TİM Başkanı Mustafa Gültepe: Savaşın Türk ihracatına faturası: Yüzde 39’luk kayıp

Nurdoğan A. ERGÜN

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başka­nı Mustafa Gültepe, 28 Şubat 2026’da patlak veren sı­cak savaşın Türkiye ve bölge üzerindeki ekonomik etkileri­ni değerlendirdi. Savaşın “kı­sa süreceği” beklentisinin aksi­ne uzama eğiliminde olduğunu söyleyen Gültepe, özellikle lo­jistik ve enerji maliyetlerindeki artışın küresel ticareti tehdit et­tiğini vurguladı.

Savaşın Türki­ye ihracatına 12 günlük fatura­sının yüzde 39’luk kayıp olduğu­nu kaydeden Gültepe, “Körfez bölgesine yapılan 25-30 milyar dolarlık bir ihracat hacmimiz var. Savaşın ilk 12-13 günlük ra­kamlarına baktığımızda, Körfez ülkelerine ihracatımızda orta­lama yüzde 39’luk bir düşüş gö­rüyoruz. Ulaşım hatlarının ke­silmesi ve lojistik maliyetlerin fırlaması nedeniyle çarklar ya­vaşladı” dedi. Gültepe, bu dü­şüşten en fazla etkilenen sek­törleri kimya, gıda, savunma ve mağaza ağı bulunan hazır giyim olarak açıkladı.

“Savaş uzarsa AB pazarında da sıkıntı başlar”

Türk ihracatçısının yüzde 45-50 ile ağırlıklı pazarının Av­rupa olduğunu hatırlatan Gül­tepe, “Şu anda oralarda çok bü­yük bir sorun olmaması bizim için avantaj. Amerika savaşı­yor ama ülke savaşta değil. Ora­da hayat normal devam ediyor. Afrika tarafını ise şimdiye ka­dar genişletmeye çalıştık. Çok fazla ticaret heyetleri yaptık, yapmaya devam ediyoruz. Kör­fez’deki açığımızı bu pazarlar­da kapatmaya çalışacağız. Ama sonuç itibariyle uzun sürerse tabii Türkiye’nin İhracatı, Tür­kiye üretimi bundan etkilenir” diye konuştu.

Savaşın uzama­sı durumunda daha büyük sı­kıntıların baş göstereceğine dikkat çeken Gültepe, “Eğer savaş 1,5-2 ay daha sürerse, bu durum Avrupa pazarını da etki­lemeye başlar. Dünya genelin­de üretim ve tüketim algısı za­yıflar, sadece temel ihtiyaçlara odaklanılır. Bu turizm ve hiz­met sektörünü de aşağı çeker” değerlendirmesini yaptı. Sava­şın uzamasının lojistik ve ener­jide maliyet artışlarını daha da tetikleyeceğine işaret eden Gültepe, Türkiye’nin diploma­tik başarısına rağmen ekono­mik rasyoların iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı.

“Fırsatları fiyatlama hatası ile kaybetmeyelim”

Diğer yandan savaş nedeniyle Uzak Doğu’daki tedarik zinciri koparsa Türkiye’nin yeniden bir “talep kayması” ile avantaj ya­kalayabileceğini ifade eden Gül­tepe, ancak buradaki kritik nok­ta olarak bunun sürdürülebilir olmasına dikkat çekti. “Pande­mide yakaladığımız fırsatları fiyatlama problemi yüzünden kaybettik, kalıcı olmadı” diyen Gültepe, şöyle devam etti: “Tür­kiye pahalılaştı, tekstil, mobilya ve hazır giyim gibi emek yoğun sektörlerde maliyetler artın­ca müşteriler başka bölgelere kaydı.

Şimdi yeniden bir talep kayması potansiyeli var. Ancak bunu kalıcı kılmak için düşük kur-yüksek faiz sarmalından kurtulup ihracatçıyı rekabetçi kılacak politikalara dönmeliyiz. Özellikle kur ile üretim ve ihra­catı destekleyici politikalar ge­liştirilirse pandemi dönemin­deki kadar yüzde 30 olmasa da yüzde 10’un üzerinde bir artış yapma potansiyeli olur. Ama ta­bi ki savaşın bitmesi lazım.”

