İran’a ihracat durunca Afrika düğmesine basıldı

Nurdoğan A. ERGÜN

Türkiye asansör sektörü, 2025 yılını 400 milyon euro ihracat başarısıyla geride bı­rakırken, 2026 rotasını yeni pazar­lara kırdı. Komponent üretiminde Çin’in ardından İtalya ve İspanya ile yarışan ve yüzde 85’i montaj fir­ması olmak üzere 3 binin üzerin­de firmanın faaliyet gösterdiği sektör, özellikle Suriye pazarında büyüme bekliyor.

Asansör ve Yü­rüyen Merdiven Sanayicileri Der­neği'nin (AYSAD) önceki dönem Başkanı Oğuzhan Bulgurluoğlu, Rusya’da ambargo, ardından da İran’daki savaş kaynaklı daralma­ya rağmen, sektörün Suriye ve Af­rika hamlesiyle küresel rekabet­teki gücünü koruyacağını belirt­ti. Maliyet baskısı ve iç piyasadaki durgunluğa rağmen Türkiye’nin asansör üretiminde dünya dev­leriyle yarışmaya devam ettiğini dile getiren Bulgurluoğlu, “Rusya ve İran’da satışlar düşse de Orta Asya, Türk cumhuriyetleri, Avru­pa ve özellikle Kuzey ve Orta Afri­ka'da büyük başarılar saladık.

Su­udi Arabistan, Katar ve BAE gibi ülkeler de üreticilerimiz için par­layan yıldızlardı” diyerek bekle­me sürecine dikkat çekti. Bölgesel barışın ekonomik yansımalarına da değinen Bulgurluoğlu, Suriye için kritik bir tahminde buluna­rak, “Suriye’de yeniden inşa süre­cinin başlamasıyla birlikte, 2026 ve sonrası için bu ülkenin en bü­yük pazarımız olacağını öngörü­yoruz” ifadelerini kullandı.

Yenilenmeyi bekleyen 300 bin asansör var

Türkiye’de asansör üretiminin bü­yük oranda ihracat için yapıldığını ifade eden Bulgurluoğlu, “Konut satışlarındaki durgunluk nedeniy­le iç piyasa satışlarımız olumsuz et­kileniyor ama hala Avrupa’nın en büyük yeni asansör satışı olan 3 ül­kesinden biriyiz” dedi. Bulgurluoğ­lu, asansör sektörünü, Türkiye’de cari fazla veren ender alanlardan biri olarak gösterdi. Türkiye asan­sör sektörünün bölgesel dağılımı­na bakıldığında en fazla İstanbul, Ankara ve İzmir en büyük pazarları oluşturuyor.

Üretim açısından ise Marmara Bölgesi’nin yanında İz­mir, Ankara ve Konya önemli mer­kezler olarak öne çıkıyor. Kapasite kullanım oranlarının yüzde 75’ler­de olduğu sektörde, 40 bin kişinin istihdam edildiği tahmin ediliyor. 2025 itibarıyla Türkiye genelinde tescilli asansör sayısının 800 binin üzerinde olduğu tahmin edilirken, 2026 başındaki raporlara göre, Türkiye’de teknik ömrünü tamam­lamış veya modernizasyon gerek­tiren yaklaşık 300 bin asansörün yenilenmesi gerektiği belirtiliyor.

İhracatta Çin, ithalatta ABD lider

Dünyada asansör sektörünün 12 milyar doların üzerinde bir ihracat ve 12.5 milyar doların üzerinde ithalat olmak üzere 25 milyar dolara yaklaşan bir hacmi bulunuyor. Dünya ihracat pazarından yaklaşık yüzde 3 pay alan Türkiye, 9. sırada bulunuyor. Küresel asansör sektörü ihracatında belirleyici konuma sahip ülkeler olarak ise Çin, İtalya, İspanya ve Almanya öne çıkıyor. Çin, dünya ihracatının yüzde 28’ini tek başına gerçekleştiriyor. Dünya asansör ithalatına bakıldığında ise, en büyük ithalatçı ülke ABD. İhracattaki payı yüzde 4 olan ABD’nin dünya ithalatındaki payı yaklaşık yüzde 7.

Sektörün gözü kamu projelerinde

 Yeni konut satışlarındaki durgun­luğun asansör satışlarını negatif etkilediğini dile getiren Oğuzhan Bulgurluoğlu, “Ancak deprem bölgesindeki yoğun yapı işleri ve büyük şehirlerdeki kentsel dönü­şüm projeleri ile denge sağlanmış oldu. Kentsel dönüşüm, konut satışlarındaki artışın sağlanması için faiz oranları bizim dışımızda­ki ana konular olarak gözüküyor” diye konuştu. 2026 yılındaki ka­mu projelerini sektör için büyük bir potansiyel olarak yorumlayan Bulgurluoğlu, şöyle devam etti: “Ancak burada çok uluslu firma­lar ile rekabet etmesi gereken kamu firmasının yerli firmalara rakip olmamasını bekliyoruz.”

Sektörün diğer beklentilerine de değinen Bulgurluoğlu, “Üretim maliyetlerinin döviz bazında dü­şürülmesi de beklentilerimizden biri. Hala cari fazla verse de üre­tim maliyetlerindeki döviz bazlı yükseliş ile şu anda ülkemizde üretim Çin’den çok daha pahalı ve Avrupa ülkeleri seviyesine geldi. . Gümrüklerde uygulanan özellik­le Çin’den damping ile gelen ürün ve paket asansörler için vergi ve koruma/ gözetim yasaları üretici­yi korumaya yönelik çok değerli hamleler. Bunların daha da art­masını bekliyoruz” dedi.

Dünya asansör ihracatındaki ilk 10 ülke

 Çin % 28,36

ABD % 3,92

İsveç % 2,58

Slovakya % 5,37

Türkiye % 2,78

Fransa % 3,01 

İtalya % 8,84

Almanya % 6,30

Hollanda % 6,04

İspanya % 9,58