Küçük kulüp büyük akıl: Brentford’un matematiği

Batı Londra’da mütevazı bir kulüp olan Brentford yak­laşık 70 yıl boyunca şimdi­ki seviyesine hiç yaklaşamamıştı bile. Ne oldu da son 10 yılda yük­selişe geçtiler?

Brentford'ın en parlak dönemi 1930'lardaydı, yani 2’nci Dünya Sa­vaşı'ndan önce. 1950'ler ile 2010’lar arasında Brentford çok küçük bir kulüptü. 74 yıl boyunca hiç en üst ligde oynamadılar. Çok az parala­rı vardı. Matthew Benham adında bir adam devreye girene kadar zar zor idare ediyorlardı. Benham, ço­cukluğundan beri Brentford taraf­tarıydı. 2010’da kulübün mali sı­kıntıda olduğunu gördü. Kulübün iflas etmesini önlemek için borç ver­di önce. Yavaş yavaş “Bu kulübü nasıl ayakta tu­tabiliriz? Nasıl daha ve­rimli hale getirebiliriz?” sorularını sormaya baş­ladı. Zaten sık sık kul­landığı terim ‘verim­sizlik’tir. Futboldaki verimsizlik­ler arasında teknik direktörün çok fazla kontrol sahibi olması, maçlar­da kararların temel performanstan ziyade sonuçlara göre alınması var mesela. Tüm bunları belirlemeye ve yenilikçi yollar aramaya başladı.

Brentford, Benham'ın çocuk­luk takımıydı. Benzeri durum mesela Brighton’ın sahibi Tony Bloom için de geçerli. O da ço­cukluktan beri taraftardı. Bu iki eski matematik ve fen bilimle­ri mezununun, İngiliz futbolun­da veri analizinin kullanımın­da öncü olmasını nasıl açıklar­sınız?

Bence bu, meslekleriyle ve işle­riyle ilgili. Yaklaşık 20 yıl önce pro­fesyonel kumarbaz olarak işe başla­dılar. Benham bir dönem Bloom ile çalışmıştı. Onunla arası bozulunca ayrılıp kendi bahis konsorsiyumu­nu kurmuştu. Profesyonel kumar­baz olarak işleri, takımları formla­rına göre sıralamaya çalışmaktı. Bir takımı sıralarken hesaba katma­nız gereken birçok farklı paramet­re var. Bunları araştırırken takımla­rın performansını ölçmek için ma­tematiksel modeller oluşturdular. Topladıkları tüm bu verileri kulla­narak takımların güçlü yönlerini ve örneğin hafta sonu maçla­rında sonuç­ların ne olabi­leceğini belir­lemeye çalıştılar.

Veri şirketiyle fikir alışverişi

Benham, aynı zamanda spor veri şirketi Smartodds'un sahi­bi. Şirketin Brentford'ın transfer stratejisi ve oyun tarzı üzerinde hâlâ bir etkisi var mı?

Evet, Smartodds ile kulüp arasın­da hâlâ bir bilgi ve fikir alışverişi var. Brentford son 15 yılda muaz­zam bir şekilde büyüdü. Bu sayede şu anda kulüpte çok sayıda veri analizi uzmanı da dahil 300 ila 400 personel var. Yani kendi bünyesinde bir veri analiz ekibine sahip. Ayrıca Smartodds ile fikir alışverişinde bulunuyorlar. Bu bilgi ağının başında bu­lunan kişi ise Brentford'ın sportif di­rektörü Phil Giles. Kendisi daha önce Smartodds’da çalışmış ve baş analiz­ci pozisyonunda bulunmuştu.

Kulübün sahibi olmasına rağ­men, Benham bile yenilikleri ka­bul ettirmekte zorlanmış. Duran top antrenörü olayını bir dönüm noktası olarak görüyor musunuz?

O önemli bir dönüm noktasıydı. Verilerle karar verme arasındaki du­varı yıkmaları ve verileri karar verme sürecine daha fazla entegre etmeleri gerekiyordu. Bu olay Benham'ın bir duran top antrenörü getirmeyi öner­mesiyle yaşandı. Benham verilere baktı ve “Eğer duran toplara odakla­nıp X sayıda gol atarsak, ligde daha da üst sıralarda olacağız” dedi. Yani verileri kulübün ilerlemesini ölçmek için bir yöntem olarak kullanıyordu. Kendisi de futbolun dışından gelen, borsa kökenli teknik direktör Mark Warburton “Güzel fikir, ama bu bi­zim için gerçekten öncelikli değil” di­ye reddetti. Bence Benham'ın hoşu­na gitmeyen şey, bu konuda gerçek bir tartışma olmamasıydı. Warbur­ton'dan daha fazla yeniliğe açık birini bulması gerektiğini düşündü. O nok­tadan sonra, yeni antrenörün, yeni­likçi fikirlerle tamamen aynı yönde çalışacağından emin oldu.

Kendi cebinden 100 milyon sterlin verdi

Brentford için aynı zamanda son 10 yıldaki finansal sonuçlar da parlak. Bazı sezonlarda kâr bile açıkladılar. Benham'ın son birkaç yılda kulübe sermaye koyması gerekti mi?

Uzun zamandır yeni sermaye koymadı. Kulübe paranın çoğunu, Championship'te oldukları dönemde aktarmıştı. Zaten Championship'ten Premier Lig'e çıkmak istiyorsanız, büyük yatırım yapmanız gerekiyor. Bu sebeple zaman içinde kulübe kendi cebinden yaklaşık 100 milyon sterlin yatırım yaptı. Ama bunun karşılığında sadece Premier Lig'e çıkmak gibi bir başarı elde etmekle kalmadı, aynı zamanda modern bir stadyuma geçebilmelerini de sağladı. Premier Lig'e çıktıklarından beri, televizyon gelirlerinden elde ettikleri ekstra parayı da kadroya yatırım için kullandılar. Bu yüzden son dört beş yıldır yeni yatırım yapmasına gerek kalmadı. Hatta kulübe bazı yeni yatırımcılar getirdi ve bu yolla yatırımının önemli bir kısmını de geri aldı. Kulüp finansal olarak güçlü bir konumda görünüyor. Benham, kişisel servetinden çok az şey kaybetmesine rağmen oldukça etkileyici bir dönüşüm yaşandı.

Avrupa'da bir kupa kazanmaları mümkün

Gelecek 10 yılda Brentford’ı nerede görüyorsunuz?

Bence büyük kulüplerle mücadele etmekte zorlanacaklar. Yani 10 yıl içinde gerçekten inanılmaz bir şey olmazsa, Premier Lig’de şampiyonluğa oynayacaklarını sanmıyorum. Çünkü gelir açısından nispeten hâlâ küçük bir kulüpler. Ama hedefleri bir kupa kazanmak veya Avrupa kupalarına katılmak olabilir. Avrupa’da bir kupa kazanmaları da potansiyel olarak mümkün.

Gazeteci Alex Duff, Batı Londra’nın futbol kulübü Brentford’un sıradışı yolculuğunu “Smart Money” adlı kitabında masaya yatırıyor.