Beyaz eşyada Avrupa'nın üretim lideri Türkiye: Ekonomiye 441,8 milyar dolarlık katkı

Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD), kuruluşunun 40. yılında sektörün üretim, ihracat, istihdam, yatırım ve enerji verimliliği alanlarında Türkiye ekonomisine sağladığı katkıları ortaya koyan "Türkiye Beyaz Eşya Sektörü 40. Yıl Etki Analizi Raporu"nun sonuçlarını açıkladı.

Rapora göre, 1986 yılında 1,2 milyon adet olan yıllık beyaz eşya üretimi, 2025 itibarıyla 29,1 milyon adede ulaştı. Üretimde tarihi zirve ise 34,1 milyon adetle 2021 yılında görüldü.

Türkiye, küresel beyaz eşya üretiminin yaklaşık yüzde 7'sini gerçekleştirerek Avrupa'nın en büyük, dünyanın ikinci büyük üretim merkezi konumuna yükseldi. Dünya beyaz eşya ihracatında ise altıncı sırada yer alan Türkiye, 2003 yılından bu yana en büyük 10 ihracatçı arasında bulunuyor.

25 yılda 395 milyon adet beyaz eşya ihraç edildi

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkanı Alper Şengül, Türkiye beyaz eşya sanayisinin son 40 yılda üretim kapasitesi, mühendislik yetkinlikleri ve ihracat performansı açısından önemli bir dönüşüm geçirdiğini belirtti.

Sektörün küresel pazarlara açılmasında 1996 yılında Gümrük Birliği'ne geçişin önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade eden Şengül, son 25 yılda toplam 543 milyon adet beyaz eşya üretildiğini, bunun 395 milyon adedinin ihraç edildiğini söyledi.

Şengül, "Başka bir ifadeyle ürettiğimiz her dört üründen üçünü yurt dışına gönderdik. Bu dönemde elde edilen 63 milyar dolarlık net dış ticaret fazlası, sektörümüzün Türkiye ekonomisine döviz kazandıran stratejik rolünü açıkça ortaya koyuyor" dedi.

Sektörde yaratılan her 1 birimlik değer ekonomide 4,4 kat etki oluşturdu

Raporda, beyaz eşya sektörünün doğrudan üretim faaliyetlerinin yanı sıra tedarik zinciri ve bağlantılı sektörler üzerinden yarattığı ekonomik etki de hesaplandı.

Buna göre, 2000-2025 döneminde beyaz eşya sektöründe yaratılan her 1 birimlik değer, ekonomi genelinde 4,4 birimlik etki oluşturdu. Sektörün aynı dönemde Türkiye ekonomisine toplam gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) katkısı 441,8 milyar dolara ulaştı.

Bu katkının yüzde 71'i beyaz eşya üreticileri dışındaki tedarikçilerde ve bağlantılı sektörlerde gerçekleşti.

Metal, plastik, kimya, elektrikli teçhizat, lojistik, ticaret ve satış sonrası hizmetler gibi birçok faaliyet alanı, beyaz eşya sektörünün oluşturduğu ekonomik değer zincirinde yer aldı.

İstihdam etkisi 633 bin kişiye ulaştı

Beyaz eşya sektörünün istihdama katkısı da raporda öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

İmalat ve ticaret faaliyetlerinde doğrudan 141 bin kişinin çalıştığı sektörde, tedarik zinciri ve hizmetler dahil edildiğinde toplam istihdam etkisi 633 bin kişiye ulaştı.

Sektörün son 25 yılda Türkiye ekonomisinde oluşturduğu toplam yatırım etkisi ise 156 milyar dolar olarak hesaplandı.

Bu tutarın 115,6 milyar doları, beyaz eşya üreticilerine parça, malzeme, teknoloji ve hizmet sağlayan diğer sektörlerde gerçekleşti.

Rapora göre, beyaz eşya sanayisinin tetiklediği imalat yatırımlarının yüzde 96'sı orta-yüksek ve yüksek teknoloji alanlarında yoğunlaştı.

Yerli patentlerin payı yüzde 61'e yükseldi

Sektörün teknoloji ve mühendislik kapasitesindeki gelişim de araştırmaya yansıdı.

2000 yılında beyaz eşya sektöründeki patent ve faydalı model faaliyetlerinin yüzde 15'i yerli kaynaklıyken, bu oran 2025 itibarıyla yüzde 61'e yükseldi.

