Transit ticarette dev vergi tasarrufu
Yeminli Mali Müşavir Aydın Koca, transit ticaretteki yeni kanunla birlikte gelen vergi avantajlarına dikkat çekerek, doğru kurgulanan bir yapıda 800 bin dolarlık kârın vergisinin 200 bin dolardan 10 bin dolara indiğini, işlemin İstanbul Finans Merkezi üzerinden yapılması halinde sıfırlandığını söyledi.
Aysel YÜCEL
aysel.yucel@dunya.com
Şirketlerin yurt dışında kurdukları yapılar üzerinden yürüttükleri ticareti içeriye çekmek için haziran ayında yürürlüğe giren 7582 sayılı Kanun’la kurumlar vergisinde güçlü bir teşvik devreye alındı. Ancak iş dünyasının ve firmaların sunulan bu kritik avantajlardan henüz yeterince haberdar olmadığına dikkat çeken Koca Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. Kurucusu, eski Vergi Başmüfettişi Aydın Koca, yılsonu yaklaşırken şirketlerin vergi planlamalarını bu yeni imkânlara göre gözden geçirmeleri gerektiğini vurguladı. 2026 yılı kazançlarından itibaren uygulanan düzenlemeyle, Türkiye’ye hiç getirilmeyen malların bir yabancı ülkeden alınıp başka bir yabancı ülkeye satılmasından ya da bu işlemlere aracılık edilmesinden doğan kazancın yüzde 95’i kurum kazancından indirilebiliyor. İstanbul Finans Merkezi’nde (İFM) katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren şirketler için ise bu indirim oranı yüzde 100 olarak uygulanıyor.
Komisyona da indirim var
Kurumlar vergisi sisteminde bu büyüklükte bir indirimin oldukça nadir görüldüğünü belirten Koca, normalde yüzde 25 olan kurumlar vergisi yükünün, transit ticarette kazancın yalnızca yüzde 5’inin matraha girmesiyle efektif olarak yüzde 1,25’e indiğini söyledi. . Koca, düzenlemenin etkisini şu örnekle anlattı: “Türkiye’de yerleşik bir şirketin Vietnam’dan 10 milyon dolara hazır giyim alıp malı Türkiye’ye getirmeden Polonya’daki alıcıya 10,8 milyon dolara sattığını ve 800 bin dolar net kâr elde ettiğini varsayalım. Eski sistemde 200 bin dolar olan vergi, yeni sistemde 10 bin dolara iniyor. İşlem İFM’de katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren bir şirket üzerinden yapılırsa vergi sıfır oluyor.”
Düzenlemenin sadece malı kendi adına alıp satanları değil, satıcı ve alıcının Türkiye’de bulunmaması şartıyla yurt dışındaki alım satımlara komisyon karşılığı aracılık eden şirketleri de kapsadığını belirten Koca, mal teslim anında yurt dışında olduğu için satışın KDV’nin konusuna da girmediğini, böylece şirketlerin KDV yükü veya iade süreciyle uğraşmadığını aktardı. Asıl dönüşümün ticareti yurt dışındaki şirketleri üzerinden yürüten gruplarda yaşanacağını öngören Koca, BAE gibi merkezlerin kurumlar vergisi uygulamaya başladığını (genel oran yüzde 9), ayrıca yurt dışında yüzde 15’in altında vergi yükü taşıyan iştiraklerden Türkiye’ye getirilen kâr paylarının yüzde 25 vergilendirildiğini hatırlattı. Yeni rejimle ticaretin doğrudan Türkiye’den daha düşük vergi ve sade bir yapıyla yönetilebileceğini kaydeden Koca, İFM’de daha önce sadece aracılık kazançları için yüzde 50 olan indirimin kapsamı genişletilerek yüzde 100’e çıkarıldığını, ancak bunun için fiilen İFM Bölgesi’nde ofis ve yönetimle faaliyet gösterilmesi gerektiğini söyledi.
Nisan sonu kritik dönem
Uygulamada üç kritik başlığa işaret eden Aydın Koca, kazancın kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe, yani takvim yılını hesap dönemi olarak kullanan şirketlerde izleyen yılın nisan ayı sonuna kadar Türkiye’ye transfer edilmesi, transit ticaret gelir ve giderlerinin ayrı izlenmesi ve ilişkili şirketlerle işlemlerde transfer fiyatlandırması kurallarına uyulması gerektiğini vurguladı. Koca, vergi incelemelerine karşı konşimento, CMR, fatura, sözleşme ve banka transfer kayıtlarından oluşan belge zincirinin eksiksiz saklanması gerektiğini de sözlerine ekledi. Koco, düzenlemenin kalıcı başarısı için çerçevesinde oranların uzun süre korunacağı mesajının verilmesini önerdi.