Pazarı elektrikli ve ticari araçlar taşıdı

Türkiye’de otomobil ve hafif ticari araç paza­rı, Mart 2026’da belir­gin bir yavaşlama sürecine gir­di. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, otomobil ve hafif ticari araç toplam paza­rı martta geçen yılın aynı ayı­na kıyasla yüzde 12,75 darala­rak 101 bin 997 adet seviyesin­de gerçekleşti.

Aynı dönemde otomobil satışları yüzde 13,04 düşüşle 79 bin 857 adede ge­rilerken, hafif ticari araç sa­tışları yüzde 11,69 azalarak 22 bin 140 adet oldu. Ancak mart ayındaki sert düşüşe rağmen yılın ilk çeyreği daha denge­li bir tablo sundu. Ocak-Mart 2026 döneminde toplam pazar yüzde 3,94 daralarak 265 bin 398 adet olurken, otomobil sa­tışları yüzde 5,86 geriledi. Bu­na karşılık hafif ticari araç pa­zarı yüzde 4,23 artışla 54 bin 710 adede yükseldi. İlk çeyrek­teki dengede ticari ve elektrik­li araçlar öne çıkarken voltaj ne ilk çeyrekte ne de martta düşmedi.

Ticari araçlar talebi ayakta tuttu

İlk çeyrek verileri, otomotiv pazarındaki daralmanın tüm segmentlere eşit yansımadı­ğını gösterdi. Özellikle hafif ticari araç tarafındaki büyü­me, ticari faaliyetlerin ve lo­jistik ihtiyacın devam ettiğine işaret etti. Bu tablo, e-ticaret, şehir içi dağıtım ve KOBİ taşı­macılığı gibi alanların sektörü desteklemeye devam ettiğini ortaya koydu. Hafif ticari araç pazarında van tipi araçlar 41 bin 498 adet ve yüzde 75,9 payla liderliğini sürdürürken, kamyonetler yüzde 9 pay ile ikinci sırada yer aldı.

Elektrikli otomobillerde tercih düşük vergiliden yana

Otomotiv pazarındaki en dikkat çekici dönüşüm ise mo­tor tiplerinde yaşanmaya de­vam ediyor. İçten yanmalı mo­torlu araçların payı gerilerken, hibrit ve elektrikli otomobil­lerin yükselişi hız kesmedi. Özellikle savaş etkisiyle artan petrol fiyatları ve bununla bir­likte akaryakıta gelen ard arda zamlar elektrikli otomobille­rin ekonomikliğini öne çıkart­tı. Ocak-Mart 2026 dönemin­de elektrikli otomobil satışları yüzde 29,9 artarak 38 bin 420 adede ulaştı ve toplam pazar içindeki payı yüzde 18,2’ye çık­tı.

Aynı dönemde hibrit araç­ların payı yüzde 33’e yükse­lirken, benzinli araçların pa­yı yüzde 42,1’e geriledi. Mart ayında ise toplam pazar küçül­mesine rağmen elektrikli oto­mobil satışları yüzde 17,4 arta­rak 15 bin 118 adede yükseldi. Buna karşılık benzinli otomo­bil satışları yüzde 28, dizel oto­mobil satışları ise yüzde 35,7 geriledi. Özellikle 160 kW altı elektrikli otomobillerde yüzde 45,9’luk artış dikkat çekti. Bu durum, büyümenin daha eri­şilebilir fiyat segmentinde yo­ğunlaştığını gösterdi. 160 kW üstü versiyonlarda daralma gerçekleşti.

Tercihler yerden yüksek modellerden yana

Tüketici tercihleri incelen­diğinde, SUV segmentinin pa­zardaki hakimiyetini artırdı­ğı görüldü. Yılın ilk üç ayında SUV otomobiller 132 bin 380 adetle yüzde 62,8 pay alarak en çok tercih edilen gövde ti­pi oldu. SUV’ları yüzde 20,5 pay ile sedan, yüzde 16,4 pay ile hatchback modeller izledi. Bu eğilim, tüketicinin hem kulla­nım çok yönlülüğü hem de fi­yat-performans dengesi nede­niyle SUV modellere yöneldi­ğini ortaya koydu. Ayrıca arz dengesinin de artık ağırlıklı olarak SUV modellere kayma­sı, talebin de bu yönde olması­na neden oldu.

