında durdu

ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, oylama öncesinde Savunma Bakanı'na destek verdi.

Vance, görevden alma girişimini siyasi bir hamle olarak nitelendirirken Hegseth'in azli gerektirecek bir suç işlemediğini savundu.

Hegseth de Pentagon'da düzenlediği basın toplantısında azil girişiminin siyasi amaç taşıdığını belirtti. İran ve diğer bölgelerde gerçekleştirilen askerî operasyonların arkasında durduğunu vurguladı.

Trump yönetimi, operasyonların hukuka uygun olduğunu ve Kongrenin gerekli şekilde bilgilendirildiğini savunuyor.

Oylama sonucunun ardından Hegseth'in görevini sürdürmesinin önündeki yakın siyasi engellerden biri ortadan kalkmış oldu. Bununla birlikte savaşın yönetimine ilişkin Kongre denetimi tartışmaları sona ermedi.

Ocak ayında yeni azil girişimi mümkün

3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongrenin iki kanadında çoğunluğu kazanması, Hegseth'in geleceği açısından yeni bir siyasi takvim oluşturdu.

Yeni Kongrenin ocak ayında göreve başlamasıyla birlikte Demokratların Pentagon'un faaliyetlerine ilişkin yeni soruşturmalar başlatması veya Hegseth hakkında yeni bir azil girişiminde bulunması mümkün.

Bununla birlikte Temsilciler Meclisinin azil maddelerini kabul etmesi, Savunma Bakanı'nın doğrudan görevden alınmasını sağlamıyor.

ABD Anayasası uyarınca görevden alma için Senatoda yapılacak yargılama sonucunda hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy kullanması gerekiyor.

Dolayısıyla Cumhuriyetçilerin mevcut oylamayla sağladığı koruma, Hegseth hakkındaki tartışmaların tamamen sona erdiğini göstermiyor. İran savaşının yönetimine ilişkin siyasi ve hukuki mücadele, gelecek yıl yeni Kongrenin gündemine taşınabilir.