Volkswagen Türkiye’de üretim için yeniden masada

Ali YILDIRIM

Türkiye’de Made in EU tartışmaları devam ederken, otomotiv sektöründe de dikkat çekici gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. Önceki gün Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) açıklamada bulunan Doğuş Otomotiv, Türkiye’de yeniden yatırım ihtimalini gündeme taşıdı. Şirket, Volkswagen (VW) Grubu şirketleriyle binek otomobil üretmeye yönelik seçeneklerin değerlendirilmesi amacıyla niyet mektubu imzaladığını KAP’a bildirdi. Volkswagen, 2019 yılında Manisa’da yatırım kararı almış ancak projeyi 2020 yılında askıya almıştı.

6 yıl sonra VW yeniden masaya oturdu

Volkswagen, 2019 yılında Manisa’da fabrika kurmak amacıyla bir şirket kurmuş, yaklaşık 1,3 milyar euroluk yatırım ve yıllık 300 bin araçlık üretim kapasitesi planlamıştı. Projeyle 4 bin kişilik istihdam oluşturulması da hedefleniyordu. Ancak Türkiye’nin yatırım için tercih edilmesinin üzerinden henüz haftalar geçmişken nihai karar ertelendi. Aradan altı yıl geçtikten sonra Alman üretici, bu kez Doğuş Otomotiv ile yeniden masaya oturdu. Ancak KAP açıklamasında yatırım tutarı, üretim yeri, üretilecek modeller, yıllık kapasite, istihdam ve üretimin başlayacağı tarihe ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmedi. Dolayısıyla imzalanan belge, kesinleşmiş bir fabrika yatırımı değil. Taraflar şimdilik Türkiye’de üretim yapılmasına yönelik seçenekleri değerlendirme aşamasında bulunuyor.

Doğuş Orta Doğu ve Kafkasya operasyonlarını üstlenmişti

Gelişmenin dikkat çeken bir diğer tarafı ise zamanlaması. Volkswagen’in Türkiye’de üretim seçeneğini yeniden gündeme aldığı dönemde Avrupa Birliği, otomotiv sektörünü de kapsayan yeni bir sanayi politikası hazırlıyor. Made in EU olarak anılan yaklaşım, Avrupa’da üretimi ve yerli tedariki kamu destekleri ile kamu alımlarında öne çıkarmayı hedefliyor. Türkiye’nin bu düzenlemenin dışında kalma ihtimali ise otomotiv sektöründe yeni yatırım kararlarına ilişkin belirsizlik yaratıyor. Doğuş Otomotiv, Volkswagen Grubu ile 30 yılı aşkın süredir devam eden iş birliğini kısa süre önce yeni coğrafyalara da taşımıştı. Şirket, Irak, Azerbaycan ve Suriye pazarlarında Volkswagen markalı binek otomobillerin satış ve satış sonrası operasyonlarını üstlenmişti. 

Alman otomotiv devi, 2019 yılında Manisa’da yeni bir fabrika kurmak için önemli adımlar atmıştı. Yaklaşık 1,3 milyar euroluk yatırım öngörülen proje kapsamında yıllık 300 bin araçlık üretim kapasitesine ulaşılması planlanıyordu. Fabrikada Volkswagen Passat ve Skoda Superb modellerinin üretilmesi, tesisin Avrupa ve çevre pazarlara yönelik bir üretim merkezi olarak kullanılması hedefleniyordu. Ancak Volkswagen, 2020 yılında Manisa’daki şirketini tasfiye sürecine aldı ve yatırım hayata geçirilmedi.

Türkiye’den yeni bölgesel pazarlara üretim hattı

Volkswagen’in Türkiye’de üretim seçeneğini yeniden değerlendirmesi, Avrupa Birliği’nin yeni sanayi politikasıyla birlikte daha stratejik bir anlam kazanıyor. Türkiye açısından kritik nokta ise Gümrük Birliği’nin bu yeni düzenleme kapsamında nasıl değerlendirileceği. Volkswagen’in yeniden Türkiye’yi gündemine alması, ülkenin üretim altyapısına yönelik ilginin sürdüğünü gösterirken Avrupa’nın yeni sanayi politikası, olası bir yatırımın hangi pazarlara ve teşvik mekanizmalarına erişebileceği konusunda soru işaretleri yaratıyor. Doğuş Otomotiv’in Irak, Azerbaycan ve Suriye pazarlarında Volkswagen markasının satış ve satış sonrası operasyonlarını üstlenmesi, iki şirket arasındaki iş birliğinin Türkiye sınırlarının ötesine taşındığını gösteriyor. Olası bir üretim yatırımında Türkiye’nin yalnızca iç pazara değil, Orta Doğu ve Güney Kafkasya’ya yönelik bir tedarik merkezi olarak değerlendirilmesi de gündeme gelebilecek seçenekler arasında.

Yalçındağ: VW’nin hamlesi çok kıymetli

DEİK/Türkiye-Avrupa İş Konseyleri Koordinatör Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ, Volkswagen'in Türkiye'de üretim yatırımı seçeneğini yeniden gündeme almasını önemli bir adım olarak değerlendirdi. Yalçındağ, “Krizlerden stratejik hamleler yaparak, cesurca yeni adımlar atarak çıkılır. Bu proje en önemli örnek” dedi. Made in EU tasarısına da değinen Yalçındağ, Avrupalı karar alıcıların bu süreci desteklemesi gerektiğini belirterek, “Bu aşamada Avrupalı karar alıcıların yapacağı en önemli şey, bu doğal ilerleyişi desteklemek ve kamuoyunda ‘Made in EU’ olarak bilinen Sanayi Hızlandırma Yasası tasarısını buna göre şekillendirmek. İlerleyişi yavaşlatmak değil” ifadelerini kullandı. Yalçındağ, Almanya ve Fransa'nın tasarı üzerindeki uzlaşısının Türkiye ve Türkiye'deki Avrupalı sanayi ekosisteminin AB değer zincirlerine daha fazla entegre olmasına yönelik olumsuz bir gelişme olduğunu söyleyerek, “Avrupa Birliği nezdinde henüz fikir birliği bulunmuyor” diye konuştu.