“Faizler kısa zamanda yüzde 20’nin altına inmeli”

Merkez Bankası’nın savaş nedeniyle faiz indirimini dur­durmasını “stabilite için nor­mal” olarak yorumlayan TİM Başkanı Gültepe, “Ama aynı za­manda rekabetçilik konusun­da yaşadığımız sorun da stabil duruyor. Son iki yılda faiz yüz­de 50’den yüzde 37’ye indi an­cak bu iniş çok yavaş kaldı. Sa­nayicinin nefes alması için fa­izler kısa zamanda yüzde 20’nin altına inmeli. Bugün daha düşük bir faizle burada olmalıydık” yo­rumunu yaptı.

Savaş kaynaklı olarak enerji maliyetlerinin art­masıyla dünya genelinde enf­lasyonda bir artış olacağını ifa­de eden Gültepe, kur konusunda ise bir rakam telaffuz etmezken, bozulan rasyoları başa baş nok­tasına getirecek ve ihracatçının 3 yıllık kaybını telafi edecek bir değer olması gerektiğini söy­ledi. Gültepe, şunları kaydetti: “Verilecek olan her destek, yol, su, elektrik olarak, ihracat, dö­viz, döviz kazandırıcı işlem ola­rak Türkiye’ye gelir. Çözüm için ortak noktanın bulunması gere­kiyor. O yüzden enflasyon, kur ve faiz önemli. İhracatçı 3 yıldan beri bunun yükünü çekti. İnşal­lah rampa bitti, inişe geçtik diye düşünüyorum.”

“Politikalar ithalatı değil, üretimi cazip kılmalı”

Seçim ekonomisi yerine sür­dürülebilir bir ekonomi gerek­tiğini vurgulayan TİM Başka­nı Mustafa Gültepe, “Dalgalar ne kadar az olursa ülkenin bü­yümesi, gelişmesi o kadar hızlı olur. Etrafımız ateş çemberi içe­risinde. Türkiye’nin çok daha güçlü olması lazım. Yani savun­ma sanayi, makine sanayi, kim­ya sanayisi, tekstili, hazır giyi­mi, mobilyası ile kendi kendine yeten bir ülke olmak zorunda­yız. Onu sağlamak için de üreti­mi, yatırımı, ihracatı cazip hale getirmek lazım. Üretimden bü­yümeyi cazip hale getirmek la­zım. Dışarıdan getirip satma ko­laycılığından kaçınmalıyız. Biz onu hiçbir zaman tercih etme­dik. Hammadde konusunda ola­bilir ama mamul konusunda bu olmamalı” diye konuştu.

“Destekler, bir nebze de olsa nefes aldırıyor”

İhracatçıya verilen destekle­ri “bir nebze de olsa ayakta kal­maya yardımcı oluyor” diye yo­rumlayan Mustafa Gültepe, an­cak artan asgari ücret ve üretim maliyetleri karşısında verilen desteklerin revize edilmesini istedi. Mevcut 3 bin 500 TL’lik iş gücü desteğinin 6 bin TL’ye çıkarılması talep eden Gülte­pe, Merkez Bankası’ndan “dö­viz dönüşüm desteği” konusun­da da süre uzatımı ve oran artışı beklediklerini sözlerine ekledi.

“Türkiye hazır giyim sektöründen vazgeçemez”

 İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Başkan Yardımcısı ve başkan adayı Mustafa Paşahan, “Yıllarca ihracatta ilk sıralarda yer alan, katma değerli üretimi ve istihdam gücüyle ekonomiye büyük katkı sağlayan bir sektörüz. Hazır giyim sektörü olarak kilogram başına ihracat birim fiyatında Türkiye ortalamasının 10 katından fazla değere sahibiz. Yaşanan zorluklara rağmen hazır giyim sektörü güçlü, dinamik ve dönüşüm kapasitesi yüksek bir yapıya sahip. Türkiye hazır giyim sektöründen vazgeçemez” dedi.

TİM ve İHKİB ev sahipliğinde düzenlenen iftarda konuşan Paşahan, TİM’de yaklaşan seçimler hakkında da değerlendirmelerde bulundu. Paşahan, “İHKİB seçimleri, TİM başkanlığına açılan kapının kilidi. Yaşadığımız sorunlara çözüm geliştirme, beklentilerimize yanıt verme ve Ankara ile ilişkilerde güçlü bir temsil sağlama açısından TİM başkanının hazır giyim sektöründen olması son derece önem. Bu nedenle tüm üyeleri 6 Nisan’da sandığa bekliyorum. Akabinde de TİM’de Mustafa Gültepe Başkanımızı, yeniden başkan olarak seçerek güçlü bir temsil oluşturacağız” dedi.