İlk 3’te yerli markalar var

Yılın ilk çeyreğinde en çok satan marka 34 bin 244 adetle Renault oldu. Onu 23 bin 982 ile Toyota, 22 bin 748 ile Fiat, 19 bin 166 ile Volkswagen ve 18 bin 49 adetle Peugeot takip et­ti. İlk 10 giren markalar arasın­da ise 17 bin 267 adetle Ford, 15 bin 30 adetle Hyundai, 14 bin 451 ile Opel, 14 bin 140 adet­le Citroen ve 9 bin 419 adetle Togg dikkat çekti. İlk 10’daki listeye giren markalar arasın­da hafif ticari araç satan mark­ların da etkin olduğu görüldü. Listedeki tek elektrikli marka ise Togg oldu. Sadece otomo­bilde ise ilk 3’te Renault, Toyo­ta ve Volkswagen yer aldı.

“İkinci yarıda dalgalı bir patika bizi bekliyor”

Pazarın ilk çeyrekteki performansını DÜNYA gazetesine değerlendiren Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği Başkanı Hakan Tiftik, “İlk çeyrekteki bu tablo beklediğimiz bir normalleşme süreciydi.

Mart ayındaki daralmada Ramazan ayı ve bayram tatili nedeniyle perakende günlerinin azalması ile küresel çatışmaların ilk somut etkilerinin görülmesi belirleyici oldu. Mart ayı satışlarının 10 yıllık ortalamanın yüzde 23,8 üzerinde kalması, sektörün direncini koruduğuna da işaret ediyor. Tam elektrikli ve hibrit araçların toplam payı yüzde 51,2’ye ulaşarak pazarın yarısını domine etmiştir. Ancak 2026’nın ikinci yarısı için senaryolarımızda öngördüğümüz jeopolitik risklerin, beklediğimizden daha hızlı realize olduğunu gözlemliyoruz.

Savaşın uzaması ve petrol fiyatlarının yüksek kalması maliyetleri arttırabilir, tedarik zincirinin kırılma riskini ortaya çıkarabilir ve lojistik maliyetlerinin yukarı çıkmasına neden olabilir. Savaş süresinin uzaması ve petrol fiyatlarının yüksek kalması otomotiv pazarını aşağı yönlü etkileyecektir. Savaşın seyrine bağlı olarak ikinci yarıda daha dalgalı bir patika bizi beklese de belirsizliklerin yönetilebilir kaldığı baz senaryomuzda, yılı 1 milyon 350 bin adet seviyelerinde, yani geçtiğimiz yılın hemen eşiğinde tamamlamayı hedefliyoruz” dedi.

Tüketici tercihini nakitten yana kullanıyor

Orta Doğu’da yaşanan savaşla birlikte artan petrol ve buna bağlı olarak zam üstüne zam gelen akaryakıt fiyatlarında tüketicilerin tercihini düşük tüketime sahip olan modellerden yana çevirdi. Bu yüzden genel eğilim elektrikli ve hibrit araçlar üzerine yoğunlaşıyor. Mart ayında pazar daralmasına rağmen elektrikli satışların artmaya devam etmesi de bu eğilimi destekleyen önemli bir gösterge olarak dikkat çekiyor. Elektrikli araçların dolum maliyetinin düşük olması ve içten yanmalı modellere kıyasla daha uzun sürede dolmasına karşın “Vakit mi? Nakit mi?” sorusunun cevabı yavaş yavaş belli oluyor.

Toplam pazar 10 yıllık ortalamanın üzerinde

Daralmaya rağmen pazar uzun dönem ortalamalarının üzerinde kaldı. Toplam pazar, 10 yıllık mart ayı ortalamasına göre yüzde 23,8 artış gösterirken, otomobil pazarı yüzde 24,3, hafif ticari araç pazarı ise yüzde 22,2 oranında ortalamanın üzerinde gerçekleşti. Artık yalnızca bir daralma değil, aynı zamanda güçlü bir dönüşüm yaşanıyor.