Enflasyondaki atalet nasıl kırılacak?

Türkiye'nin önümüzdeki üç yıllık ekonomi politikalarının yol haritasını ortaya koyan Orta Vadeli Program'da (OVP), enflasyonla mücadele temel başlıklardan biri oldu. Program döneminde para, maliye ve gelirler politikalarının eş güdüm içinde yürütülmesi, enflasyondaki ataletin kırılması ve fiyat istikrarının yeniden sağlanması amaçlanıyor.

OVP'nin enflasyon hedefi tek hane

2027-2029 dönemini kapsayan OVP'ye göre, ağustos ayı itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,51 seviyesinde gerçekleşti. Yeni dönemde dezenflasyon sürecinin kararlı ve kesintisiz biçimde sürdürülmesi planlanıyor.

Programın temel hedeflerinden biri, enflasyondaki ataletin kırılması ve enflasyon oranının program dönemi sonunda yeniden tek haneli seviyeye indirilmesi olarak belirlendi.

Para, maliye ve gelirler politikaları birlikte yürütülecek

Enflasyonla mücadelede para, maliye ve gelirler politikaları arasında güçlü eş güdüm sürdürülecek. Talep koşullarının enflasyonist olmayan bir patikada seyretmesi sağlanırken, toplam talebin enflasyondaki düşüşe katkısının daha elverişli maliyet koşullarıyla desteklenmesi hedefleniyor.

Ürün piyasalarında rekabetin geliştirilmesi ve arz yönlü politikaların güçlendirilmesiyle üretim potansiyelinin artırılması da programdaki hedefler arasında yer alıyor.

Enflasyonun gerilemesiyle gelir dağılımında daha dengeli bir yapının oluşturulması ve kalıcı refah artışına katkı sağlanması amaçlanıyor. Fiyat istikrarı kalıcı olarak sağlanana kadar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tüm politika araçlarını etkin biçimde kullanmaya devam edecek.

Enflasyondaki atalet nasıl kırılacak?

OVP'ye göre TCMB bünyesinde enflasyon hedeflemesi uygulamasına ve dalgalı döviz kuru rejimine kararlılıkla devam edilecek. Döviz kurlarının serbest piyasa koşullarında arz ve talep dengesine göre oluşması sağlanacak.

Enflasyon beklentilerinin hedeflerle uyumlu şekilde çıpalanması amacıyla iletişim kanalları da güçlendirilecek.

Programda fiyatlama davranışlarına yönelik de önemli bir hedef bulunuyor. Geçmiş enflasyona endeksli fiyatlama davranışının yerini enflasyon beklentilerine dayalı fiyatlamanın alması sağlanacak. Fiyat katılıklarının önüne geçilerek enflasyondaki ataletin kırılması amaçlanırken, yönetilen ve yönlendirilen fiyatların enflasyon tahminleri ve hedefleriyle uyumu artırılacak.

Market fiyatları için yeni adım

Piyasalarda şeffaflığın artırılması amacıyla zincir marketlerdeki fiyatların paylaşıldığı “Market Fiyatları” internet sitesinin kamuoyundaki bilinirliği artırılacak.

Gıda fiyatlarında istikrar ve arz güvenliği hedefleniyor

Enflasyonla mücadelede gıda fiyatları da OVP'nin önemli başlıklarından biri olacak. Tarımsal ürünlerin alım fiyatları belirlenirken kamu maliyesine etkiler, piyasa dinamikleri ve program hedefleri dikkate alınacak. Geçmiş enflasyona endeksleme davranışının azaltılmasına yardımcı olacak bir yaklaşım izlenecek.

Gıda ve tarımsal ürünlerde kısa ve uzun vadeli arz-talep dengesi ile ithalat ve ihracattaki değişimler erken uyarı yaklaşımıyla takip edilecek.

Stratejik tarım ürünlerinin üretiminde ise arz-talep dengesi, yeterlilik düzeyi, su kısıtı ve bölgesel üretim potansiyelleri dikkate alınarak mevcut üretim planlaması sürdürülecek.

2027, 2028 ve 2029 enflasyon hedefleri ne kadar?

OVP'de enflasyonun önümüzdeki yıllarda izlemesi hedeflenen yol da açıklandı. Buna göre 2026 yılı sonunda TÜFE'nin yıllık yüzde 28,4 artması öngörülüyor.

Yıl sonu enflasyonunun 2027'de yüzde 21'e, 2028'de yüzde 13,5'e gerilemesi hedefleniyor. OVP'nin son yılı olan 2029'da ise enflasyonun yüzde 9'a düşerek yeniden tek haneye inmesi öngörülüyor.