Aynı dönemde patent ve faydalı model faaliyetleri 11 kat artarken, sektördeki Ar-Ge merkezi sayısı 13'ten 23'e çıktı.

Türkiye beyaz eşya ihracatında dünya altıncısı

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz, Türkiye'nin beyaz eşya üretimi ve ihracatında güçlü bir uzmanlaşmaya sahip olduğunu belirtti.

Türkiye'nin 2025 yılında dünyanın altıncı büyük beyaz eşya ihracatçısı olduğunu hatırlatan Yavuz, sektörün Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük (RCA) değerinin 4,3 seviyesinde bulunduğunu ifade etti.

Yavuz, bu göstergenin beyaz eşyanın Türkiye ihracatındaki payının dünya ortalamasının 4,3 katı olduğu anlamına geldiğini belirterek, Türkiye'nin söz konusu göstergede Çin, Almanya, İtalya, Meksika ve Güney Kore'nin önünde yer aldığını söyledi.

Avrupa pazarında Uzak Doğulu üreticilerin maliyet rekabetinin giderek belirleyici hale geldiğine dikkati çeken Yavuz, Türkiye'nin küresel konumunu koruyabilmesi için üretim ve ihracatı destekleyecek önlemlerin önem taşıdığını vurguladı.

Yavuz, "Üretimde yaşanabilecek kayıpların etkisi, sektörün sınırlarını aşarak tedarik zincirine, istihdama ve Türkiye ekonomisinin geneline yayılıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Enerji verimli ürünlerle 1,5 milyar dolarlık tasarruf

Raporda, beyaz eşya sektörünün enerji verimliliği alanındaki katkılarına da yer verildi.

Son 25 yılda geliştirilen enerji verimli ürünler sayesinde toplam 24,2 teravatsaat (TWh) elektrik tasarrufu sağlandı. Bu miktarın yaklaşık 8 milyon hanenin yıllık elektrik tüketimine karşılık geldiği belirtildi.

Enerji tasarrufunun güncel elektrik fiyatlarıyla ekonomik karşılığı yaklaşık 1,5 milyar dolar olarak hesaplandı.

Aynı dönemde enerji verimliliği sayesinde yaklaşık 11,3 milyon ton sera gazı emisyonunun önüne geçildi. Bu miktarın yaklaşık 2,5 milyon otomobilin bir yıl boyunca trafikten çekilmesine eşdeğer olduğu ifade edildi.

Ürün teknolojilerindeki gelişime de dikkat çekilen raporda, 2014 yılından bu yana üretilen buzdolaplarının iç hacminin yüzde 18 büyümesine karşın enerji tüketiminin yüzde 16 azaldığı kaydedildi.

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fatih Özkadı, enerji verimliliğinin tüketicilerin elektrik giderlerini azaltırken Türkiye'nin enerji verimliliği ve emisyon azaltım hedeflerine de katkı sağladığını belirtti.

Sektörden rekabet gücünü korumak için dört öncelik

TÜRKBESD, raporda beyaz eşya sektörünün uluslararası rekabet gücünü koruyabilmesi için dört temel öncelik belirledi.

İlk öncelik, üretim maliyetlerinin rekabetçi seviyelerde tutulması oldu. Bu kapsamda çelik başta olmak üzere kritik ham maddelere uluslararası koşullarla uyumlu maliyetlerle erişimin kolaylaştırılması ve Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) gibi maliyet unsurlarının yeniden değerlendirilmesi önerildi.

İkinci öncelik kapsamında, Türkiye'nin Avrupa pazarındaki konumunun güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve Avrupa Birliği'nin "Made in Europe" yaklaşımının Türkiye'yi de kapsaması talepleri öne çıktı.

Üçüncü öncelik olarak teknolojiye ve insan kaynağına yatırım yapılması belirlendi. Teknik becerilerin geliştirilmesi, üretim verimliliğinin artırılması ve tedarikçilerin teknolojik dönüşümünün desteklenmesi gerektiği ifade edildi.

Dördüncü öncelikte ise yeşil dönüşümün hızlandırılması ve iç pazarın güçlendirilmesi yer aldı. Eski beyaz eşyaların enerji verimli yeni ürünlerle değiştirilmesini teşvik edecek düzenlemelerin hem enerji tasarrufuna hem de iç talebe katkı sağlayabileceği belirtildi.

Anthropic'in halka arz takvimi tehlikedeİş Dünyası

Hizmet ve ticaret sektöründe enerji tüketimi 485 bin terajulü aştıEkonomik Veriler