Otomotiv pazarı çift haneli daralmaya kilitlendi

Türkiye’de otomobil ve hafif ticari araç paza­rı Temmuz 2026’da bu yılın ilk sert daralmasını yaşa­dı. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, toplam pazar Ocak-Temmuz döneminde 638 bin 965 seviyesine ulaştı. Ge­çen yılın aynı döneminde 715 bin 695 adetlik satışa ulaşan pazar böylece 76 bin 730 adet kayıp yaşayarak yüzde 10,7 da­raldı. Otomobil satışları 572 bin 198 adetten 502 bin 712 adede, hafif ticari araç satışları ise 143 bin 497 adetten 136 bin 253 adede geriledi.

Otomobil­de daralma yüzde 12,1 olurken, hafif ticaride kayıp yüzde 5 ile sınırlı kaldı. Temmuzda top­lam satışlar 107 bin 718 adet­ten 80 bin 786 adede geriledi. Otomobil satışları yüzde 25,79 düşüşle 62 bin 478 adet, hafif ticari araç satışları yüzde 22,17 düşüşle 18 bin 308 adet oldu. Böylece yalnızca temmuz ayın­da geçen yıla göre 26 bin 932 adetlik kayıp ortaya çıktı.

Yılın ilk aylarında daha dengeli iler­leyen otomotiv pazarı, mayıs ayından itibaren belirgin bi­çimde hız kaybetti. Ocak ayın­da toplam satışlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,8 ar­tarken, şubatta yüzde 3, mart­ta yüzde 12,7, nisanda yüzde 1 geriledi. Mayısta daralma yüz­de 22,5’e çıktı. Haziranda dü­şüş yüzde 11,4 olurken temmuz ayında pazar yüzde 25 küçüldü.

Daralma kademe kademe geldi

Satışlarda bozulma tek bir aya sıkışmadı. Ocak ayın­da başlayan pozitif görünüm şubatta zayıfladı. Marttan sonra ise düşüş eğilimi ka­lıcı hâle geldi. Nisan ayında­ki sınırlı kayıp kısa süreli bir dengelenme yarattı. Fakat ma­yıs ve temmuzdaki sert dü­şüşler yedi aylık toplam pa­zarı çift haneli daralmaya ta­şıdı. ODMD verilerine göre, ocak-nisan döneminde da­ralma yalnızca yüzde 3,13, ocak-mayıs döneminde yüz­de 7,40 seviyesindeydi.

Tem­muz sonunda bu oranın yüzde 10,72’ye çıkması, yılın ikinci çeyreği ile üçüncü çeyrek baş­langıcında talep koşullarının belirgin biçimde zayıfladığını ortaya koydu. Piyasalarda ya­şanan daralma yatırım malla­rındaki düşüş ve finansmanda yüksek faizin sürmesi pazar­daki kaybı yükseltti.

Temmuz ayındaki yüzde 25’lik yıllık düşüşle birlikte re­kor pazarın 2026’da çok zor ya­kalanacağını gösterdi. Fakat milyonluk pazar hala çok uzak­ta değil. Temmuz 2026 satış­ları, son beş yılın Temmuz ayı ortalamasının yüzde 2,8 altın­da kalırken son 10 yıllık Tem­muz ortalamasının yüzde 13 üzerinde gerçekleşti.

Otomo­bil pazarı 10 yıllık ortalama­da yüzde 12,1’i hafif ticari araç pazarı yüzde 16,2’yi aştı. Tür­kiye otomotiv pazarı 2023’te 1 milyon 232 bin, 2024’te 1 mil­yon 238 bin ve 2025’te 1 milyon 368 bin adetle tarihsel açıdan çok yüksek seviyelere çıktı. 2026’nın ilk yedi ayındaki 638 bin 965 adetlik hacim gerile­meye işaret etse de 2016-2022 döneminin pek çok yılıyla kı­yaslandığında güçlü kalmaya devam ettiğini gösterdi. Tem­muz 2026’daki 80 bin 786 adet, 2019’daki 17 bin 927, 2021’deki 47 bin 849 ve 2022’deki 52 bin 206 adetlik temmuz satışları­nın oldukça üzerinde.

Hafif ticaride daralma daha sınırlı

Yılın ilk 7 ayında otomobil pazarının yüzde 12,14 küçül­mesine karşılık hafif ticari araç pazarındaki gerilemenin yüz­de 5,05’te kaldı. Burada daral­ma daha sınırlı oldu. Otomo­bilde 69 bin 486 adetlik kayıp, toplam pazar daralmasının yaklaşık yüzde 91’ini oluştur­du. Hafif ticari araçlarda ise yı­lın ilk aylarında görülen güçlü performans, mayıs sonrasında düşüşe geçti.

