Botlar milyarlarca dolarlık karaborsa yarattı: Gerçek kullanıcılar devre dışı kaldı
Konser biletlerinden vize randevularına, tren rezervasyonlarından spor karşılaşmalarına kadar birçok hizmette insanların yeni rakibi artık botlar olurken, otomatik yazılımlar küresel çapta milyarlarca dolarlık bir karaborsa yarattı.
Tren biletlerinden konser ya da maç biletlerine kadar, herhangi bir biletli hizmeti satın almak giderek zorlaşıyor. Popüler etkinliklerin biletleri dakikalar içinde tükenirken, artık insanlar sadece birbirleriyle değil botlarla da mücadele ediyor.
Otomatik yazılım gaspı
"Bot" olarak bilinen otomatik yazılımlar, etkinlik biletlerini ya da rezervasyonları kısa sürede toplu halde alarak daha sonra yüksek fiyatlarla yeniden satışa sunuyor.
Botların devreye girmesiyle rekabet adil olmaktan çıkarken, karaborsa da daha görünür hale geliyor. Singapur Tüketiciler Birliği'nin Aralık 2025'te gerçekleştirdiği bir araştırmaya göre karaborsa satışlar özellikle gerçek tutkunları etkinliklerden uzaklaştırıyor.
Bot yazılımlar vize randevularından sağlığa kadar her alanda hizmette adil erişimi zorlaştırırken birçok ülke bu konuyla ilgili harekete geçti.
Hükümetler harekete geçti
Güney Kore, yeniden satış amacıyla yapılan otomatik bilet alımlarını kısıtlayan düzenlemelere giderken, Çin'de de üçüncü taraf platformlar bot kullanımına karşı uyarıldı.
Pekin yönetimi, tren bileti satışlarıyla ilgili yoğun kamuoyu tepkisinin ardından JD.com, Didi ve Tencent dahil 12 şirketle görüşmeler gerçekleştirerek pek çok şirkete inceleme başlattı.
Türkiye'de de bu ay başında vize başvurularında kullanılan bot yazılımlar Meclis gündemine taşınırken, Ticaret Bakanlığı yedi farklı şirket hakkında soruşturma başlattı.
"Arz ve talep dengesizliğinin kaçınılmaz sonucu"
Ancak yasal düzenlemeler tek başına yeterli olmuyor. Music Theatre International'ın hukuk direktörü Marc Hershberg, bilet karaborsacılığını "arz ve talep dengesizliğinin kaçınılmaz sonucu" olarak tanımlıyor.
Siber güvenlikçiler de da botlarla mücadelede tek bir veriye odaklanmanın yeterli olmadığını, kullanıcı davranışları, satın alma hızı, ödeme yöntemleri ve kredi kartı hareketleri gibi birçok farklı dinamiğin birlikte analiz edilmesi gerektiğini söylüyor.
Dünyanın en büyük bilet satış platformlarından Ticketmaster da otomatik yazılımları engellemek, sahte hesapları kapatmak ve kuralları ihlal eden işlemleri iptal etmek için gelişmiş sistemler kullandığını açıkladı. Şirket, günümüzde kullanılan botların gerçek kullanıcı davranışlarını taklit edecek kadar gelişmiş hale geldiğini belirtiyor.
Gerçek fiyatın 44 katı kazanç
Karaborsada fiyatlar ise gerçek bilet satış fiyatının 44 katına ulaşabiliyor. Örneğin Taylor Swift'in "Eras" turnesinde bilet fiyatları 49-450 dolar arasında değişirken, karaborsada biletler 20 bin dolara kadar çıkmıştı.
Bu noktada asıl kazananlar da sanatçılar ya da organizasyon şirketleri değil, yüksek talep ve sınırlı arzdan yararlanan karaborsacılar oluyor. Bu nedenle sektör temsilcileri, teknolojik önlemler, düzenleyici adımlar ve daha şeffaf bilet politikalarının birlikte uygulanmasını talep ediyor.