Prometeon Geniş Avrupa Bölge CEO’su Şenocak: Adedi koruyoruz ama kârlılık eriyor

Küresel lastik pazarında maliyetlere dikkat çeken Prometeon Geniş Avrupa Bölge CEO’su Gökçe Şenocak, satış adetlerinin korunduğunu ama asıl sorunun, artan maliyetlerin kârlılık üzerindeki baskısı olduğunu söyledi. Türkiye’den 55 ülkeyi yönettiklerini belirten Şenocak, üretimin yarıdan fazlasını ihraç ettiklerini anlatarak son 10 yılda 200 milyon euroyu aşan yatırım yaptıklarını ifade etti.

Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!
Prometeon Geniş Avrupa Bölge CEO’su Şenocak: Adedi koruyoruz ama kârlılık eriyor

Küresel lastik sektörü, ar­tan Asya rekabeti, yük­selen hammadde fiyat­ları ve finansman maliyetlerinin baskısı altında yeni bir döneme giriyor. Üreticiler satış adetleri­ni korumaya çalışırken, özellik­le ticari araç lastiği pazarında fi­yat rekabetinin sertleşmesi kâr marjlarını daraltıyor. Jeopolitik gelişmelerin tedarik zincirin­de yarattığı belirsizlik de bu tab­loya eklenince, üretim ve satış hacmindeki artış şirketlerin bi­lançolarına aynı ölçüde yansımı­yor. Sektör hakkında DÜNYA’ya açıklamalarda bulunan Prome­teon Geniş Avrupa Bölge CEO’su Gökçe Şenocak, sektörde yaşa­nan dönüşümü değerlendirdi. Satış adetleri ile kârlılık arasın­daki ayrışmaya dikkat çeken Şe­nocak, 2024 ve 2025 yıllarında­ki daralmanın ardından 2026'da pazarda yeniden toparlanma işa­retleri görüldüğünü belirtti. Şe­nocak, çift haneli büyüme oranla­rından memnun olduklarını dile getirerek, ancak bu hareketliliğin üreticiler açısından aynı ölçüde kazanca dönüşmediğini de vur­guladı. Şenocak “Sektörün temel sorunu şu; Adedi yapıyoruz ama kârlılık eriyor” dedi.

“İleri teknolojiyle düşük fiyat sunuyorlar”

Son dönemde aynı otomobil­de olduğu gibi lastik sektöründe de Asyalı üreticilerin pazarda­ki ağırlığı artıyor. Özellikle fiyat avantajıyla öne çıkan üreticiler, Avrupa ve çevre pazarlarda re­kabeti daha sert hale getiriyor. Türkiye'nin de bu dönüşümden bağımsız kalmadığını belirten Şenocak, yeni üretim yatırımla­rının Türkiye, Balkanlar ve Ku­zey Afrika gibi bölgelerde günde­me gelebildiğine işaret etti. As­yalı üreticilerin yalnızca düşük fiyatla rekabet etmediğini, tek­nolojik açıdan da önemli ilerleme kaydettiğini belirten Şenocak, bu gelişmenin geleneksel üreticiler açısından yeni bir rekabet alanı oluşturduğunu ifade etti.

Prometeon Geniş Avrupa Bölge CEO’su Şenocak: Adedi koruyoruz ama kârlılık eriyor - Resim : 1

Petrol fiyatları lastik maliyetini artırıyor

Ticari araç lastiklerinde sa­tın alma fiyatının tek başına ye­terli bir karşılaştırma ölçütü ol­madığını vurgulayan Gökçe Şe­nocak, ürünün kullanım ömrü, kilometre performansı, yakıt tü­ketimine etkisi ve kaplanabilir­liğinin birlikte değerlendirilme­si gerektiğini söyledi. Şenocak, “Özellikle uluslararası taşımacı­lık yapan filolar için lastiğin top­lam kullanım maliyeti, ilk satın alma bedelinden çok daha kap­samlı bir hesap ortaya çıkarıyor” dedi. Sektörde kârlılığı zorlayan unsurların başında finansman maliyetleri, hammadde fiyatla­rı ve lojistik sorunları geldiğini anlatan Şenocak, doğal kauçuk ve petrol türevi girdilerdeki fi­yat hareketlerinin üreticilerin maliyet yapısını doğrudan etki­lediğini belirtti. Doğal kauçuk fi­yatının geçmişte 1.300 seviyele­rinden 2.600 seviyelerine kadar yükseldiğini, sonrasında 2.300- 2.500 bandına gerilediğini akta­ran Şenocak, petrol fiyatların­daki değişimin de lastik üretim maliyetleri üzerinde belirleyici olduğunu kaydetti.

