Japonya'da üretici enflasyonu yüzde 7,1'e çıktı: Faiz artışı baskısı büyüdü

Japonya'da üretici fiyatları ekim ayında yeniden hızlanarak ekonomideki maliyet baskısının sürdüğünü ortaya koydu. Japonya Merkez Bankasının 12 Kasım Perşembe günü açıkladığı öncü verilere göre yıllık üretici enflasyonu eylüldeki yüzde 6,8'den yüzde 7,1'e yükseldi. Piyasalarda yüzde 6,5 artış bekleniyordu. Beklentileri aşan veri, merkez bankasının yılın son toplantısında faiz artırabileceği yönündeki öngörüleri destekledi.

Aylık artış da beklentilerin üzerine çıktı

Japonya'da üretici fiyat endeksi ekimde bir önceki aya göre yüzde 0,7 yükseldi. Piyasa beklentisi yüzde 0,3 artış yönündeydi. Eylül ayında fiyatlar, revize edilen verilere göre yüzde 0,2 gerilemişti.

Böylece üretici fiyatları, iki aylık düşüşün ardından yeniden yükselişe geçti. Endeks 2020 yılı ortalamasının 100 kabul edildiği ölçekte 136,8 puana ulaştı.

Üretici fiyatlarındaki yıllık artış temmuz ayında yüzde 7,7'ye kadar yükseldikten sonra ağustos ve eylülde gerilemişti. Ekim verisi, bu yavaşlamanın kalıcı olmayabileceğine işaret etti.

Enerji ve kimyasallarda fiyat baskısı arttı

Üretici enflasyonunun yeniden hızlanmasında enerji ve sanayi hammaddelerindeki yükseliş etkili oldu.

Petrol ve kömür ürünlerinin fiyatları ekimde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,9 arttı. Eylül ayında yıllık artış yüzde 11,5 seviyesindeydi.

Kimyasal ürünlerde yıllık fiyat artışı yüzde 15,5'e, elektrik, gaz ve su grubunda yüzde 15,8'e ulaştı. Demir-çelik ürünlerindeki artış ise yüzde 6,3 olarak kaydedildi.

Orta Doğu'daki çatışmaların enerji fiyatları üzerindeki etkisi ve şirketlerin yükselen üretim maliyetlerini satış fiyatlarına yansıtması, enflasyon baskısını canlı tutuyor.

Zayıf yen ithalat maliyetlerini yükseltiyor

Japonya'daki fiyat baskısını artıran önemli etkenlerden biri de yenin değer kaybı oldu.

Merkez bankası verilerine göre yen cinsinden ithalat fiyat endeksi ekimde yıllık yüzde 24,8 yükseldi. Bir önceki ay bu oran yüzde 23,8 seviyesindeydi. İthalat fiyatlarında aylık artış ise yüzde 3,3 olarak gerçekleşti.

Sözleşmelerin düzenlendiği para birimleri üzerinden ölçülen ithalat fiyatları yıllık yüzde 19,2 arttı. İki gösterge arasındaki fark, döviz kuru hareketlerinin ithalat maliyetleri üzerindeki etkisini ortaya koydu.

Enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılayan Japonya'da yüksek petrol fiyatları ve zayıf yen, şirketlerin üretim maliyetlerini artırmaya devam ediyor.

Tarım fiyatlarındaki düşüş artışı sınırladı

Üretici fiyatlarının genelindeki yükselişe rağmen bazı sektörlerde düşüş görüldü.

Tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünlerinin fiyatları ekimde aylık yüzde 6,6 gerilerken yıllık düşüş yüzde 25'e ulaştı.

Özellikle pirinç ve bazı tarım ürünlerindeki ucuzlama, enerji ve sanayi ürünlerinden kaynaklanan fiyat artışının genel endekse etkisini sınırladı.

Buna karşılık gıda ve içecek ürünlerinin fiyatları yıllık yüzde 4,8, plastik ürünlerin fiyatları yüzde 14,1 yükseldi.

Gözler 17-18 Aralık'taki faiz kararında

Üretici fiyatlarında beklentileri aşan artış, Japonya Merkez Bankasının para politikasına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Merkez bankası, ekim ayındaki toplantısında politika faizini yüzde 1,25 seviyesinde sabit tutmuştu. Ancak karar metinlerinde ve kurul üyelerinin değerlendirmelerinde enflasyonun yukarı yönlü risklerine dikkat çekilmişti.

Piyasalarda bankanın 17-18 Aralık tarihlerindeki toplantısında faizi 25 baz puan artırarak yüzde 1,50'ye çıkarabileceği beklentisi bulunuyor.

Üretici fiyatlarındaki yükseliş, bu beklentiyi desteklese de faiz artırımını kesinleştirmiyor. Merkez bankasının kararında tüketici enflasyonu, ücret artışları, yenin seyri ve küresel piyasa koşulları da belirleyici olacak.

Japonya'da üretici maliyetlerinin yüksek kalması, şirketlerin bu artışları tüketici fiyatlarına ne ölçüde yansıtacağı sorusunu da önümüzdeki dönemin önemli başlıklarından biri hâline getiriyor.