İstilacı böcekler Türkiye’ye yayılıyor
İklim değişikliği, küresel ticaret ve ulaşım ağlarının genişlemesi, istilacı böcek türlerinin Türkiye’de daha hızlı yayılmasına yol açıyor. Kahverengi kokarca, Asya kaplan sivrisineği, turunçgil uzun antenli böceği, vampir kelebeği ve domates güvesi gibi türler tarımsal üretimin yanı sıra ekosistem ve halk sağlığı açısından da risk oluşturuyor.
Konuyla ilgili açıklamada bulunan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Entomoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İzzet Akça, doğada görülen her böceğin istilacı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, “Bir böceğin istilacı sayılabilmesi için doğal olarak bulunmadığı bir bölgeye sonradan gelmesi, burada yerleşmesi, hızla yayılması ve ekonomik ya da ekolojik zarar oluşturması gerekir” dedi.
Türkiye’de 25-30 bin böcek türünün bulunduğunu, farklı dönemlerde ülkeye giriş yaptığı belirlenen istilacı böcek sayısının ise 60’a yaklaştığını aktaran Akça, doğadaki böceklerin yalnızca yüzde 1 ila 3’ünün zararlı olduğunu söyledi.
En tehlikelisi kahverengi kokarca
Prof. Dr. İzzet Akça, Türkiye’de ekonomik açıdan en fazla sorun oluşturan türlerin başında kahverengi kokarca, turunçgil uzun antenli böceği, Asya kaplan sivrisineği, vampir kelebeği ve domates güvesinin geldiğini ifade etti. Akça, “Kahverengi kokarca 300’ün üzerinde bitkiyle beslenebiliyor.
Bu da karşılaştığı çok sayıda bitkiden beslenebileceği anlamına geliyor” diye konuştu. İstilacı türlerin yayılışında küresel ısınmanın yanı sıra uluslararası ticaret ve lojistiğin de etkili olduğuna dikkati çeken Akça, kahverengi kokarcanın araçların dış yüzeylerinde dahi yüzlerce kilometre taşınabildiğini belirtti.
Türkiye’de ilk kez 2017’de görülen türün Karadeniz’den Marmara ve iç kesimlere yayıldığını kaydetti. Mücadelede yalnızca kimyasal ilaçlamanın yeterli olmadığını vurgulayan Prof. Dr. İzzet Akça, kahverengi kokarcaya karşı biyolojik mücadelede kullanılan samuray arısının Türkiye’nin farklı bölgelerinde doğaya salındığını, ancak biyolojik ve kimyasal yöntemlerin birlikte uygulanması gerektiğini söyledi