“Bu fiyatlara aynı şekilde yansımıyor”

Detay veren Şenocak, “Maliyet artışlarının satış fiyatlarına ay­nı hızla yansıtılamaması, üreti­cilerin kâr marjlarını daraltıyor. Buna yüksek finansman giderle­ri de eklendiğinde, üretim ve sa­tış adetlerini korumak şirketler için tek başına yeterli olmuyor. Tedarik zincirindeki aksaklıklar ise maliyet baskısını daha da bü­yütüyor. Hürmüz Boğazı çevre­sinde artan jeopolitik riskler ve gemilerin alternatif güzergâhla­ra yönelmesi, teslimat sürelerini uzatırken şirketlerin daha yük­sek stokla çalışmasını gerektiri­yor. Bu durum, yalnızca lojistik giderlerini değil, işletme serma­yesi ihtiyacını da artırıyor. Baş­ka bir ifadeyle şirketler, ürünleri­ni zamanında tedarik edebilmek için daha fazla stok taşırken bu­nun finansman yükünü de üst­lenmek zorunda kalıyor” diye ko­nuştu. Türkiye'deki yatırımların geleceğine ilişkin değerlendir­melerde Şenocak, fiyat istikrarı ve yerli girdi maliyetlerinin öne çıktığını anlattı. Şenocak, sana­yi yatırımlarının kısa vadeli ka­rarlarla alınmadığını, fabrikala­rın 20 yıllık perspektifle planlan­dığını vurgulayarak, bu nedenle enflasyon ve ekonomik öngörü­lebilirlik, yabancı yatırımcıların Türkiye'yi değerlendirirken üze­rinde durduğu temel konular ara­sında bulunduğunu da ekledi.

İhracatın yüzde 85’i Avrupa pazarına

Prometeon'un küresel organi­zasyonunda Türkiye'nin üstlen­diği rol, şirketin bölgesel yapı­lanmasının en dikkat çekici un­surlarından biri. Brezilya'da iki, Mısır'da bir ve Türkiye'de bir ol­mak üzere toplam dört fabrikay­la üretim yapan şirket, geniş Av­rupa operasyonunu Türkiye'den yönetiyor. Şenocak, 1960 yılın­da kurulan Türkiye fabrikasının şirketin küresel üretim ağında önemli bir konuma sahip oldu­ğunu belirtti. Son 10 yılda kapasi­te, teknoloji ve Ar-Ge alanları da­hil Türkiye'de 200 milyon euro­nun üzerinde yatırım yapıldığını aktaran Şenocak, Türkiye fabri­kasında üretilen lastiklerin yüz­de 50'den fazlası ihraç edildiği­ni anlattı. Şenocak şöyle devam etti: “İhracatın yaklaşık yüzde 85'i Avrupa pazarına yöneliyor. Şirketin organizasyon yapısında da Türkiye'nin konumu bu doğ­rultuda değişmiş durumda. Da­ha önce Orta Doğu ve Afrika ile birlikte değerlendirilen Türkiye, Avrupa operasyonlarıyla aynı yö­netim çatısı altında birleştirildi. Türkiye'den yönetilen ve 55 ül­keyi kapsayan bölge, şirket içinde ‘Geniş Avrupa’ olarak adlandırı­lıyor. Bu yapılanma, Türkiye'nin yalnızca üretim ve ihracat nokta­sı değil, ticari kararların ve bölge­sel operasyonların koordine edil­diği bir merkez olarak da konum­landığını gösteriyor.”

150 araçlık filoda 17 milyon liralık tasarruf

Lastik sektöründe rekabetin bir diğer boyutunu filo işletmeciliğinin oluşturduğunu söyleyen Gökçe Şenocak, Asyalı markalarda tam olarak burada ayrıştıklarını ifade etti. Özellikle uluslararası taşımacılık yapan şirketlerde lastik maliyetleri, araçların toplam işletme giderleri içinde önemli bir kalem haline geldiğini anlatan Gökçe Şenocak, “Prometeon da bu alanda ürün satışının yanında lastik yönetimi ve kilometre bazlı hizmet modeline odaklanıyor. 150 araçlık ve yılda yaklaşık 130 bin kilometre yapan bir uluslararası nakliye filosu düşünün. Lastiklerin düzenli kontrol edilmesi ve profesyonel biçimde yönetilmesi halinde değişim periyodunun ortalama iki yıldan üç yıla çıkabiliyor. Bu senaryoda yaklaşık 2 milyon liralık tasarruf sağlanıyor. Aynı filo için enerji verimliliği yüksek lastiklerin kullanılmasıyla da yaklaşık 250 bin litre yakıt tasarrufu ve 15 milyon lira civarında maliyet avantajı da elde ediliyor. Böylece lastik yönetimi ve yakıt verimliliği birlikte değerlendirildiğinde toplam tasarruf potansiyeli 17 milyon liraya ulaşıyor” diye konuştu.

Kaplama pazarında Türkiye Avrupa'nın gerisinde

Lastik gövdelerinin yeniden değerlendirilmesini sağlayan kaplama uygulaması da hem maliyet hem sürdürülebilirlik açısından önemi yüksek. Türkiye’de de oldukça yaygın olan sistem hakkında konuşan Gökçe Şenocak, Türkiye'de kaplama oranının yüzde 20-25 seviyelerinde olduğunu, Avrupa'da bu oranın yüzde 40'a, Kuzey Avrupa ülkelerinde ise yüzde 50'nin üzerine çıktığını anlattı. Şenocak, kaplama maliyetinin yeni bir lastiğin yaklaşık üçte biri seviyesinde olduğunu ifade ederek, her lastik gövdesinin kaplamaya uygun olmadığını da söyledi.