ABD’yi bıraktı, Çin’i seçti: Üretimde rota değişti

ABD merkezli enerji depolama şirketi EnerVenue, birkaç yıl önce Kentucky’de büyük ölçekli üretime geçmek için açıkladığı yatırım planının yerine Çin’in Changzhou kentini seçti. Şirketin ilk yüksek hacimli üretim hattında seri üretimin 24 Eylül’de başlaması planlanıyor.

Kentucky için 264 milyon dolarlık plan açıklanmıştı

EnerVenue’nun ABD’deki ilk büyük ölçekli üretim planı oldukça iddialıydı.

Kentucky yönetimi 2023 yılında şirketin Shelby County’de 73 dönümlük arazi üzerinde yaklaşık 1 milyon metrekarelik değil, 1 milyon **feet karelik** yeni bir üretim tesisi kuracağını açıklamıştı.

İlk aşama yatırımının 264 milyon dolar olması, tesiste 450 tam zamanlı istihdam yaratılması ve sonraki aşamalarda ABD’deki toplam üretim kapasitesinin daha da büyütülmesi planlanıyordu.

Kentucky yönetimi projeyi çekebilmek için performansa bağlı vergi teşvikleri de hazırlamıştı. Eyalet düzeyindeki teşvik paketinin 10 milyon doların üzerine çıkabileceği açıklanmış, yerel yönetim destekleriyle birlikte yatırım için önemli avantajlar oluşturulmuştu.

Ancak proje planlandığı biçimiyle gerçekleşmedi.

İlk büyük üretim merkezi Çin'e gitti

EnerVenue bunun yerine ilk yüksek hacimli üretim hattını Çin’in doğusundaki Changzhou kentinde kurdu.

Şirketin kendi açıklamalarına göre yeni hat yıllık ilk aşamada yaklaşık 250 megavatsaat üretim kapasitesine ulaşacak. Üretimin daha sonra 1 gigavatsaat seviyesine ve ilerleyen yıllarda birkaç gigavatsaatlik kapasiteye çıkarılması hedefleniyor.

Hat, EnerVenue’nun dördüncü nesil Aqueous Metal Cell adı verilen enerji depolama hücrelerinin seri üretimi için tasarlandı.

Şirket tesisin yüksek oranda otomasyona dayandığını ve üretim kapasitesinin günde 300’den fazla hücreye ulaşabileceğini belirtiyor.

Seri üretimin 24 Eylül’de başlaması planlanıyor.

Teşvikten daha güçlü unsur tedarik zinciri oldu

EnerVenue’nun ABD yerine Çin’de üretime geçme kararında yalnızca fabrika kurulum maliyeti etkili olmadı.

Şirket yönetiminin değerlendirmelerinde Changzhou’daki üretim ekosistemi, otomasyon uzmanlığı, mühendislik kapasitesi ve çok sayıda tedarikçinin aynı bölgede bulunması öne çıkıyor.

Yeni bir üretim hattında ortaya çıkan mühendislik sorunlarının hızlı biçimde çözülmesi için hidrolik, pnömatik, otomasyon ve üretim ekipmanları konusunda uzman şirketlere kısa sürede ulaşılabilmesi önemli bir avantaj oluşturuyor.

Bu durum, devlet teşviklerinin tek başına yüksek teknolojili üretimi çekmek için yeterli olmayabileceğini de gösteriyor.

Bir üretim merkezi yalnızca fabrika binasından oluşmuyor. Parça tedarikçileri, mühendisler, otomasyon şirketleri, lojistik altyapısı ve deneyimli çalışan havuzu yatırım kararında giderek daha belirleyici hale geliyor.

Çin'in batarya üstünlüğünün farklı yüzü

Çin'in batarya sektöründeki gücü çoğunlukla lityum iyon hücreleri ve elektrikli araç bataryaları üzerinden değerlendiriliyor.

EnerVenue örneği ise avantajın yalnızca belirli bir batarya kimyasından kaynaklanmadığını gösteriyor.

Şirketin geliştirdiği sistem klasik lityum iyon teknolojisinden farklı bir enerji depolama yapısına dayanmasına rağmen yüksek hacimli üretim için yine Çin’deki sanayi ekosistemini tercih etti.

EnerVenue, teknolojisinin uzun ömürlü sabit enerji depolama sistemlerinde kullanılmasını hedefliyor. Şirket, dördüncü nesil hücrelerinin yoğun şarj-deşarj döngülerine dayanacak şekilde geliştirildiğini ve altyapı ölçeğindeki enerji depolama projelerine odaklandığını belirtiyor.

Bu nedenle yatırım kararı, Çin’in yalnızca mevcut batarya üretiminde değil, yeni nesil enerji depolama teknolojilerinin sanayileştirilmesinde de güçlü bir üretim merkezi olma iddiasını destekliyor.

ABD'de üretim ihtimali tamamen kapanmadı

EnerVenue’nun Çin’e yönelmesi şirketin ileride ABD’de üretim yapmayacağı anlamına gelmiyor.

Şirket, büyüme planlarında Kuzey Amerika’nın yanı sıra Avrupa ve Orta Doğu’da yeni üretim kapasitesi oluşturmayı değerlendiriyor.

Ancak bu yatırımların zamanlamasında pazar büyüklüğü, düzenlemeler, teşvikler ve üretim maliyetleri belirleyici olacak.

EnerVenue’nun mevcut planı Changzhou’daki kapasiteyi önce 1 gigavatsaat seviyesine taşımak, ardından küresel talebe bağlı olarak üretim ağını farklı bölgelere genişletmek üzerine kuruluyor.

ABD açısından ise Kentucky projesinin rafa kalkması daha geniş bir soruyu gündeme getiriyor: Yüksek teknolojili üretimin ülkeye dönmesi için milyarlarca dolarlık teşvik programları yeterli olacak mı, yoksa tedarik zincirinin tamamının yeniden oluşturulması mı gerekecek?