Türk tiyatrosunun duayeni Haldun Dormen kimdir?

5 Nisan 1928’de Mersin’de dünyaya gelen Ahmet Haldun Dormen, Türkiye’de özellikle güldürü, vodvil ve müzikal tiyatronun gelişmesinde öncü rol üstlendi. 1955 yılında kurduğu Dormen Tiyatrosu, Türk tiyatro tarihinin en önemli okullarından biri haline geldi. Dormen; Erol Günaydın, Metin Serezli, Nisa Serezli, Altan Erbulak, Ayfer Feray gibi pek çok ustanın yetişmesine katkı sağladı.

ABD’de eğitim, Türkiye’de öncülük

Galatasaray Lisesi’nde başladığı tiyatro serüvenini Robert Kolej’de sürdüren Dormen, tiyatro eğitimini ABD’de Yale Üniversitesi’nde tamamladı. Yüksek lisans derecesi alan Dormen, Amerika’da çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik yaptı; Pasadena Playhouse’da sahne aldı. Türkiye’ye dönüşünde Muhsin Ertuğrul’un yönetimindeki Küçük Sahne’de yer aldı ve kısa sürede kendi tiyatrosunu kurdu.

Türkiye’nin ilk batılı müzikali: Sokak Kızı İrma

Haldun Dormen, 1961 yılında Türkiye’de sahnelenen ilk batılı müzikal olan Sokak Kızı İrmayı yönetti. Bu yapım, hem Türk tiyatrosunda bir dönüm noktası oldu hem de Gülriz Sururi’nin yıldızını parlatan eserlerden biri olarak tarihe geçti.

Lüküs Hayat ile 30 yıla yaklaşan başarı

1933’te yazılan Lüküs Hayat müzikalini 1985 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları’nda yeniden sahneleyen Dormen, eserin yaklaşık 30 yıl boyunca kapalı gişe oynanmasını sağladı. Oyun, Türk tiyatro tarihinde kesintisiz sahnelenen en uzun soluklu müzikallerden biri oldu.

Sinema ve televizyona da damga vurdu

Dormen, Bozuk Düzen ve Güzel Bir Gün İçin adlı filmleri yöneterek sinemaya da önemli katkılar sundu. Bu yapımlar Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde çok sayıda ödül kazandı.
Televizyon izleyicisinin ise onu yakından tanıması, 2001–2002 yıllarında yayımlanan “Dadı” dizisindeki Uşak Pertev karakteriyle oldu.

Eğitmen, yazar ve kültür insanı

Haldun Dormen, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda yıllarca ders verdi; sayısız öğrenci yetiştirdi. Beşi kitap olmak üzere çok sayıda oyun ve anı kitabı kaleme aldı. Afife Tiyatro Ödülleri’nin fikir babası oldu ve uzun yıllar sanat danışmanlığını üstlendi.

Sayısız ödül, ömür boyu onur

Yaşamı boyunca 250’nin üzerinde ödüle layık görülen Dormen, 1998 yılında Devlet Sanatçısı unvanını aldı. Altın Portakal, Tiyatro Eleştirmenleri Birliği, İstanbul Tiyatro Festivali ve pek çok kurumdan yaşam boyu onur ödülleri kazandı.

Sahneyle bağını hiç koparmadı

İleri yaşına rağmen sahneden ve eğitimden kopmayan Dormen, İzmir’de Sahne Tozu Tiyatrosu’nun sanat danışmanlığını yürüttü, adına açılan sahnelerde oyunlar yönetti ve dersler verdi. Hayatı, 2022 yapımı “Yaparsın Şekerim” belgeseline konu oldu.