Ocak ayında sa­tışlar yüzde 12,6, şubatta yüzde 24,2, nisanda yüzde 20,9 arttı. Buna karşın martta yüzde 11,7, mayısta yüzde 20,1, haziranda yüzde 15,5 ve temmuzda yüzde 22,2 düşüş kaydedildi. Yılın ilk dört ayında pozitif olan hafif ti­cari araç pazarı, son üç aydaki kayıplarla yedi aylık dönemde eksiye geçti. Pazardaki yavaş­lamanın başlıca nedeni yüksek faiz ortamı. Öte yandan 2 mil­yon TL’ye kadar araçlarda aza­mi bireysel kredi oranı yüzde 20 ile sınırlı kaldı.

 Yerden yüksek otomobile talep canlı

Pazar daralırken tüketicinin gövde tipi tercihi SUV modellerden yana olmaya devam etti. Ocak-Temmuz döneminde SUV otomobil satışları 329 bin 443 adetle pazarın yüzde 65,5’ini oluşturdu. Sedan otomobiller 102 bin 253 adetle yüzde 20,3, hatchback modeller ise 69 bin 137 adetle yüzde 13,8 pay aldı.

SUV satışları geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 8 azalmasına rağmen, toplam otomobil pazarındaki yüzde 12,14’lük daralmadan daha iyi performans gösterdi. Sedan satışları yaklaşık yüzde 19,4, hatchback satışları yüzde 15,9 geriledi. Temmuz ayı özelinde SUV payı yüzde 71,9’a kadar çıktı. Temmuz 2025’te bu oran yüzde 61,4 seviyesindeydi. SUV satışları temmuzda yüzde 13,1 azalırken sedan satışları yüzde 41,4, hatchback satışları yüzde 54,9 düştü.

 “Pazar temkinli 1.2 milyon adet zor”

 Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği Başkanı Hakan Tiftik, temmuz verilerini DÜNYA’ya değerlendirdi. Tiftik, “Yılın ilk iki ayında beklentilerin üzerinde seyreden pazarın, sonraki dönemde daha temkinli bir görünüme geçtiğini görüyoruz. Finansmana erişimde yaşanan zorluklar, yüksek kredi maliyetleri, jeopolitik gelişmeler, tüketici güvenindeki dalgalanmalar ve bazı aylardaki çalışma günü kayıpları pazarın seyrinde etkili oldu. Finansman koşullarında ve tüketici talebinde belirgin bir iyileşme yaşanmaması, mevcut eğilimin yılın geri kalanında da devam etmesi halinde otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarının 1 milyon 200 bin adet seviyesine ulaşmasını zorlaştırabilir. Öngörülebilir vergi ve teşvik politikalarının oluşturulması, taşıt kredilerindeki parasal eşiklerin güncel araç fiyatları dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi ve otomobile erişimin kolaylaştırılması da sektörün sürdürülebilir gelişimi açısından önem taşıyor” dedi.

 Küçük ve düşük voltajlı elektriklilere talep sürüyor

Otomobil pazarının yüzde 84,4’ü vergi oranları görece düşük olan A, B ve C segmentlerinden oluştu. C segmenti 276 bin 976 adet ve yüzde 55,1 payla liderliğini korurken B segmenti 145 bin 788 adetle yüzde 29 pay aldı. D, E ve F segmentlerindeki yüzde 25-28 aralığındaki düşüşler, yüksek fiyatlı otomobillerin de finansal sıkılaşmadan etkilendiğini de ortaya koydu. Motor tipine göre bakıldığında benzinli otomobiller 208 bin 46 adetle yüzde 41,4 payla liderliğini korudu. Hibrit otomobiller 165 bin 924 adetle yüzde 33, elektrikli otomobiller 94 bin 46 adetle yüzde 18,7 pay aldı. Dizelin payı yüzde 6,1’e, otogazın payı yüzde 0,8’e geriledi. Motor gücü 160 kW ve altında olan elektrikli otomobillerin satışları yüzde 5,3 artarak 84 bin 190 adede çıktı. Buna karşılık 160 kW üzerindeki elektrikli otomobiller yüzde 57,8 düşerek 9 bin 856 adede geriledi.