Sinop’ta denizden sofraya uzanan lezzet yolculuğu: Lakerda Festivali

Karadeniz kıyısında bir yarımada üzerine kurulan Sinop, bu kez denizden sofraya uzanan köklü bir geleneğin etrafında buluşuyor. Bu yıl yedincisi gerçekleştirilen Sinop Lakerda Festivali, balığı tuzlayarak saklama kültürünü yarışmalar, söyleşiler, paneller ve sanat etkinlikleriyle ziyaretçilere tanıtıyor.

Dört günlük programın ilk gününde, Sinop Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencileri arasında “Yeni Nesil Lakerda Sunumu” yarışması gerçekleştirildi. Öğrencilerin özenle hazırladığı tabaklar jüri üyelerinin değerlendirmesine sunuldu. Yarışmada üçüncü sınıf öğrencileri Umut Atıcı ve Ömer Karaman’ın hazırladığı lakerda tabağı birincilik ödülüne layık görüldü.

Denizcilik mirasından doğan lezzet

Doğal limanı sayesinde antik çağlardan bu yana denizcilik ve ticaretle gelişen Sinop’ta, balıkçılık yalnızca bir geçim kaynağı değil, mutfak kültürünü şekillendiren başlıca unsurlardan biri. Balığı tuzlayarak saklama yöntemi de bu kültürün günümüze ulaşan örnekleri arasında bulunuyor.

Uzmanlar, antik dönemlerde tuzlanmış ve kurutulmuş balıkların Sinop’tan farklı coğrafyalara taşındığı belirtiliyor. Etkinliğin “3000 Yıllık Gelenek” söylemi de kentin bu geçmişine dayanıyor.

Sinop Lakerdası ise tuzlama bilgisinin, sabrın ve ustalığın bir araya geldiği yöresel ürünlerden biri. Festival, kuşaktan kuşağa aktarılan bu üretim kültürünü yaşatmayı ve gençlerin geleneksel lezzetlerle bağ kurmasını amaçlıyor. Öğrencilerin yarışmada hazırladığı tabaklar da lakerdanın yeni sunumlarla sofralarda nasıl yer bulabileceğine örnek oluşturuyor.

Yarışmalardan belgesel gösterimlerine...

Festival programı yalnızca lakerda yarışmalarından oluşmuyor. Gastronomi söyleşileri, akademik paneller, atölyeler, belgesel gösterimleri ve konserlerin yanı sıra çocuklara yönelik eğitim etkinlikleri de programda yer alıyor.

Bu buluşmalarla balıkçılık mirasının ve deniz kültürünün farklı yaş gruplarına aktarılması hedefleniyor. Festival için hazırlanan bilgi notuna göre, Sinop Lakerdası’nın tanıtımı ve markalaşması da organizasyonun amaçları arasında bulunuyor. Ürünün coğrafi işaretle korunmasına yönelik çalışmaların uluslararası alana taşınması için Avrupa Birliği süreci de yürütülüyor.

Sinop sofrasında mantı, nokul ve içli tava

Kentin gastronomisi lakerdanın ötesinde de farklı lezzetler sunuyor. Sinop mantısı, ince açılan hamurun içine dana kıymalı harç konularak hazırlanıyor. Kulak biçiminde kapatılıp haşlanan mantının bir yarısı dövülmüş ceviz, diğer yarısı sarımsaklı yoğurtla servis ediliyor. Üzerine gezdirilen eritilmiş tereyağı da tabağı tamamlıyor.

Tatlı ve tuzlu çeşitleriyle hazırlanan nokul ise kıymalı, üzümlü, cevizli veya yoğurtlu olarak sofralarda yer buluyor. Balığın yöre mutfağındaki yerini gösteren içli tavada, nane, maydanoz ve karabiberle tatlandırılan pirinç pilavı hamsilerin arasına yerleştirilerek fırında pişiriliyor. İnce yufka, ceviz ve şerbetle hazırlanan hamursuz tatlısı da Sinop mutfağının diğer örnekleri arasında bulunuyor.

Koylardan tarihi yapılara uzanan rota

Festival için Sinop’a gelenler, kent merkezinden kısa yolculuklarla kıyıların doğal güzelliklerine ulaşabiliyor.

Merkeze yaklaşık 14 kilometre uzaklıktaki Hamsilos Tabiat Parkı, denizin karanın içine sokulduğu Hamsilos Koyu ile Akliman Koyu’nu kapsıyor. Koyların çevresindeki ormanlar, kumullar ve sulak alanlar bölgenin doğal çeşitliliğini oluşturuyor.

Türkiye’nin en kuzey noktası İnceburun’daki deniz feneri de bu rotanın duraklarından biri. 1863’ten bu yana hizmet veren fener, kent merkezine yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta bulunuyor.

Sinop’un tarihini kent merkezinde de takip etmek mümkün. Roma, Doğu Roma ve Selçuklu dönemlerinden izler taşıyan Sinop Kalesi ile şiirlere, şarkılara ve filmlere konu olan Tarihî Sinop Cezaevi, kentin öne çıkan yapıları arasında yer alıyor. Karadeniz’e bakan Tarihi Yalı Kahvesi ise gezi sırasında mola verilebilecek adreslerden biri.

Restore edilen Kuş Üzümü Konağı’ndaki Keten Müzesi de Sinop’un farklı bir üretim geleneğini tanıtıyor.

Müzede ketenin ekiminden liflerinin ayrıştırılmasına, ipliğe dönüştürülmesinden geleneksel tezgahlarda dokunmasına kadar uzanan süreç sergileniyor.