Doğrulama sistemi sonrası satılık konut ilanlarında yüzde 26 düşüş

Ticaret Bakanlığı tarafından tüketicilerin korunması ve kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi amacıyla geliştirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), kiralık taşınmaz ilanlarında 1 Ocak 2025 itibarıyla uygulanmaya başlandı. Sistemin ikinci aşaması ise 15 Şubat'ta devreye alınarak satılık taşınmaz ilanları için de zorunlu hale getirildi.

Yeni uygulamayla taşınmaz sahipleri, ilanlarını doğrudan kendileri ya da birinci derece yakınları aracılığıyla yayımlayabiliyor. Bunun yanında, e-Devlet üzerinden seçtikleri emlak işletmelerine ilan verme yetkisi tanımlayabiliyor.

Doğrulama işlemi tamamlanan ilanlarda EİDS yetki kontrolünün gerçekleştirildiğini gösteren logo veya bilgilendirme ibaresi yer alıyor. Verilen yetki en fazla üç ay süreyle geçerli olurken, daha sonra uzatılabiliyor.

İlan sayısında 415 binin üzerinde azalma

Yetkisiz kişilerin verdiği ilanlar, sahte hesaplar üzerinden yapılan fiyat yönlendirmeleri ve kayıt dışı aracılık faaliyetlerini engellemeyi hedefleyen sistemin etkileri ilan piyasasında görülmeye başladı.

Yapay zeka destekli gayrimenkul değerleme ve piyasa analizi şirketi Endeksa'nın verilerine göre, EİDS'in satılık ilanlar için zorunlu hale geldiği 15 Şubat ile 9 Haziran tarihleri arasında Türkiye genelindeki satılık konut ilanı sayısı 1 milyon 618 bin 875'ten 1 milyon 203 bin 257'ye düştü.

Bu dönemde ilan sayısı 415 bin 618 adet azalırken, gerileme oranı yüzde 26 olarak kaydedildi. Son bir yıllık süreçte ise satılık taşınmaz ilanlarındaki düşüş yüzde 25,4 seviyesinde gerçekleşti.

"İlan stokunun daha sağlıklı bir yapıya kavuştuğunu görüyoruz"

Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"EİDS uygulamasıyla birlikte yetkisiz, mükerrer ve gerçeği yansıtmayan ilanlar önemli ölçüde temizlendi. Şubatta EİDS'in satılık konut ilan stokunda yüzde 20 seviyesinde bir normalleşme sağlayacağını öngörmüştük. Haziran verileri, düşüşün beklentimizin üzerinde gerçekleştiğini gösteriyor. EİDS sayesinde ilan stokunun daha sağlıklı ve gerçek piyasa koşullarını yansıtan bir yapıya kavuştuğunu görüyoruz. Bu durum hem tüketicilerin daha güvenilir ilanlara ulaşmasını sağlıyor hem de sektörün daha şeffaf ve güvenilir bir yapıya kavuşmasına katkı sunuyor."

Öğüt, haziran ayının ilk günlerinden itibaren ilan sayılarında sınırlı bir artış gözlendiğini belirterek, "Yaz dönemine girilmesiyle piyasadaki mevsimsel hareketliliğin ilan girişlerine yansıması normal." dedi.

Uzmanlar EİDS'in etkisine dikkat çekti

Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman da satılık taşınmaz ilanlarındaki azalmanın en önemli nedeninin EİDS uygulaması olduğunu ifade etti.

Tapu işlemlerinde konut değerinin gerçek rakamlar üzerinden gösterilmesini amaçlayan düzenlemelerin de bu süreçte etkili olduğuna işaret eden Büyükduman, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Hem satıcılar hem de alıcılar zaman zaman daha düşük vergi ödemek amacıyla tapuda konutun satış bedelini düşük gösterebiliyor. Burada satılık duyurularının fiyat belirtilmeden sosyal medya hesaplarından yapılması gibi yeni yöntemlere başvurma, daireye branda asılması ve ilana çıkmadan muhtemel alıcılara ulaşmaya çalışmak gibi eski yöntemlere dönüş var. Her satış için değerleme raporu alınırsa bu problemin de aşılabileceğini düşünüyorum."

“Tapu harcı gelirleri 400 milyar TL’ye çıkabilir”Emlak