Bakan Bolat: Made in Europe’da Fransız-Alman uzlaşısından endişeliyiz
Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Reiche’le bir araya gelen Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Made in EU konusunda Fransız-Alman uzlaşısından endişe duyduklarını söyledi. Bakan Bolat, “Bu uzlaşının, Türkiye’yi 'Sanayi Hızlandırıcı Yasası’nın temel hükümlerinin dışında bırakabilecek, daha kısıtlayıcı bir yaklaşıma doğru evrildiği görülüyor” dedi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “2. Türk-Alman Otomotiv Zirvesi”ne katılmak gitti Berlin’de Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche ve uluslararası yatırımcılarla bir araya geldi. Görüşme sonrası açıklamalarda bulunan Bolat, ”AB Yapımı” (Made in EU) konusunda yakın zamanda varılan Fransız-Alman uzlaşısından endişe duyduklarını söyledi. Bolat, “Bu uzlaşının, Türkiye’yi ‘Sanayi Hızlandırıcı Yasası’nın (Industrial Accelerator Act) temel hükümlerinin dışında bırakabilecek, daha kısıtlayıcı bir yaklaşıma doğru evrildiği görülüyor” dedi. Bakan Reiche ile yaptığımız görüşmede, böyle bir yaklaşımın Almanya’nın daha geniş kapsamlı “Avrupa ile Yapılmış” (Made with Europe) vizyonuyla tutarsız olacağını vurguladıklarını kaydeden Bolat, “Söz konusu vizyon, entegre endüstriyel değer zincirlerinin ve güvenilir ortakların önemini kabul etmektedir. Duruşumuz nettir: 30 yıllık Gümrük Birliği ilişkimize rağmen, Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkelerini ve Birleşik Krallık’ı kapsayan ancak Türkiye’yi dışarıda bırakan bir çerçeve bizim için kabul edilemez olacaktır” şeklinde konuştu.
“Avrupa’nın rekabet gücü de zayıflar”
Almanya’nın bugüne dek “Avrupa ile Yapılmış” (Made with Europe) yaklaşımını desteklediğini dile getiren Bolat, “Dolayısıyla, özellikle yakın zamanda varılan Fransız-Alman uzlaşısının ardından, bu tutumun nihai yasama metnine nasıl yansıyacağını merak ediyoruz. Türkiye’nin dışarıda bırakılması, yalnızca Gümrük Birliği ortaklığımıza zarar vermekle kalmayacak; aynı zamanda üretim ve tedarik zincirleri Türkiye ile yakından entegre olan Ford gibi Avrupalı üreticilerin rekabet gücünü de zayıflatacaktır” dedi.
Ford’tan Türkiye’ye destek
Kararın, uluslararası yatırımcıları da olumsuz etkileyeceğini, Türkiye’de 25 milyar dolarlık yatırımı bulunan otomotiv sektörü örneğiyle detaylandıran Bolat sözlerini şöyle sürdürdü: “Örneğin Ford Otosan, Türkiye otomotiv sektöründe oldukça önemli bir konuma sahip. 2025 yılında 451 binin üzerinde araç üretmiş ve bunun yaklaşık 400 binini ihraç ederek Türkiye’nin en büyük otomotiv üreticisi ve ihracatçısı konumuna gelmiş. Ford Otosan tek başına, Türkiye’nin toplam otomotiv üretiminin yaklaşık üçte birini ve toplam otomotiv ihracatının yüzde 37’sini gerçekleştirmiş. Üretiminin yaklaşık yüzde 88’ini ihraç etmesi, şirketin güçlü uluslararası yönelimini ortaya koyuyor. Avrupa Birliği, şirketin ana ihracat pazarı. Bu durum, Ford Otosan’ın Avrupa otomotiv değer zincirlerine ne denli sıkı bir şekilde entegre olduğunu açıkça gösteriyor.” Ford Otosan’ın sadece dışarıda konumlanmış bir üretim üssü olmadığını dile getiren Bolat, “Gümrük Birliği çatısı altında on yıllara dayanan endüstriyel iş birliği ve entegrasyonla inşa edilmiş, Avrupa otomotiv ekosisteminin ayrılmaz bir parçasıdır. İşte tam da bu nedenle, “AB Menşeli” (Made in EU) çerçevesi kapsamında Türkiye’ye nasıl yaklaşıldığı, Ford için de büyük önem taşıyor.” dedi
Hedeflerinin, birlikte inşa ettikleri entegre üretim yapısını korumak ve Türkiye’deki yatırımların, Avrupa değer zincirleri içerisinde eşit şartlarda rekabet etmeye devam edebilmesini sağlamak olduğunu dile getiren Bolat, “Türkiye’ye yatırım yapmış ve bu entegre endüstriyel ekosistemin ayrılmaz bir parçası haline gelmiş Ford gibi şirketler için mesajımız son derece nettir: Türkiye’nin rekabetçi bir üretim ve ihracat üssü olarak konumunu korumaya ve Avrupa otomotiv endüstrisiyle olan derin entegrasyonunu muhafaza etmeye kararlıyız” ifadelerini kullandı.
