Emek yoğun sektörlerde kan kaybı devam ediyor

Mart ayında ihracat kan kaybetti. Mart ayı ihracat verile­ri Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Mec­lisi (TİM) Başkanı Musta­fa Gültepe tarafından Van’da açıklandı.

Buna göre, ihracat, martta geçen yılın aynı ayı­na göre yüzde 6,4 azalışla 21 milyar 918 milyon dolar, itha­lat ise yüzde 8,4 yükselişle 33 milyar 181 milyon dolar ola­rak kayıtlara geçti. Aynı dö­nemde dış ticaret hacmi yüz­de 2 artarak 55 milyar 99 mil­yon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı bu dönemde yüzde 56,6 artışla 11 milyar 263 milyon dolara çıktı.

İhracatın ithalatı karşılama oranı 10 puan düştü

İhracatın ithalatı karşıla­ma oranı, geçen ay yıllık baz­da 10,4 puan azalarak yüzde 66,1, enerji verileri hariç tu­tulduğunda 14,3 puan düşüş­le yüzde 74,4, enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda 14 puan azalışla yüzde 78,9 oldu. Ocak-mart döneminde ise ihracat, yüzde 3,1 azala­rak 63 milyar 279 milyon do­lar, ithalat yüzde 4,7 yüksele­rek 91 milyar 957 milyon do­lar, dış ticaret hacmi yüzde 1,4 artışla 155 milyar 236 milyon dolar olarak hesaplandı. Söz konusu dönemde dış ticaret açığı yüzde 27,5 yükselişle 28 milyar 679 milyon dolar ola­rak kayıtlara geçti. İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 68,8 olarak belirlendi.

Deride kayıp yüzde 20’e yaklaştı

Geçen ay emek yoğun sek­törler olan, tekstil, hazır gi­yim, konfeksiyon, deri ve halı ihracatında gerileme çift ha­neleri aştı. Emek yoğun sek­törlerde en fazla ihracatın ge­rilediği sektör yüzde 19,7 ile deri ve deri mamulleri oldu. Bu sektörde geçen yılın mart ayında ihracat 140,7 milyon dolarken, bu yıl 113 milyon dolara geriledi. Hazır giyim ve konfeksiyon ihracatındaki düşü de yüzde 14,3’lük azalış­la 1 milyar 414 milyon dolar­dan 1 milyar 211 milyon dola­ra indi.

Bu dönemde halı ihra­catı da yüzde 11,5’lik kayıpla 234,2 milyon dolardan 207,1 milyon dolara, tekstil sektö­rü ihracatı da yüzde 10,7’lik kayıpla 838 milyon dolardan 748,5 milyon dolara geriledi. Sektörler sıralamasında oto­motiv, 3,3 milyar dolarla li­derliğini mart ayında sürdür­dü. Otomotivi 3 milyar do­larla kimyevi maddeler, 1,6 milyar dolarla çelik, 1,5 mil­yar dolarla elektrik elektro­nik ve 1,2 milyar dolarla hazır giyim takip etti. Martta 938 firma ilk kez ihracat yaptı. Bu firmaların ihracata katkısı yaklaşık 108 milyon dolar ol­du. Parite ise ihracata geçen ay 682 milyon dolarlık katkı verdi. Paritenin ilk 3 aylık ih­racata katkısı da 3 milyar 28 milyon dolar olarak gerçek­leşti.

Körfez ülkelerine ihracat yüzde 37 düştü

Geçen ay 125 ülkeye ve böl­geye yapılan ihracat artar­ken, 98 ülkeye ihracat ge­riledi. Martta en fazla ihra­cat yapılan ülke, 1 milyar 821 milyon dolarla Almanya ol­du. Bu ülkenin ardından 1 milyar 381 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 289 milyon dolarla İtalya geldi. Martta en fazla ithalat yapılan ülkeler, 4 milyar 761 milyon dolarla Çin, 2 milyar 540 milyon do­larla Almanya ve 1 milyar 35 milyon dolarla Rusya oldu. Mart ayında Körfez ülkeleri­ne ihracat yüzde 37 düşüşle 1 milyar 371 milyon dolara ge­riledi. Sadece bir ayda bölge ülkelerine ihracatta 815 mil­yon dolarlık kayıp yaşandı. Geçen ay Umman dışındaki tüm bölge ülkelerine ihracat düştü. Irak’ta yüzde 30, BA­E’de yüzde 48, İran’da yüzde 41, Suudi Arabistan’da yüz­de 29, Katar’da yüzde 83, Ku­veyt’te yüzde 70, Bahreyn’de yüzde 81’e yakın ihracatta ka­yıp yaşandı.

“Yeni destekler hızla devreye alınmalı”

TİM Başkanı Mustafa Gül­tepe, savaşın en çok mücev­her, hububat, otomotiv, kim­ya ve mobilya sektörlerimizi etkilediğini söyledi. Gültepe, ihracat ailesi olarak bu zor koşullarda bölgeyle iletişi­mimizi daha da güçlendirme­liyiz. Lojistik kanallarımızı esneterek, ilişkilerimizi diri tutmalıyız” dedi. Savaşla bir­likte artan petrol ve hammad­de fiyatlarının rekabetçilikte zaten zorlanan ihracatçının yükünü daha da ağırlaştır­dığını vurgulayan Gültepe, tüm zorluklara rağmen üre­time ve ihracata devam ettik­lerini bildirdi. Gültepe, “Bu zor koşullarda rekabetçiliği­mizi güçlendirmek çok daha önemli hale geldi. Dolayısıy­la, yeni desteklerin hızla dev­reye alınması gerekiyor. Doğ­ru adımlarla birlikte, kalıcı başarılara hep birlikte ulaşa­biliriz” diye konuştu.

"Dünya ticaret hacmi gerilecek"

 Ticaret Bakanı Ömer Bolat, sıcak savaşlar, enerji savaşları ve ticaret savaşlarının gelişmeleri olumsuz etkilemekte olduğuna işaret etti. Bolat, “Dünya Ticaret Örgütü, dünya ticaretinin patronu konumunda. Mart ayındaki 2026 raporuna göre geçen yıl yüzde 4,6 oranında artan küresel ticaret hacminin bu yıl yüzde 1,9’a gerilemesi tahmin edilmekte. OECD’nin mart raporuna göre 2025 yılında yüzde 3,3 büyüyen dünya ekonomisi bu yıl için yüzde 2,9 ancak büyüyebilecek tahmini yapılmakta” diye konuştu. Savaş şartları, uzun bayram tatilleri ve takvim etkisinin de Türkiye’nin ihracata olumsuz etkisinin olduğuna işaret eden Bolat, bu yıl ihracatta dalgalı bir seyrin söz konusu olduğunu vurguladı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ocak-mart ayındaki ihracatta yüzde 3,1’lik bir azalış olduğunu ifade ederek, “Bunun da toplamı yaklaşık 2 milyar dolar oldu. Nisan ayında bunu aşacağız ve tekrar yıllık bazda artıya geçmiş olacağız” dedi.