Bakırda 19 ayın en sert düşüşü kapıda: Demir cevherinde stok baskısı
Yapay zekâ yatırımlarına ilişkin kaygılar bakırı marttan bu yana en düşük seviyeye indirirken metal, 19 ayın en sert haftalık kaybına yöneldi. Demir cevheri cuma toparlansa da Çin'deki yüksek stoklar ve zayıf çelik talebi nedeniyle baskı altında.
Küresel sanayi metallerinde satış baskısı, yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin belirsizlikler ve Çin ekonomisindeki talep sorunlarıyla sürüyor. Bakır fiyatları 20 Kasım Cuma günü mart ayından bu yana en düşük seviyesine gerileyerek 19 ayın en sert haftalık kaybına yöneldi. Demir cevherinde ise günlük sınırlı toparlanmaya rağmen yüksek stoklar ve zayıflayan çelik üretimi fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
Bakırda haftalık kayıp derinleşiyor

Londra Metal Borsasında (LME) işlem gören üç ay vadeli bakır, hafta boyunca sert satışlarla karşılaştı. Çarşamba günü yüzde 6'ya varan düşüşle ton başına 12 bin 379,50 doları gören metal, cuma günü gerilemesini sürdürerek mart ayından bu yana en düşük düzeyine indi.
Fiyatlardaki son hareket, bakırı 19 ayın en büyük haftalık kaybına doğru sürükledi. Satışların arkasında teknoloji hisselerindeki düşüş, güçlenen dolar ve küresel ekonomik büyümeye ilişkin endişeler öne çıktı.
Bakır, elektrik şebekelerinden veri merkezlerine, otomotiv üretiminden inşaata kadar çok sayıda sektörde kullanılıyor. Bu nedenle fiyat hareketleri yalnızca metal piyasasındaki arz ve talebi değil, küresel sanayi faaliyetlerine ilişkin beklentileri de yansıtıyor.
Yapay zekâ yatırımlarına ilişkin kaygılar arttı

Bakırdaki sert düşüşün önemli nedenlerinden biri, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırım beklentilerinin zayıflaması oldu. Son dönemde teknoloji şirketlerinin hisselerinde görülen satışlar, veri merkezi yatırımlarının daha önce öngörülen hızda sürüp sürmeyeceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Yapay zekâ veri merkezleri, yüksek elektrik tüketimleri nedeniyle gelişmiş iletim ve dağıtım altyapılarına ihtiyaç duyuyor. Bu yatırımların yavaşlayabileceği endişesi, bakırın gelecekteki talebine yönelik iyimserliği sınırlıyor.
ABD dolarının güçlenmesi de metal fiyatları üzerinde ek baskı yaratıyor. Dolar cinsinden işlem gören emtialar, ABD para biriminin değer kazanmasıyla diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından pahalı hale geliyor.
Bununla birlikte bakır piyasasında arz koşulları tamamen gevşemiş değil. Çin'de teslimata hazır stokların sınırlı kalması ve bazı bölgelerde fiziksel metal bulmanın zorlaşması, finansal piyasalardaki sert satışlarla gerçek metal talebi arasında ayrışma bulunduğunu gösteriyor.
Demir cevheri 90 doların altında

Bakırdaki düşüşe karşılık demir cevheri cuma günü sınırlı toparlanma kaydetti. Çin'deki çelik üreticilerinin yıl sonuna yaklaşırken stoklarını artırabileceği beklentisi, fiyatları kısa süreli destekledi.
Ancak Singapur piyasasında işlem gören demir cevheri vadeli kontratlarının ton fiyatı 90 doların altında kaldı. Shanghai Metals Market'in 20 Kasım tarihli değerlendirmesinde en aktif kontratın haftalık yüzde 2,43 düşüşle 88,40 dolar seviyesine gerilediği belirtildi.
Çin'in Dalian Emtia Borsasında da demir cevheri vadeli kontratları günü yükselişle tamamladı. Buna rağmen haftalık kayıplar, dünyanın en büyük demir cevheri tüketicisi olan Çin'deki talep görünümünün zayıf kaldığını ortaya koydu.
Çin limanlarında stoklar 153 milyon tonu aştı

Demir cevheri piyasasındaki temel baskı unsurlarından biri Çin limanlarında biriken yüksek stoklar oldu. 20 Kasım itibarıyla ülkenin 35 büyük limanındaki demir cevheri stokları 153,75 milyon tona yükseldi. Bu rakam, önceki haftaya göre 1,63 milyon tonluk artışa işaret ediyor.
Stokların yükselmesine karşılık Çinli çelik üreticilerinin talebinde güçlü bir toparlanma görülmüyor. Günlük sıcak metal üretimindeki gerileme, yüksek fırınların demir cevheri kullanımının da zayıfladığını gösteriyor.
Çin'deki gayrimenkul sektörünün uzun süredir devam eden sorunları, inşaat bağlantılı çelik talebini sınırlayan başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Ayrıca yaklaşan kış döneminde bazı bölgelerde üretim kısıtlamalarının uygulanması, demir cevheri tüketimini daha da azaltabilecek bir risk oluşturuyor.
Metal fiyatlarında iki farklı risk öne çıkıyor
Bakır ve demir cevherindeki fiyat hareketleri, sanayi metallerini etkileyen iki farklı soruna dikkat çekiyor. Bakırda yapay zekâ yatırımlarına ilişkin beklentiler ve finansal piyasalardaki satışlar belirleyici olurken, demir cevherinde Çin'in zayıf çelik talebi ve yüksek liman stokları öne çıkıyor.
Fiyatlardaki gerileme, bakır kullanan elektrik, kablo ve sanayi üreticileri ile demir cevheri kullanan entegre çelik tesislerinin ham madde maliyetlerini azaltabilir. Ancak Türkiye'deki üreticiler açısından nihai maliyetler, döviz kuru, enerji giderleri ve satın alma koşullarına bağlı olarak değişebilir.
Piyasalarda bakırın yönü açısından teknoloji yatırımlarının seyri ve ABD faiz beklentileri, demir cevheri açısından ise Çin'deki çelik üretimi ve liman stokları yakından izlenmeye devam edecek.