“Türkiye’nin hedef alınması kabul edilemez”
Gündemimizdeki bir diğer önemli konunun, AB’nin hibrit binek otomobillere yönelik planladığı korunma önlemleri olduğunu kaydeden Bolat, “Endüstriyel Hızlandırıcı Yasası”nın (Industrial Accelerator Act) elektrikli araçları hedef alırken, planlanan korunma önleminin ise Türkiye dahil olmak üzere başlıca tedarikçilere tahsis edilecek bireysel kotalar aracılığıyla hibrit araç ithalatını kısıtlamayı amaçladığını kaydetti. Bolat, “Endüstriyel Hızlandırıcı Yasası örneğinde olduğu gibi, bu yaklaşımın Gümrük Birliği’nin ruhu ve hükümleriyle bağdaşmadığına inanıyoruz. Ayrıca bu durum, birlikte inşa ettiğimiz, yüksek düzeyde entegre olmuş otomotiv ekosistemini sekteye uğratma riski taşımaktadır. AB ithalatındaki artışın temel nedeni Türkiye değil, Çin’dir. 2024 ile 2025 yılları arasında, AB’nin Çin’den yaptığı hibrit araç ithalatı yüzde 214 oranında artarak 93 bin adetten 293 bin adede yükselmiştir. Buna karşılık, Türkiye’den yapılan ithalattaki artış yalnızca yüzde 7,6 seviyesinde kalmıştır. Hatta Türkiye’nin Almanya dahil bazı üye ülkelere yaptığı ihracat, aynı dönemde düşüş göstermiştir. Dolayısıyla, söz konusu ithalat artışını ele almak amacıyla getirilen bir korunma önleminde Türkiye’nin hedef alınması kabul edilemez” dedi.
“Türkiye’yi kısıtlamak AB’yi kısıtlamaktır”
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Türkiye’nin AB pazarına erişiminin kısıtlanmasının yalnızca Türk üreticileri değil; aynı zamanda Avrupalı tedarikçileri, üretim tesislerini ve montaj hatlarını da olumsuz etkileyeceğini vurguladı.
“Önerilen kotalar endişe verici”
Bolat sözlerini şöyle sürdürdü: “Ayrıca, önerilen kotaların sektörümüzün üretim ve ihracat potansiyelini yansıtmadığı konusunda da endişeliyiz. Üreticilerimizin öngörülerine göre, Türkiye’nin AB’ye hibrit araç ihracatı 2027 yılında 289 adede, 2028 yılında ise 395 bin adede ulaşacaktır. Oysa önerilen kotalar sırasıyla yalnızca 243 bin ve 257 bin adettir. Bu durum, 2027 yılında yaklaşık 46 bin aracın, 2028 yılında ise 138 bin aracın önerilen sınırların dışında kalmasına yol açacaktır. Böylesi önlemler, her iki taraf için de uzun vadeli yatırım ve üretim kararları açısından belirsizlik yaratacaktır. Bu nedenle, Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamındaki özel konumunun gereği gibi dikkate alınması gerektiğine inanıyoruz. Bu hususlar ışığında, planlanan tedbirden muaf tutulmak amacıyla Avrupa Komisyonu ve Üye Devletlerle hâlihazırda istişarelerde bulunuyoruz.”